ЕУ го забрзува трговскиот договор со САД поради барањата на Трамп

Европската Унија го финализираше текстот на долгоодложуваниот трговски договор со САД по месеци преговори, отстранувајќи ја големата пречка за ратификување на договорот пред рокот на претседателот Доналд Трамп за воведување повисоки тарифи.

Пратениците на ЕУ и земјите-членки го постигнаа договорот рано во среда, според ротирачкото претседателство на ЕУ што го држи Кипар, надминувајќи ги долготрајните спорови што доведоа до застој во спроведувањето.

Со договорот, кој првично беше постигнат минатиот јули, ЕУ ќе ги укине давачките за американските индустриски стоки во замена за тарифен лимит од 15 проценти за извозот на блокот.

Европскиот парламент и земјите од ЕУ сега ќе гласаат за ратификација на готовиот текст. Трамп изјави дека ако договорот не биде во сила до 4 јули, тој ќе ги зголеми тарифите за европските автомобили на 25 од 15 проценти.

Договорот од среда треба да помогне во смирувањето на трансатлантските трговски тензии, кои се засилија во последните недели, додека Трамп ги критикува европските сојузници и за економските прашања и за војната во Иран.

„Одржувањето на стабилно, предвидливо и избалансирано трансатлантско партнерство е во интерес на двете страни“, изјави Михаел Дамијанос, кипарскиот министер за трговија. „Денес, Европската Унија ги исполнува своите обврски.“

Порано овој месец, Трамп ја обвини ЕУ дека одолговлекува со ратификувањето на трговскиот договор со САД и се закани дека ќе ги погоди автомобилите и камионите на блокот со повисоки тарифи. Потоа, откако разговараше со претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, највисоката извршна власт на блокот, постави рок до јули за ЕУ.

Успешните преговори што се одржаа преку ноќ треба да ѝ овозможат на ЕУ да ја исполни таа цел. Се очекува Европскиот парламент да го ратификува договорот на седница на 16 јуни, а главните градови на ЕУ ќе следат кратко потоа.

 

„ЕУ ги води разговорите, додека ги брани нашите интереси“, напиша шефот на ЕУ за трговија, Марош Шефчовиќ, на X. „Откако ќе биде одобрен, тоа ќе ја зајакне трансатлантската стабилност и соработка“.

Сепак, комисијата, која се занимава со трговски прашања за ЕУ, изјави дека ги задржува опциите за заштита на интересите на блокот доколку Трамп ја спроведе својата закана за зголемување на давачките.

Иако САД делумно го имплементираа трговскиот договор, пратениците на ЕУ постојано ја блокираа ратификацијата, прво поради заканите на Трамп за анексија на Гренланд, а потоа откако Врховниот суд на САД го укина глобалниот тарифен режим на Трамп.

Европскиот парламент конечно го одобри договорот во март, но додаде повеќе амандмани на законодавството. Тие вклучуваа одредба дека договорот нема да се имплементира сè додека САД не ги исполнат своите обврски и датум на истекување март 2028 година, освен ако двете страни не се согласат на продолжување.

Преговарачите во среда се согласија за датум на истекување на крајот на 2029 година, наместо во 2028 година, а исто така усвоија повеќе мерки наменети за заштита на индустриите на ЕУ од ненадеен скок на увозот од САД. Но, тие ја изоставија одредбата што би го одложила спроведувањето сè додека САД не ги исполнат своите обврски.

Пратениците беа претежно задоволни.

„Една од познатите песни на Ролинг Стоунс е ‚Не можеш секогаш да го добиеш она што го сакаш‘ Содржински, го добивме“, рече Бернд Ланге, шеф на трговскиот комитет на Европскиот парламент, во изјава за „Блумберг њуз“.

Имено, завршениот текст вклучува нов јазик наменет да се справи со долгогодишните загрижености на ЕУ во врска со американските царини за метали.

САД минатиот август одлучија да ја прошират царината за метали од 50 проценти на стотици производи што вклучуваат челик и алуминиум, како мотоцикли и прибор за јадење. Овој потег не ги прекрши експлицитно обврските на САД преземени според трговскиот договор, но многу европејци тврдеа дека сепак го намалува царинскиот плафон од 15 проценти.

Рано во среда, преговарачите на ЕУ вметнаа клаузула што ѝ дозволува на комисијата да го суспендира трговскиот договор ако царините за производите што користат челик и алуминиум надминат 15 проценти по 2026 година.

Покрај тоа, конечниот текст ѝ дава овластување на комисијата да го паузира пактот ако САД ги прекршат своите обврски.

Вниманието сега ќе се сврти кон САД за да се види како ќе реагира на измените на ЕУ. Претставниците на Трамп претходно го предупредија блокот да не го менува првичниот договор постигнат минатиот јули.

„Не се согласивме“ со промените што ги бараа пратениците на ЕУ, изјави американскиот трговски претставник Џејмисон Грир за телевизијата „Блумберг“ претходно овој месец.