Трамп сигнализира дека нема да го продолжи примирјето во пресрет на закажаните мировни преговори

Претседателот Доналд Трамп сигнализираше дека е малку веројатно да го продолжи двонеделното примирје со Иран кое треба да истече за два дена, додека Иран сè уште не потврдил дека ќе учествува во разговорите за ставање крај на војната што го зафати Блискиот Исток и ја наруши глобалната трговија.

Трамп во интервју во понеделникот рече дека примирјето истекува во среда вечерта во Вашингтон и дека „нема да биде избрзан да склучи лош договор“. Тој рече дека Ормускиот Теснец засега ќе остане блокиран и „нема да го отворам додека не се потпише договор“. Претседателот на иранскиот парламент, Мохамед Багер Галибаф, рече дека неговата земја нема да „прифати преговори под сенка на закани“.

Застојот ја нагласува неизвесноста околу новата рунда разговори, дури и откако Трамп рече дека преговорите би можеле да започнат уште во вторник. Американскиот претседател се закани со напади врз енергетската инфраструктура на Иран ако дипломатијата не успее. Паузата во непријателствата траеше главно две недели по конфликтот во кој загинаа илјадници луѓе низ регионот и се нарушија глобалните снабдувања со енергија.

Потпретседателот Џ.Д. Венс ќе замине за Пакистан за да учествува во преговорите што треба да започнат „или во вторник навечер или во среда наутро“, изјави Трамп во понеделникот. Се очекува да му се придружат зетот на претседателот, Џаред Кушнер, и специјалниот пратеник Стив Виткоф.

„Ќе има состанок. Тие сакаат состанок и треба да сакаат состанок. И може да се среди“, рече Трамп.

Оптимизмот на претседателот е во спротивност со тонот на иранските официјални лица, разлика што стана поизразена откако САД пресретнаа и запленија брод под иранско знаме кој се обиде да го премине Ормуз. Водниот пат - низ кој течеше околу една петтина од светскиот извоз на нафта и течен природен гас пред почетокот на војната во февруари - останува ефикасно затворен. Иран минатата недела соопшти дека повторно ќе го отвори теснецот за сообраќај, само за да ја поништи одлуката неколку часа подоцна бидејќи блокадата на неговите бродови продолжи.

Иранските власти не ја исклучија експлицитно можноста за учество во разговорите во Пакистан, зајакнувајќи ги очекувањата дека двете страни продолжуваат да истражуваат договор за завршување на војната. Конфликтот започна на 28 февруари, кога САД и Израел започнаа воздушни напади врз Иран, предизвикувајќи одмазднички напади од страна на Иран или неговите посредници во конфликт што зафати околу десетина земји низ регионот.

Фјучерсите за референтна нафта паднаа за околу 1 процент во понеделникот по извештајот дека Иран ќе испрати тим во Исламабад за мировните преговори. Суровата нафта од типот Брент е сè уште за една третина поскапа отколку пред почетокот на војната.

Покрај Ормуз, друго проблематично прашање е нуклеарната програма на Иран. Трамп побара Иран да се откаже од какви било амбиции за нуклеарно оружје и да ги предаде залихите од збогатен ураниум. Техеран се двоуми да се откаже од својот ураниум и рече дека неговата нуклеарна програма е за мирни цели. Трамп и советниците ги сметаат неговите различни коментари за тоа што може да се случи ако истече рокот за прекин на огнот како создавање стратешка двосмисленост што САД би можеле да ја искористат во разговорите, рече функционер на Белата куќа, кој побара анонимност за да го опише внатрешното размислување.

Сепак, таа неизвесност би можела да создаде недоразбирања со иранските преговарачи, кои исто така се борат со внатрешните поделби меѓу лидерите на земјата.

Конзервативните елементи во рамките на иранската влада и военото раководство, вклучувајќи ги и оние на врвот на Корпусот на Исламската револуционерна гарда, го сфатија продолжувањето на блокадата на САД како дополнителен сигнал дека на Трамп не може да му се верува, според американските и иранските претставници.

Лидерот на ИРГК, Ахмад Вахиди, се залага за цврст преговарачки став, велат луѓе запознаени со динамиката.

Постои поделба помеѓу луѓе како Вахиди и помалку идеолошки личности, како што се претседателот Масуд Пезешкијан и министерот за надворешни работи Абас Арагчи, кои се повеќе склони кон постигнување договор со Вашингтон, рекоа американските и иранските претставници, барајќи да не бидат именувани поради чувствителноста на прашањето.

 

Трамп се соочува и со притисок дома да ја заврши војната, а анкетите покажуваат дека повеќето Американци не го одобруваат конфликтот. Претседателот водеше кампања за држење на САД подалеку од странски вмешувања и намалување на потрошувачките цени, две ветувања нарушени од неговата одлука да ја започне војната.

Тој се обиде да ги смири тие грижи, инсистирајќи дека цените на горивото брзо ќе паднат откако ќе заврши војната и дека САД не се заплеткани во мочуриште.

Конфликтот веќе се протега надвор од временската рамка од четири до шест недели што Трамп првично ја постави, и тој постојано сугерираше дека конфликтот се ближи кон крај. Во исто време, тој ги повика Американците да бидат трпеливи, истакнувајќи дека другите американски војни се влечеле со години.

„Виетнам траеше колку децении, нели? Виетнам траеше со години. Авганистан траеше со години. Сите траеја со години“, рече Трамп. „Нема да бидам брзан да склучам лош договор од предавнички сенатори и предавнички конгресмени.“

— Со помош од Елејн То и Том Хол