Нетанјаху е нова пречка за договор меѓу САД и Иран

Претседателот Доналд Трамп со месеци проектира самодоверба дека договор за завршување на конфликтот со Иран е на дофат. Решеноста на Израел да продолжи со сопствените цели ја нагласува неговата кревка контрола врз исходот на кризата.

Најновиот дипломатски раскол следеше по деновите на израелска воена ескалација против Хезболах во Либан, што поттикна телефонски разговор меѓу Трамп и израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху. Лидерите понудија различни верзии за тоа што било договорено - американскиот претседател првично сугерираше пошироко примирје отколку што неговиот соговорник беше подготвен да објави.

Епизодата повторно го стави во фокус елементот од војната што Трамп во голема мера одбиваше да го признае: САД и Израел имаат многу различни идеи за тоа како треба да изгледа крајот на војната. Таа поделба ги загрозува кревките, долготрајни преговори меѓу Вашингтон и Техеран, кој инсистира Либан да биде дел од секој мировен договор.

Иако Трамп постојано го претставува Иран како очаен за договор, Исламската Република во понеделникот објави дека преговорите преку посредници се суспендирани. Трамп во вторникот негираше дека разговорите престанале. Очигледниот потег на Техеран дојде откако Нетанјаху се закани со нови удари врз либанската престолнина Бејрут. Израел рече дека неговата кампања против Хезболах, милиција поддржана од Иран која САД ја сметаат за терористичка група, е клучна за сопствената и регионалната безбедност.

Цените на нафтата пораснаа втор ден по ред, бидејќи трговците се фокусираа повеќе на реалните текови на нафта отколку на контрадикторните наративи од САД и Иран околу мировните разговори.

САД и Израел ја започнаа војната заедно, со заеднички напади врз Иран на крајот од февруари, но знаците на раскол меѓу нив сега може да ги искомплицираат напорите на Трамп да ја заврши. Според извештај на „Аксиос“, телефонскиот разговор оваа недела бил жесток и вклучувал навреди од Трамп и обвинување за неблагодарност насочено кон Нетанјаху.

Белата куќа не одговори на барањето да го потврди извештајот на „Aксиос“. Израелската амбасада во Вашингтон веднаш не одговори на барањето за коментар за каков било раскол со САД.

„Иран се обидува да внесе клин меѓу САД и Израел и, искрено, постигна одреден успех во тоа,“ рече Мајкл Синг, поранешен висок директор за Блискиот Исток во Советот за национална безбедност за време на претседателството на Џорџ В. Буш.

Трамп се соочува и со предизвикот да ги убеди набљудувачите - вклучувајќи ги трговците со нафта - дека може да излезе од циклусот на повторување во конфликтот.

Додека привремено примирје меѓу САД и Иран беше посредувано на почетокот на април, Израел ја засили својата кампања во Либан, потоа Иран се закани дека ќе се повлече од разговорите. Трамп имаше повик со Нетанјаху, а израелскиот лидер понуди ветување да ги запре нападите - образец на настани што повеќе или помалку се повтори во последните два дена.

Американските и иранските преговарачи сè уште се борат со неколку други критични прашања, вклучувајќи ја слободата на навигација низ Ормускиот Теснец, иднината на иранските средства замрзнати во странство и обемот на пошироки регионални безбедносни договори.

Иран ја осуди продлабочената инвазија на Израел во Либан и рече дека може да ги зголеми ограничувањата за сообраќајот во теснецот, да го затвори и Баб ел-Мандеб, како и директно да удри врз Израел.

Американските сојузници во арапскиот свет и Европа исто така повикаа на прекин на конфликтот во Либан. Борбите таму продолжија преку ноќ, со напади пријавени од двете страни. Повеќе од 3.000 луѓе се убиени и околу 1 милион раселени.

Трамп излезе од понеделничкиот повик изјавувајќи дека израелските сили нема да се движат кон Бејрут и сугерирајќи дека е постигнато пошироко примирје меѓу Израел и Хезболах.

Нетанјаху потврди привремено примирје во северен Либан, но нагласи дека Израел ќе продолжи со операциите во јужниот дел на земјата. Трамп подоцна објави порака во која се фокусираше на неговиот успех да го убеди Нетанјаху да ги „сврти своите трупи“ од Бејрут.