Трамп: Примирјето со Иран е „на апарати“

Примирјето меѓу САД и Иран достигна особено несигурна точка во понеделник кога претседателот Доналд Трамп изјави дека договорот е „на апарати“ откако ја отфрли последната мировна понуда на Техеран.

Зборувајќи со новинарите во Овалната соба, Трамп го нарече одговорот на Иран на неговиот предлог „ѓубре“ и рече дека „дури и не го прочитал до крај“.

Иран одговори на мировниот предлог на САД од минатата недела барајќи укинување на поморската блокада на Вашингтон и ублажување на санкциите, додека одржува одреден степен на контрола врз сообраќајот низ Ормускиот Теснец, според лице запознаено со ова прашање кое побара да не биде идентификувано поради чувствителноста на информациите.

Трамп не посочи дали САД ќе продолжат со воените напади врз Иран, со кои претходно се закани доколку раководството на Исламската Република не се согласи со неговите услови. Трамп претходно во понеделник изјави за Фокс њуз дека размислува за оживување на план за придружба на бродови низ виталниот воден пат.

Американскиот лидер, исто така, го повтори своето тврдење, без докази, дека иранските лидери „имаат намера да ни дадат нуклеарна прашина“. Досега немаше јавни индикации за време на војната дека Техеран ќе се повлече, вклучително и инсистирањето на одржување на својата нуклеарна програма.

Овие настани го означија најновиот неуспех за Трамп во неговиот обид да најде решение за 10-неделната војна, која предизвика глобална енергетска криза и продолжува да претставува сериозен домашен политички ризик за него и неговата Републиканска партија. Застојот, исто така, ги затегна односите со Кина, а Трамп треба да се сретне со претседателот Шји Џјинпинг во Пекинг подоцна оваа недела.

„Воопшто нема притисок“, инсистираше Трамп во понеделник. „Ќе имаме целосна победа“.

Цените на нафтата пораснаа, а суровата нафта Брент се искачи над 104 долари за барел до 12:08 часот во Њујорк, откако Трамп рече дека примирјето со Иран е „на апарати“. Администрацијата, исто така, размислува да ги повлече последните свои лостови за да го олесни товарот од растечките трошоци за енергија врз потрошувачите. Во понеделникот, Трамп изрази поддршка за привремено укинување на данокот на бензин (анг. gasoline tax holiday).

Техеран, исто така, инсистираше дека секој договор мора да резултира со итен прекин на борбите, вклучително и во Либан, каде што Израел води паралелна војна против милитантната група Хезболах, рече лицето. Конфликтот уби илјадници луѓе низ Блискиот Исток и ги потресе пазарите на нафта и гас.

Ормуз останува во голема мера блокиран, а Иран и другите земји од Заливот не се во можност да извезуваат енергија преку водниот пат - канал кој пренесуваше една петтина од светската нафта и течен природен гас пред војната.

Иран ги распореди своите мали подморници од класата Гадир во Персискиот Залив за да дејствуваат како „невидлив чувар“ на Ормуз, објави полуофицијалната новинска агенција Тасним. Овој домашен модел, способен да испали крстосувачки ракети против бродови, ќе ги зголеми грижите на сопствениците на бродови за минување низ тоа тесно грло.

Танкер натоварен со течен природен гас од Катар се чини дека се свртел и се повлекол пред теснецот во понеделник. Сепак, некои бродови успеале да поминат, вклучително и еден катарски брод.

Американската морнарица се соочува со милиони долари дополнителни трошоци секој пат кога испраќа еден од своите бродови - уништувачи низ водниот пат, напнато патување кое бара дополнителни мерки за надзор и поддршка од борбени авиони и хеликоптери.

Неуспешните обиди за постигнување основна рамка за понатамошни разговори меѓу Вашингтон и Техеран ги загрозуваат изгледите за успешни преговори за идните ограничувања на нуклеарната програма на Иран - клучна цел на американско-израелската воена кампања.

Трамп предложи Иран да дозволи бродовите да минуваат низ Ормуз, додека Вашингтон ја укинува блокадата на иранските пристаништа, по што ќе следат нуклеарни разговори.

Другите барања на Иран вклучуваат ослободување на неговите замрзнати средства и укинување на американските санкции за продажба на нафта, рече лицето. Иранскиот државен радиодифузер Ириб Њуз го опиша планот на Трамп, презентиран минатата недела, како еднаков на предавање и рече дека САД мора да платат и воени репарации.