ЕУ ќе препорача пониски даноци на енергија за да се амортизира растот на цените на нафтата и гасот

Европската комисија се подготвува да препорача намалување на даноците за енергија и трошоците за електрична мрежа за да се поттикне усвојувањето на чисти технологии, а воедно да се ублажи ударот од зголемените цени на нафтата и гасот.

На 22 април, извршната власт на ЕУ треба да усвои документ за политика во кој ќе бидат наведени активностите за ублажување на влијанието на сè поскапите горива врз бизнисите и потрошувачите, според луѓе запознаени со ова прашање. Ефективното затворање на Ормускиот Теснец за време на војната во Иран ги продлабочи загриженостите за тврдоглаво високите цени на енергијата.

Зависноста на ЕУ од снабдувањето со енергија од Блискиот Исток е ограничена, но нејзината голема зависност од увоз на фосилни горива ја прави подложна на глобални ценовни шокови. Референтниот европски гас скокна за 8,5 проценти во понеделникот - со што неговите добивки над нивоата пред конфликтот достигнаа 48 проценти - откако претседателот Доналд Трамп објави дека САД ќе започнат целосна поморска блокада на Ормуз. Суровата нафта од типот Брент скокна за 41 процент од почетокот на војната.

Цените на енергијата се искачија на врвот на политичката агенда на ЕУ поради стравувањата од опаѓањето на конкурентноста на регионот во споредба со Кина и САД. Планот на комисијата ќе дојде еден ден пред неформалниот состанок на лидерите на ЕУ, кои претходно оваа година ја повикаа извршната власт на блокот да предложи мерки за олеснување на товарот на цените на енергијата за индустриите.

Комисијата има ограничен простор за маневрирање, особено затоа што повеќето земји-членки бараат национални решенија приспособени на нивните политички и економски потреби. Наместо да воведува агресивни промени, алатката на комисијата ќе има за цел да обезбеди координиран пристап што ќе избегне зголемување на инфлацијата и фискалните дефицити, а воедно ќе обезбеди регионот да продолжи да ја намалува својата зависност од фосилните горива.

Според извештајот на Институтот Жак Делор, откако започна војната во Иран, 22 земји-членки на ЕУ воведоа повеќе од 120 некоординирани мерки во вредност од над 9 милијарди евра (10,5 милијарди долари) за да го ублажат влијанието на повисоките цени на енергијата. Тоа доаѓа покрај дополнителните трошоци од 13 милијарди евра поради поскапиот увоз на фосилни горива.

Претседателката на Комисијата, Урсула фон дер Лајен, минатиот месец сигнализираше дека сите краткорочни мерки мора да бидат привремени и насочени, а ЕУ треба брзо да се справи со структурните двигатели на високите цени на енергијата, фокусирајќи се на електричната енергија. Следната недела, комисијата ќе предложи чекори за подобрување на продуктивноста на мрежната инфраструктура и намалување на мрежните трошоци, рекоа луѓето, кои побараа да не бидат идентификувани, дискутирајќи за доверливо прашање.

 

Исто така, ќе ги означи мерките за намалување на оданочувањето на електричната енергија, отстранување на некои давачки и обезбедување дека електричната енергија се оданочува поповолно од фосилните горива.

Комисијата има долгогодишна политика да не коментира нацрт-документи.

Препораките за заштеда на енергија и поддршка на чистите технологии во документот следната недела треба да се темелат на планот што извршниот комитет на ЕУ го предложи во 2022 година, кога намалувањето на руските испораки ги доведе цените на гасот до рекордни максимуми. Комисијата нема да предложи какви било цели за намалување на побарувачката слични на оние дискутирани пред четири години, според изворите.

Ограничување на цените на гасот исто така не е во игра. За време на кризата во 2022 година, блокот воведе ограничување од 180 евра за мегават-час за референтните цени, но никогаш не беше активирано.

Планот следната недела може да вклучува некои упатства за даноците на неочекувани приходи, но нема да ги препорача како алатка на ниво на цела ЕУ, поради различните ставови меѓу земјите-членки, велат изворите. Минатата недела, министрите за финансии од Германија, Италија, Шпанија, Австрија и Португалија ја повикаа ЕУ да ги оданочи неочекуваните профити што енергетските компании ги жнеат како резултат на војната.

— Со помош од Алберто Нардели и Хорхе Валеро