САД нападнаа над 80 цели, Иран возврати со ракети - нова ескалација на конфликтот

САД извршија нов бран воздушни напади врз повеќе од 80 воени цели во Иран, како одговор на нападите врз трговски бродови во Ормускиот Теснец, со што дополнително се зголеми неизвесноста околу кревкиот мировен договор меѓу двете земји.

Американската Централна команда (CENTCOM) соопшти дека операцијата била насочена кон системи за противвоздушна одбрана, командни и контролни центри, крајбрежни радари, противбродски ракетни капацитети, како и повеќе од 60 мали пловила на Иранската револуционерна гарда. Според Вашингтон, нападите претставуваат непосреден одговор на најновите ирански напади врз комерцијални бродови што пловат низ Ормускиот Теснец. Американската војска соопшти дека операцијата е завршена. 

Во меѓувреме иранската Револуционерна гарда објави дека извела ракетни напади врз воздухопловната база „Али ал-Салем“ во Кувајт и врз базата на Петтата американска флота во Бахреин. Кувајтските власти соопштија дека нивната противвоздушна одбрана реагирала на ракетни и беспилотни закани. 

Претседателот на иранскиот парламент Мохамад Багер Галибаф остро го осуди американскиот напад, порачувајќи дека „ерата на заплашување и уцени е завршена“ и дека Иран нема да попушти.

Покрај воената операција, американското Министерство за финансии ја укина и привремената дозвола што овозможуваше нови продажби на иранска нафта, мерка што беше дел од привремениот договор за деескалација. Според американските власти, економските олеснувања ќе бидат достапни само доколку Техеран ги почитува преземените обврски. Од иранска страна, ваквиот потег е оценет како директно кршење на договорот, а заменик-министерот за надворешни работи Казем Гарибабади најави „решителен одговор“. 

Новата ескалација ги доведе во прашање напорите за постигнување траен мировен договор, откако двете страни веќе меѓусебно се обвинуваа за прекршување на примирјето. Во изминатите 24 часа беа нападнати три трговски брода во Ормускиот Теснец, што претставува најсериозен инцидент од стапувањето во сила на привремениот договор. Вашингтон ја обвини иранската страна за нападите, додека Техеран ги негира обвинувањата. 

Ескалацијата веднаш се одрази и врз светските пазари. Цената на суровата нафта од типот брент порасна за повеќе од три проценти и се приближи до 77 долари за барел, поттикнувајќи нови стравувања од нарушувања во глобалното снабдување со енергенти и можен нов инфлаторен притисок. 

И покрај размената на напади, американски претставници наведуваат дека дипломатските контакти со Иран продолжуваат и дека Вашингтон сè уште не се откажува од можноста за постигнување конечен мировен договор, иако актуелните случувања сериозно ја доведуваат во прашање неговата одржливост.