Проблемот меѓу Трамп и Нетанјаху како нова пречка за договор со Иран

Претседателот Доналд Трамп помина месеци проектирајќи увереност дека договор за завршување на конфликтот со Иран е на дофат. Решеноста на Израел да продолжи со сопствените цели ја нагласува неговата несигурна контрола врз исходот од кризата.

Најновиот дипломатски прекин следеше по неколкудневната израелска воена ескалација против Хезболах во Либан, што поттикна телефонски разговор меѓу Трамп и израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху. Лидерите понудија различни толкувања за тоа што било договорено - при што американскиот претседател првично сугерираше пошироко примирје отколку што неговиот колега беше подготвен да прогласи.

Овој настан повторно стави во фокус еден аспект од војната што Трамп во голема мера одбиваше да го признае: САД и Израел имаат многу различни претстави за тоа како треба да изгледа крајот на војната. Тој јаз ги загрозува кревките и долготрајни преговори меѓу Вашингтон и Техеран, при што Иран инсистира дека Либан мора да биде дел од секој мировен договор.

Додека Трамп постојано го претставуваше Иран како очаен за договор, Исламската Република во понеделникот соопшти дека разговорите преку посредници се суспендирани. Трамп во вторникот негираше дека разговорите се прекинати. Очигледниот потег на Техеран дојде откако Нетанјаху се закани со нови напади врз либанскиот главен град Бејрут. Израел соопшти дека неговата кампања против Хезболах, милиција поддржана од Иран која САД ја сметаат за терористичка организација, е од клучно значење за неговата безбедност и за безбедноста на регионот.

Имаше знаци на продолжени судири во регионот, додека двете страни се обидуваа да влијаат врз контурите на траен мир.

Американската Централна команда (СЕНТКОМ) соопшти дека Иран лансирал неколку балистички ракети кон соседни земји, вклучувајќи ги **Кувајт** и **Бахреин**. Дел од нив биле соборени од американската и бахреинската противвоздушна одбрана и ниту една не ја погодила својата цел, се наведува во соопштението на СЕНТКОМ, во кое се додава дека ниту еден американски припадник не бил повреден во обидите за напад.

САД собориле три ударни дронови лансирани кон цивилни морепловци, а истовремено погодиле воена цел на иранскиот остров **Кешм**. СЕНТКОМ исто така соопшти дека онеспособил ненатоварен танкер за нафта кој пловел кон иранскиот остров Харг во вторникот, „со испукување ракета Хелфајр во машинскиот простор на бродот“.

Цените на нафтата благо пораснаа втора сесија по ред, бидејќи трговците се фокусираа на реалните текови на нафта наместо на контрадикторните наративи од САД и Иран околу мировните преговори. Двата глобални показатела пораснаа за повеќе од 1 процент, при што суровата нафта брент ја заврши сесијата на 96 долари за барел.

САД и Израел ја започнаа војната заедно, лансирајќи заеднички напади врз Иран кон крајот на февруари, но знаците на раздор меѓу нив сега би можеле да ги искомплицираат напорите на Трамп да ја заврши. Според извештај на „Аксиос“, неделава напнатиот телефонски разговор вклучувал пцости од Трамп и обвинување за неблагодарност упатено кон Нетанјаху.

Белата куќа не одговори на барањето да го потврди извештајот на „Аксиос“. Израелската амбасада во Вашингтон не одговори веднаш на барањето за коментар за каков било раздор со САД.

„Иран се обидува да внесе раздор меѓу САД и Израел и, искрено, има одреден успех во тоа“, изјави Мајкл Синг, поранешен висок директор за Блискиот Исток во Советот за национална безбедност за време на претседателството на **Џорџ В. Буш**.

Трамп се соочува и со предизвикот да ги убеди набљудувачите - вклучително и трговците на нафтените пазари - дека може да излезе од циклусот на повторување во конфликтот.

Додека во почетокот на април беше посредувано привремено примирје меѓу САД и Иран, Израел ја засили својата кампања во Либан, а потоа Иран се закани дека ќе ги напушти разговорите. Трамп одржа разговор со Нетанјаху, а израелскиот лидер вети дека ќе ги запре нападите - шема на настани што повеќе или помалку се повторуваше во последните два дена.

Американските и иранските преговарачи се соочуваат со уште неколку критични прашања, вклучувајќи ја слободната пловидба низ Ормускиот теснец, иднината на иранските средства замрзнати во странство и опсегот на какви било пошироки регионални безбедносни аранжмани.

„Еј-би-си“ во вторникот објави дека Трамп врши притисок врз Иран да направи конкретни нуклеарни отстапки како дел од прелиминарен договор. Белата куќа не одговори веднаш на барањето за коментар за тој извештај.

Иран ја осуди продлабочената израелска инвазија на Либан и соопшти дека би можел дополнително да ги зголеми ограничувањата на сообраќајот низ теснецот, да го затвори и теснецот Баб ел-Мандеб, како и директно да го нападне Израел.

Американските сојузници во арапскиот свет и во Европа исто така повикаа на запирање на конфликтот во Либан. Борбите продолжија таму во текот на ноќта, при што двете страни пријавија напади. Повеќе од 3.000 луѓе се убиени, а околу милион се раселени.

Трамп излезе од понеделничкиот разговор изјавувајќи дека израелските сили нема да се движат кон Бејрут и сугерирајќи дека е постигнато широко примирје меѓу Израел и Хезболах.

Нетанјаху потврди привремено примирје во северен Либан, истовремено нагласувајќи дека Израел ќе продолжи со операциите во јужниот дел на земјата. Трамп подоцна објави порака во која се фокусираше на својот, како што наведе, успех во убедувањето на Нетанјаху да ги „сврти своите трупи назад“ од Бејрут.