Американската војска го нападна Иран додека Трамп најавува мир

Американски и израелски авиони нападнаа ирански пловни објекти во Ормускиот Теснец и други цели, неколку часа откако претседателот Доналд Трамп истакна дека преговорите со Техеран за привремен договор напредуваат.

Нападот се случил јужно од островот Ларак во Ормускиот Теснец, при што биле убиени неколку ирански припадници, објави иранската државна агенција „Нур њуз“, без да даде дополнителни детали. Трамп претходно изјави дека преговорите меѓу САД и Иран за договор за продолжување на примирјето и повторно отворање на теснецот „се одвиваат добро“.

Американските сили погодиле ракетни лансирни позиции во Иран и чамци што се обидувале да постават мини, соопшти Централната команда на САД. Нападите биле одбранбени и имале цел „да ги заштитат трупите од заканите што ги претставуваат иранските сили“, изјави портпаролот, капетан Тим Хокинс.

Американскиот државен секретар Марко Рубио за време на патувањето во Индија им рече на новинарите дека разговорите со Иран би можеле да траат неколку дена, додавајќи дека Трамп или ќе се согласи на добар договор или воопшто нема да има договор.

Обновените борби ја нагласуваат кревкоста на примирјето меѓу САД и Иран токму кога растат очекувањата за подолго примирје и повторно отворање на Ормускиот Теснец. Критичниот поморски пат е речиси затворен откако САД и Израел ја нападнаа Исламската Република кон крајот на февруари, предизвикувајќи енергетски шок и бран на глобална инфлација.

Акциите ги намалија добивките, а цената на суровата нафта порасна откако американските напади ја намалија надежта за договор со Техеран. Брентот порасна за околу два отсто, до близу 98 долари за барел, по падот од повеќе од 7 отсто во понеделникот.

Трамп во објава на „Трут соушл“ ги повика Саудиска Арабија, Катар и други земји да го признаат Израел. Во подоцнежна изјава, претседателот рече дека збогатениот ураниум на Иран или ќе им биде предаден на САД или, по можност, уништен во Иран.

Трамп е под притисок од „јастребите“, меѓу кои и републиканскиот сенатор Линдзи Греам, кои тврдат дека договорот што се оформува му отстапува премногу на Техеран. Повикот на претседателот повеќе земји да се приклучат на Аврамовите договори - според кои Обединетите Арапски Емирати и други арапски држави го признаа Израел во 2020 година - би можел да помогне во намалувањето на тие грижи, иако Саудиска Арабија и Катар изјавија дека нема да ги нормализираат односите со Израел без напредок кон палестинска државност.

Во меѓувреме премиерот Бенјамин Нетанјаху изјави дека Израел ќе ги засили нападите врз Хезболах по нападите врз цели во јужен Либан. Ескалацијата следуваше по нападите со дронови на Хезболах што паднале на израелска територија и ракета пресретната од израелските воздухопловни сили.

Иран побара прекин на непријателствата против Хезболах во Либан како дел од кој било мировен договор со САД. „Аксиос“ објави дека нацрт на потенцијален договор меѓу САД и Иран содржи формулација за прекин на војната меѓу Израел и Хезболах.

Израел и Хезболах продолжија да разменуваат напади со помал интензитет од примирјето во април.

Иранска делегација предводена од претседателот на парламентот Мохамад Багер Галибаф отпатува во Доха на консултации со високи катарски претставници. Гувернерот на иранската централна банка, Абдолнасер Хемати, бил дел од групата и требало да разговара за ослободување на замрзнатите ирански средства, објави агенцијата „Фарс“.

„Ал Арабија“ исто така објави дека началникот на пакистанската армија Асим Мунир е на пат кон Доха. Пакистан дејствувал како посредник во разговорите меѓу САД и Иран.

Привремениот пакт би помогнал да се стави крај на војната што однесе илјадници животи низ Блискиот Исток, главно во Иран и Либан. Конфликтот исто така го зголеми притисокот врз Трамп на домашен план пред конгресните избори во ноември, при што многу Американци се противат на војната делумно поради растечките цени на горивото.

Главна пречка во разговорите останува барањето на САД Иран да го прекине збогатувањето и да го предаде високозбогатениот ураниум што е блиску до ниво за производство на оружје. „Ал Арабија“ објави дека Техеран бара гаранции од Кина пред да продолжи со договорот и сака ураниумот да биде префрлен таму.

САД и Иран исто така сè уште треба да ги финализираат клучните детали од продолженото примирје, вклучувајќи го и тоа дали бродовите што минуваат низ Ормускиот Теснец ќе имаат слободен премин и колку брзо ќе бидат одмрзнати милијарди долари ирански средства.

Иран тврдеше дека мора да може да управува со поморскиот сообраќај низ теснецот, нешто што САД, арапските држави и Европа велат дека не смее да биде дозволено. Иран неодамна ја ублажи својата позиција за наплата на транзитни такси, наведувајќи дека пловилата, наместо тоа, ќе плаќаат за „навигациски услуги“.