Трамп со жестока критика кон НАТО и Британија: „САД ќе го запомнат ставот за Иран“

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека одбивањето на НАТО да соработува во американските воени операции против Иран претставува „тест“ за безбедносната алијанса и дека ќе „го запомни“ нивниот одговор, засилувајќи ја својата критика кон блокот.

„Затоа сум толку разочаран од НАТО. Бидејќи ова беше тест за НАТО“, изјави Трамп во четвртокот за време на седница на кабинетот во Белата куќа. „Ќе го запомниме тоа.“

Трамп изјави дека побарал од сојузниците во НАТО да помогнат во повторното отворање на Ормускиот теснец, клучен енергетски поморски премин кој во голема мера беше блокиран за време на војната.

„Тие не сакаа да се вклучат и верувам дека тоа скапо ќе ги чини“, рече тој.

Трамп изразува сè поголема фрустрација од алијансата откако земјите членки ги одбија неговите барања да испратат воени бродови за да помогнат во обезбедувањето на теснецот. Овој клучен поморски премин пренесува околу 20 отсто од светската нафта и гас, а војната доведе до нагло зголемување на цените на горивата.

Претседателот долго време ја критикува НАТО, повеќепати доведувајќи ја во прашање нејзината релевантност и притискајќи ги сојузниците да се согласат да ги зголемат трошоците за одбрана на 5 отсто од бруто-домашниот производ. Војната со Иран само дополнително ги засили тие тензии.

Трамп во четвртокот повеќепати го истакна своето непочитување кон алијансата, нарекувајќи ја НАТО „хартиен тигар“ кој понудил помош во конфликтот на Блискиот Исток дури откако САД „го уништиле“ Иран.

Трамп посебно ја критикуваше и Велика Британија затоа што понудила да испрати носачи на авиони многу подоцна отколку што, според него, им биле потребни на САД.

„Не се ни мачете, не ни треба“, рече Трамп, додавајќи дека ѝ порачал на британската влада дека нивните носачи на авиони се „играчки во споредба со она што го имаат САД“.

Британскиот премиер Кир Стармер се соочи со особено остра критика од Трамп откако првично го одби барањето на американскиот претседател САД да добијат пристап до британските воени бази за да помогнат во изведување напади врз Иран. Британската влада подоцна им дозволи на САД да ги користат базите за „ограничени одбранбени дејства“.

Трамп во четвртокот се осврна и на воената база на островот Диего Гарсија во архипелагот Чагос во Индискиот Океан. Американскиот претседател повеќепати го критикуваше договорот на британската влада за предавање на суверенитетот над островот и повторно изнајмување на воената база.

„Сè почна со островот, островот што домородното население го побара од вашата земја, а вие од некоја причина се согласивте“, изјави Трамп. „Кога ни требаше островот за да слета тој прекрасен бомбардер Б-2, ни беше кажано дека не можеме да го користиме и дека мораме да се вратиме во Мисури, што е лет од 17 часа, наместо само неколку часа, и јас реков: ‘Се шегувате ли?’ Не е добро.“

„Направија голема грешка“, додаде тој.

Коментарите во четвртокот претставуваат уште еден удар за напорите на Стармер да ги искористи блиските врски на неговата земја со САД, како и личниот однос со претседателот, за да ги усогласи САД со европските сојузници во прашања поврзани со трговијата и одбраната, вклучително и поддршката за Украина.

„Мислам дека е прекрасен човек, но мислам дека направи нешто што беше шокантно. Не сакаше да ни помогне“, рече Трамп.