„Арамко“ предупреди дека отворањето на Ормуз не значи крај за проблемите

Се пролонгира чекањето на одговорот на Иран на американскиот предлог за прекин на 10-неделната војна додека најголемата нафтена компанија во светот предупреди дека ќе бидат потребни месеци пазарот да се врати во нормала дури и ако Ормускиот Теснец веднаш се отвори.

До рано наутро во неделата, Исламската Република не даде никакви јавни индикации дека ќе го прифати планот на претседателот Доналд Трамп, кој предвидува Иран да дозволи премин низ клучниот воден пат, а Вашингтон да ја прекине блокадата на иранските пристаништа во следниот месец. Техеран во петокот соопшти дека предлогот е „под преглед“.

Трамп истиот ден предупреди дека САД би можеле „да тргнат по друг пат ако сè не се потпише“, сугерирајќи проширена верзија на Проектот Слобода, краткиот американски напор да го пробие поморскиот зафат на Иран и да ги придружува бродовите низ Ормуз.

Конфликтот што започна со нападите на САД и Израел врз Иран на 28 февруари ги потресе пазарите на нафта и гас, а зголемените цени на горивата вршат притисок врз владите и потрошувачите ширум светот - вклучително и во САД пред среднорочните избори. Илјадници луѓе се убиени низ Блискиот Исток, главно во Исламската Република.

Главниот извршен директор на саудиската компанија „Арамко“, Амин Насер, во неделата изјави дека „доколку трговските текови продолжат веднаш или денес преку Ормускиот Теснец, ќе бидат потребни неколку месеци за пазарот на нафта да се ребалансира“.

Доколку „трговијата и превозот останат ограничени повеќе од неколку недели од денес, очекуваме прекинот во снабдувањето да продолжи, а пазарот да се нормализира дури во 2027 година“, додаде тој. Околу една петтина од светската нафта и течен природен гас обично тече низ водниот пат.

Засега, Иран сигнализира дека нема да попушти во ефикасното затворање на теснецот. Од 8 април е во сила кревко примирје.

„Од овој момент па натаму, земјите што ги почитуваат санкциите на САД против Иран ќе се соочат со тешкотии при преминувањето“, изјави портпаролот на армијата, Мохамед Акраминија, во интервју за државната новинска агенција на Исламската Република во неделата.

Транспортер на големо беше погоден истиот ден од непознат проектил покрај брегот на главниот град на Катар, Доха, соопшти британската поморска трговија. Мал пожар беше изгаснат, а капетанот на бродот не пријави жртви, додаде УКМТО.

Сепак, најголемите економии во Заливот се приспособуваат на превирањата и наоѓаат начини да изнесат барем дел од своето производство на енергенти на пазарот.

Податоците за следење на бродовите собрани од „Блумберг“ покажаа дека танкер што превезува течен природен гас од Катар го поминал Ормуз овој викенд, што го означува првиот извоз на земјата од регионот откако започна кризата.

„Ал Хараитијат“, кој се товареше во фабриката Рас Лафан претходно во мај, сега е во Оманскиот Залив, откако се движеше по северната рута одобрена од Техеран што се протега до иранскиот брег, покажуваат податоците.

Во меѓувреме, „Арамко“ и државната нафтена компанија на Обединетите Арапски Емирати „Аднок“ се меѓу фирмите што превезуваа суров товар низ теснецот откако Иран ефикасно го затвори, објави „Блумберг“ во петокот.

„Сауди Арамко“ објави скок од 26 проценти во профитот во првиот квартал во неделата, по зголемувањето на цените на нафтата и рафинираните горива предизвикано од војната, и бидејќи го пренасочи извозот преку цевковод кон Црвеното Море.

Цената на суровата нафта Брент, глобалната референтна вредност, скокна на околу 101 долар за барел во петокот, иако сепак забележа неделен пад од околу 6 проценти.

Трамп се соочува со интензивен домашен и меѓународен притисок да ја заврши војната. Кина е меѓу силите што ги засилуваат повиците за итно повторно отворање на теснецот и прекин на непријателствата, пред закажаниот самит меѓу претседателот Шји Џјинпинг и Трамп во Пекинг следната недела.

Предлогот на американскиот претседател од една страница, доколку биде прифатен, сепак ќе бара двете страни да преговараат за нуклеарната програма на Иран. Новиот фокус одразува промена во неговиот пристап кон прекинувањето на војната, што го прави Ормускиот Теснец поитно прашање од збогатениот ураниум на Иран.

Тензиите се зголемија кон крајот на минатата недела по судирите во теснецот, при што американските сили извршија воздушни напади врз два празни ирански танкери за нафта. Централната команда на САД соопшти дека бродовите се обиделе да ја пробијат блокадата и да влезат во пристаништето. Иран изјави дека нападите го прекршиле прекинот на огнот.

Подолу повеќе информации поврзани со војната:

• Малезискиот премиер Анвар Ибрахим наскоро ќе открие план за зајакнување на снабдувањето со нафта во земјата, бидејќи неизвесностите што произлегуваат од конфликтот во Иран продолжуваат, објави „Бернама“.

• Американскиот државен секретар Марко Рубио и катарскиот премиер Мохамед бин Абдулрахман Ал Тани се сретнаа во саботата, сигнализирајќи дека дипломатијата останува активна.

• Бахреинските власти уапсија 41 член на организација поврзана со Иранската исламска револуционерна гарда, објави државната телевизија БНА, повикувајќи се на Министерството за внатрешни работи на земјата.