Европските лидери нудат воена помош за обезбедување на Ормускиот Теснец

Коалицијата предводена од Европа понуди воена помош за обезбедување безбеден премин низ Ормускиот Теснец неколку часа откако Иран соопшти дека ќе го отвори критичниот воден пат, и покрај тоа што американскиот претседател Доналд Трамп ги предупреди членовите на НАТО да одржуваат дистанца.

Францускиот претседател Емануел Макрон ги пречека лидерите на Велика Британија, Германија и Италија во Париз и ги засили барањата за „итно и безусловно“ отворање на Ормускиот Теснец и „целосно почитување“ на поморското право.

Повеќе од триесетина други делегати се вклучија преку видеоконференција, вклучувајќи ги лидерите на Австралија, Канада и Индонезија - како и претставници од пониско ниво од повеќе земји, вклучувајќи ги Кина, Саудиска Арабија, Кувајт и Катар.

Францускиот лидер го организираше состанокот додека најавата за отворањето брзо се одвиваше на Блискиот Исток, со малку детали за тоа како или кога ќе се состави мисија или какви би биле околностите за таков напор.

Макрон повика на „неутрална мисија, јасно одвоена од завојуваните страни, за придружба и заштита на трговските бродови што транзитираат низ Заливот“. Тој зборуваше заедно со британскиот премиер Кир Стармер, германскиот канцелар Фридрих Мерц и италијанската премиерка Џорџија Мелони во петокот.

Иран претходно соопшти дека ќе го отвори теснецот за време на траењето на 10-дневниот прекин на огнот меѓу Израел и Хезболах во Либан, зголемувајќи ја можноста за крај на поширокиот конфликт. Ормуз е „целосно отворен“ за комерцијален бродски сообраќај, изјави иранскиот министер за надворешни работи, Абас Арагчи, во објава на X.

Трамп рече дека водниот пат е „отворен и подготвен за работа“, иако американската поморска блокада ќе остане на сила додека не се постигне поширок договор.

 

Во посебна објава на Трут сошл (Truth Social), американскиот претседател рече дека, откако добил „повик од НАТО“, и рекол на алијансата да „ОСТАНЕТЕ НАДАЛЕКУ“ освен ако немаат намера да ги „НАПОЛНУВААТ СВОИТЕ БРОДОВИ“ со нафта.

„Тие беа бескорисни кога беше потребно“, рече Трамп, додека европските лидери зборуваа во француската престолнина. Не беше јасно кој од 32-члената алијанса му се јавил на Трамп.

Од своја страна, Макрон, Мерц и другите лидери разговараа и покрај разликите меѓу Германија и Франција околу учеството на САД. Германскиот лидер предупреди дека војната во Иран и последователната мировна мисија „не смеат да станат трансатлантски стрес-тест“, повторувајќи го своето барање САД да учествуваат во која било мисија.

Франција инсистираше дека треба да се приклучат само „невоинствени“ земји.

Германската акција, за која ќе биде потребен парламентарен мандат од Берлин, може да се состои од расчистување на мини и морско извидување, рече Мерц.

Премиерката на Италија рече дека нејзината земја е подготвена да „испрати поморски средства“, исто така во исчекување на парламентарно одобрување.

„Јасно е дека меѓународното поморско присуство во Ормуз може да започне само кога ќе престанат непријателствата, во тесна координација со регионалните и меѓународните партнери и во строго одбранбена положба“, рече Мелони.

— Со помош од Анија Нусбаум