Трамп бара целосно отворање на Ормуз во пресрет на утрешните преговори

Претседателот на САД, Доналд Трамп, побара од Иран да го отвори Ормускиот теснец за поморски сообраќај, засилувајќи го притисокот на Техеран пред започнувањето на преговорите (закажани за в сабота во Исламабад) кои би требало да претставуваат пат за претворање на кревкото примирје во траен мир. 

Во четвртокот, Трамп изјави дека Иран не ја исполнува својата обврска за отворање на Ормускиот теснец, клучен воден пат за глобалната трговија со нафта, и предупреди дека оваа практика мора веднаш да престане. Иран е обвинет за ограничување на сообраќајот преку овој стратешки теснец, што има сериозен ефект врз глобалното снабдување.

Примирјето меѓу САД и Иран е сè уште кревко, а додатни напади со дронови се забележани на важни инфраструктурни објекти во регионот, при што се обвинуваат Иран и сојузниците за кршење на договорот за примирје. Овој конфликт, кој започна на крајот на февруари, веќе однесе илјадници животи и сериозно ја оштети енергетската инфраструктура во Персискиот залив.

Во меѓувреме, Иран продолжува да врши контрола врз Ормускиот теснец, дозволувајќи преминување само на ограничен број бродови, често барајќи давачки за преминување. Трамп исто така предупреди дека ако Иран продолжи со наплатата на такси, тоа ќе биде неприфатливо.

Новиот врховен лидер на Иран, Моџтаба Хаменеи, пак, изјави дека Иран ќе го „подигне управувањето со Ормускиот теснец на ново ниво“. Иако не е јасно дали оваа изјава се однесува на претходните барања на Иран за задржување на контрола над теснецот, што САД го одбија, Хаменеи повтори дека Иран ќе инсистира на „војни репарации“ од САД како дел од постигнувањето на мир. Ова барање, сепак, се проценува дека има мали шанси да биде прифатено во тековните преговори , што создава дополнителни геополитички компликации во процесот на постигнување траен мир.

И покрај почетокот на примирјето, сообраќајот преку Ормускиот теснец е значително намален, и комерцијалниот поморски сообраќај не се опорави на нивоата од пред конфликтот. Иран изјави дека отворил две нови безбедни рути за бродови, но состојбата на теренот покажува дека сообраќајот е далеку од нормален.

Ормускиот теснец, кој го поврзува Персискиот залив со Индискиот Океан, е од витално значење за светскиот извоз на нафта и природен гас, а какви било ограничувања или контроли врз поморскиот сообраќај имаат далекусежни последици за глобалната економија. САД и Иран, заедно со други глобални актери, ќе продолжат со преговорите, но неизвесноста околу стабилизирањето на Ормускиот теснец продолжува да биде голем извор на геополитички напнатости.