Трамп прогласи крај на примирјето со Иран по нападите

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека неговото привремено примирје со Иран е завршено, што ја зголеми можноста за обновување на воениот конфликт меѓу двете земји.

„За мене, мислам дека е завршено“, изјави тој во средата во Анкара, седејќи покрај генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, на годишниот самит на Алијансата. „Што се однесува до мене, тоа е само губење време.“

Изјавите на Трамп дојдоа кратко откако САД извршија нов бран напади врз Иран и ја укинаа дозволата што овозможуваше продажба на иранска нафта. Потезите, преземени како одговор на неодамнешните напади врз бродови што минуваа низ Ормускиот Теснец, повторно внесоа нестабилност на енергетските пазари и го ставија на тест и онака кревкиот мировен договор меѓу Вашингтон и Техеран.

„Не сакам да имам никаква работа со нив, тие се олоши“, рече Трамп. „Знаете што е олош? Тие се олоши. Тоа се болни луѓе, ги водат болни луѓе и се сурови, насилни луѓе. Ако имаа нуклеарно оружје, ќе го употребеа.“

Сепак, Трамп рече дека нема да ги спречува преговарачите да продолжат со разговорите, иако изрази песимизам за таквиот пристап.

„Нешто не е во ред со нив, луди се“, рече тој. „Можат да разговараат, но мислам дека само си го губат времето.“

Во Ормускиот Теснец беа нападнати три брода, очигледно од Иран, кој повеќепати изјави дека нема да дозволи бродови да минуваат низ овој клучен енергетски морски премин без негова дозвола. Прекинот на нападите врз трговските бродови и американската дозвола беа клучни елементи на меморандумот за разбирање со кој беа прекинати борбите меѓу САД и Иран и беше воспоставен 60-дневен период за преговори за поширок мировен договор.

Овие случувања претставуваат најсериозна закана досега за привремениот мировен договор. САД го обвинија Иран за нападите врз трговските бродови, додека Техеран соопшти дека воените напади и укинувањето на дозволата го прекршуваат договорот меѓу двете земји.

 

 

Цените на нафтата, кои кон крајот на април достигнаа речиси 125 долари за барел, овој месец се вратија блиску до нивото пред конфликтот поради знаците за закрепнување. Но, по одлуката на американското Министерство за финансии, во вторникот цените повторно пораснаа нагло.

Американски претставник изјави дека преговарачите ќе продолжат да работат на конечен договор меѓу Вашингтон и Техеран, но дека и пред најновата ескалација изгледите за поширок договор останаа неизвесни. Постојат повеќе спорни прашања што треба да се решат, меѓу кои идните такси за пловидба низ Ормускиот Теснец, одмрзнувањето на иранските средства и нуклеарните амбиции на Исламската Република.

Разговорите меѓу САД и Иран продолжија минатата недела, откако двете земји разменија напади. Но преговорите повторно беа прекинати додека Иран одржува еднонеделна масовна погребна церемонија за покојниот врховен лидер Али Хаменеи, кој беше убиен првиот ден од конфликтот кон крајот на февруари.

Катар соопшти дека следната средба ќе биде закажана во најкус можен рок по завршувањето на погребната церемонија. Хаменеи треба да биде погребан во својот роден град Машхад на 9 јули.

Трамп изјави дека повеќе би сакал да постигне договор со Иран, но истовремено се закани дека ќе ги обнови нападите доколку не се случи тоа. Војната му нанесе политичка штета на претседателот во чувствителен момент за неговата партија, која се соочува со тежок пат за задржување на мнозинството во Конгресот во ноемвриските избори.

Високите цени на енергентите дополнително ја зголемија загриженоста на гласачите за животниот стандард, а рејтингот на Трамп е блиску до рекордно ниско ниво, бидејќи гласачите се незадоволни од неговото справување со економијата и војната. Трамп тврди дека крајот на непријателствата брзо ќе им донесе олеснување на Американците преку пониски цени на горивата и дека растот на берзите ќе ги подобри финансиските услови за домаќинствата. Сепак, останува нејасно колку брзо испораките на енергентите ќе можат да се вратат на нивото од пред војната.