Трамп го паузира планот за безбеден транзит на бродовите низ Ормуз

Претседателот Доналд Трамп изјави дека ќе го паузира обидот да им помогне на заглавените бродови да излезат од Ормускиот Теснец за да види дали САД можат да постигнат договор со Иран за прекин на војната.

„Проектот ‚Слобода‘ (Движење на бродови низ Ормускиот Теснец) ќе биде паузиран за краток временски период за да се види дали договорот може да се финализира и потпише“, рече Трамп во објава на социјалните мрежи во вторникот. Напорите за прекин на иранската контрола врз водниот пат започнаа во понеделникот.

Претседателот наведе „голем напредок“ кон „целосен и конечен договор со претставници на Иран“. Тој рече дека одлуката е донесена на барање на Пакистан - кој помага во посредувањето во разговорите меѓу Вашингтон и Техеран - како и други земји. Сепак, тој додаде дека американската блокада на бродовите што транзитираат до и од иранските пристаништа „ќе остане во полна сила и ефект“.

Не беше јасно за каков напредок се осврна Трамп и не даде детали за тоа какви, ако воопшто, преговори се во тек. Неговите коментари означија нагла промена во однос на последните денови, кога изрази фрустрација поради темпото на разговорите и посочи дека не е задоволен од предлозите на Техеран.

Суровата нафта Брент падна за околу 1 процент кон 108 долари за барел, откако во вторникот падна за 4 проценти.

Проектот „Слобода“ требаше да биде во центарот на следната фаза од американскиот пристап кон Иран. Американската војска соопшти дека им помогнала на два брода да излезат од Ормуз во понеделникот, одбивајќи повеќекратни напади од ирански беспилотни летала, ракети и бродови за брз напад на морнарицата.

Според министерот за одбрана Пит Хегсет и Ден Кејн, претседателот на здруженото началство на генералштабовите, Пентагон распоредувал уништувачи со водени ракети со капацитети за воздушна одбрана, повеќе од 100 авиони, 15.000 лица во регионот и мешавина од беспилотни летала, вклучувајќи и подводни платформи.

Но, Трамп ја одложи операцијата само неколку часа откако високи американски претставници ја истакнаа улогата што ќе ја игра американската војска.

Се чини дека администрацијата бара начини да го ублажи застојот што ги ескалираше цените на горивата, влошувајќи ги економските притисоци за кои републиканците стравуваат дека би можеле да доведат до губење на контролата врз двата дома на Конгресот на среднорочните избори во ноември. Пред објавата на Трамп, државниот секретар Марко Рубио им изјави на новинарите во Белата куќа дека офанзивните операции против Иран се завршени.

Иако САД сега се чини дека се решени да се обидат да го деескалираат конфликтот, во кој загинаа илјадници луѓе во Иран и Либан и ги потресоа глобалните енергетски пазари, патот до договор што повторно ќе го отвори теснецот, кој носи една петтина од светскиот извоз на нафта, останува далечен.

Додека Рубио зборуваше во вторникот, британска организација за следење објави дека товарен брод во теснецот бил погоден од непознат проектил. САД соопштија дека затворањето околу Ормуз оставило повеќе од 1.550 комерцијални бродови, кои превезуваат околу 22.000 морнари, заробени во Персискиот Залив.

Дополнително замаглувајќи ја сликата, пред објавата на Трамп, претседателот на Иран ги отфрли американските барања за продолжување на разговорите како „невозможни“.

„Проблемот е што додека САД спроведуваат политика на максимален притисок врз нашата земја, тие исто така очекуваат Исламската Република Иран да седне на преговарачката маса и на крајот да се покори на еднострани барања - равенка што е невозможна“, рече претседателот Масуд Пезешкијан во телефонски разговор со номинираниот ирачки премиер Али ал-Заиди, според полуофицијалната новинска агенција „Фарс“.

Трамп и високите претставници на администрацијата ги опишаа предизвиците со разговорите, делумно поради поделбите во самиот Иран.

Понекогаш откако ќе се даде понуда, рече Рубио, „потребни се пет или шест дена за да се добие одговор“, бидејќи таа мора да се пробие низ систем и да се стави пред врховниот лидер.

„Нивниот систем отсекогаш бил повеќеслоен на овој начин. Очигледно станал посложен поради штетата што ја претрпеа за време на војната“, рече тој.

Повеќе за војната

• Кинескиот министер за надворешни работи Ванг Ји во среда разговараше со иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи во Пекинг, објави новинската агенција Ксинхуа.

• Во ОН, САД и нивните сојузници ја поддржаа нацрт-резолуцијата на Советот за безбедност на Обединетите нации, која би отворила врата за санкции или дури и воена акција доколку Иран не го олесни својот притисок врз теснецот. Предлогот би барал поддршка од Кина и Русија за да биде усвоен.

Со помош од Џон Харни, Ерик Мартин, Џош Вингроув, Елтаф Наџафизада, Мегашјам Мали и Мајкл Хит