Руте: Разбирам зошто Трамп е разочаран, некои членки на НАТО потфрлија

Претседателот Доналд Трамп остро го критикуваше НАТО по средбата со генералниот секретар Марк Руте, нагласувајќи дека незадоволството на администрацијата од улогата на Алијансата во конфликтот со Иран останува сериозно.

Во објава на социјалната мрежа Трут, претседателот порача дека Алијансата не ја поддржала земјата во клучни моменти и изрази сомнеж дека тоа би се променило во иднина. Во истата порака повторно беше спомнато прашањето за Гренланд, кое пак се наметнува како тема во односите со европските сојузници.

Претходно портпаролката на Белата куќа, Каролин Левит, изјави дека можноста за преиспитување на членството во Алијансата е тема што се разгледува на највисоко ниво, особено во контекст на неодамнешните случувања.

Генералниот секретар Марк Руте престојуваше во САД со цел да ги намали тензиите, откако некои од европските членки одбија да обезбедат поддршка за американските операции во Ормускиот Теснец и да дозволат користење нивни бази во рамките на конфликтот што започна на 28 февруари.

По средбата во Белата куќа, која траеше околу два часа, не беа дадени изјави за медиумите. Подоцна, во интервју за „Си-ен-ен“ (CNN), генералниот секретар призна дека не сите европски држави ги исполниле очекувањата и дека целосно ја разбира разочараноста кај Трамп, но истакна дека мнозинството обезбедило логистичка и оперативна поддршка.

Тој го пофали Трамп и застана на негова страна во однос на европските земји, вклучувајќи ја и Шпанија, кои отворено се спротивставија на војната и одбија да им помогнат на Американците. Генералниот секретар воедно нагласи дека постои широка согласност околу потребата од ограничување на нуклеарните и ракетните капацитети на Иран, иако многу европски држави претпочитаат дипломатски пристап.

Од друга страна, од Белата куќа беше испратена порака дека Алијансата „потфрлила“ во текот на шестнеделниот конфликт, што дополнително ги заостри односите меѓу двете страни.

Иако формалното повлекување на САД од НАТО е правно и политички сложено, поради законските ограничувања усвоени во 2023 година, аналитичарите оценуваат дека постојат други начини за намалување на американското учество. Меѓу нив се споменуваат намалување на военото присуство во Европа и кратење на финансиската поддршка.

САД остануваат клучен столб на Алијансата, со десетици илјади војници распоредени на европскиот континент и централна улога во ракетната одбрана, нуклеарното одвраќање и разузнавачката соработка. Сепак, актуелните несогласувања отвораат прашања за идната динамика на трансатлантските односи.