План тежок 120 милијарди евра: ЕУ подготвува закон за чипови 2.0 за спас на домашното производство

Европската унија (ЕУ) повторно се обидува да ја оживее својата ослабена индустрија за полуспроводници преку ажурираниот закон за чипови (Chips Act), потфат за кој се очекува дека ќе бара 120 милијарди евра јавно-приватни инвестиции до 2035 година, според нацрт-планови во кои имал увид „Блумберг њуз“.

Новиот закон за чипови 2.0 ќе се фокусира на практични начини за зајакнување на локалната побарувачка за чипови произведени во ЕУ, откако оригиналниот закон од 2023 година не успеа во обидот да го зголеми пазарниот удел на овој блок.

Еден од стратешките проекти што се разгледува е нова фабрика за производство на полуспроводници вредна 30 милијарди евра, наменета за полуспроводници за вештачка интелигенција и напредни 3-нанометарски чипови, а би ја финансирале Европската комисија (ЕК) како извршно тело на ЕУ, поединечни земји членки и приватни компании, се наведува во плановите.

Комисијата исто така планира да ги поврзува компаниите од сектори како телекомуникации, одбрана и автомобилска индустрија со добавувачи на чипови кои ќе развиваат технологија прилагодена на нивните потреби, стои во документите.

Плановите треба да бидат претставени пред законодавците следната недела и сè уште можат да се променат. Претставник на Комисијата веднаш не одговори на барањето за коментар.

„Додека почетниот Закон за чипови претежно беше воден од страна на понудата, законот за чипови 2.0 става поголем акцент на мерките од страна на побарувачката“, се наведува во предлогот.

ЕУ ќе ги финансира своите инвестиции преку постојните грантови во рамките на програмите „Хоризонт Европа“ (Horizon Europe) и „Дигитална Европа“ (Digital Europe Programme) до 2028 година. Идното финансирање ќе мора да се потврди во следниот буџет на ЕУ, за кој сè уште се преговара.

Првиот Закон за чипови, претставен за време на глобалниот недостиг на полуспроводници, имаше за цел да го удвои уделот на ЕУ во производството на чипови на 20 проценти преку зголемена потрошувачка за истражување и развој и олеснување на ограничувањата за потрошувачката на земјите членки. Тој план не ги исполни очекувањата, при што блокот заостануваше зад САД и Азија во производството на чипови за вештачка интелигенција.

Новиот закон е столб на стратегијата за технолошки суверенитет на ЕУ, огромен план за намалување на зависноста на континентот од кинеските и американските технологии преку инвестирање во локални лидери и давање предност на технолошки производи произведени во ЕУ, како што се чипови или облак - услуги, во однос на странските алтернативи.

Законот би ѝ овозможил на ЕУ да продолжи со финансирање на дизајнот на најсовремените чипови, како и да ги намали одредените бирократски процеси за проекти поврзани со полуспроводници кои се сметаат за критично важни за европскиот технолошки екосистем. Кога тие проекти опфаќаат повеќе од една земја членка, Комисијата може да ги прогласи за „стратешки проекти“, со што на компаниите надвор од ЕУ им се оневозможува учество, освен ако не се изрично изземени.