Иран со намера да се повлече од преговорите откако САД запленија брод

Иран сериозно се колеба дали да испрати дипломати во Пакистан за втор круг мировни преговори, откако САД ја одржаа блокадата на Ормускиот Теснец и запленија ирански брод, со што се намалија надежите за пробив во напорите за завршување на војната.

Техеран засега нема планови да учествува во потенцијални преговори, иако конечна одлука сè уште не е донесена, изјави во понеделникот портпаролот на Министерството за надворешни работи, Есмаил Багаеи.

„Постојат различни индикации дека од американска страна нема сериозност во унапредување на дипломатијата“, додаде тој.

Неговите изјави ја зголемија неизвесноста околу тоа дали двете страни ќе се сретнат пред да истече привременото примирје објавено на 7 април. Остануваат разлики по повеќе клучни прашања, вклучувајќи ги иранската нуклеарна програма и контролата над Ормускиот Теснец, клучен поморски пат за глобалните енергетски резерви.

Американскиот претседател Доналд Трамп во неделата изјави дека специјалниот пратеник Стив Виткоф патува во Пакистан на разговори во вторник, според „Фокс“ (Fox), иако потоа повторно се врати на вжештената реторика на социјалните мрежи, заканувајќи ѝ се на Исламската Република со масовно уништување доколку не се постигне договор.

„Нудиме многу фер и разумен ДОГОВОР и се надевам дека ќе го прифатат зашто, ако не, САД ќе ги уништат секоја електроцентрала и секој мост во Иран“, порача Трамп во објава во неделата. „НЕМА ПОВЕЌЕ ФИН ГОСПОДИН!“

Оваа реторика претставува остра промена во однос на петокот, кога Трамп изјави дека договорот со Иран е речиси финализиран. Иранските власти негираат дека прифатиле клучни американски барања, вклучувајќи прекин на нуклеарната програма и предавање на резервите на збогатен ураниум.

„Предавање збогатен ураниум никогаш не беше предмет на разговор, ниту во оваа рунда преговори ниту претходно“, рече Багаеи. Двете страни се сретнаа во Исламабад за време на викендот 11–12 април, но без формален договор.

Иран, кој од почетокот на војната практично го затвори Ормускиот Теснец за сите освен сопствените нафтени испораки, во петокот објави дека ќе го отвори теснецот, што доведе до пад на цените на нафтата. Техеран брзо ја повлече одлуката за време на викендот откако САД одбија да ја укинат својата блокада, а американската морнарица потоа отвори оган и се качи на ирански товарен брод во Оманскиот Залив.

Тоа беше првиот ваков инцидент откако Вашингтон ја усвои стратегијата на блокада пред една недела. Во понеделникот теснецот остана речиси целосно затворен, што ја влошува глобалната криза со снабдување, која се напластува од крајот на февруари, кога САД и Израел почнаа да го бомбардираат Иран.

Околу една петтина од светската нафта и течен природен гас минуваа низ оваа критична точка пред почетокот на војната.

Цените на нафтата нагло пораснаа, а американските фјучерси на берзански индекси паднаа, бидејќи инвеститорите станаа претпазливи по неуспесите околу Ормуз. Нафтата брент порасна за 5,2 отсто и се тргуваше над 95 долари за барел, бришејќи го поголемиот дел од падот во петокот.