Виткоф и Кушнер на средби во Москва и Киев: Завршувањето на војната не е едноставно

Украина се помирува со можноста војната што ја води Русија да продолжи и во текот на уште една тешка зима и од своите сојузници бара пакет поддршка што би опфатил засилување на воздушната одбрана, како и енергетска помош, вклучително и американски течен природен гас.

Зеленски им се обрати на новинарите по разговорите во Киев со преговарачкиот тандем на претседателот на САД, Доналд Трамп, Џаред Кушнер и Стив Виткоф, на кои подоцна им се придружија и шефови за национална безбедност од Велика Британија, Франција и Германија, чие присуство во неделата претходно не беше најавено. САД, Украина и европските партнери се договориле повторно да се сретнат на дополнително утврдено место и во време што ќе биде одредено подоцна, изјави Зеленски.

„Постигнавме напредок во Москва. Имаме нови идеи и ги донесовме во Киев“, изјави Виткоф на прес-конференцијата.

Зеленски одби да ги открие деталите за какви било „нови идеи“ за ставање крај на конфликтот, кој веќе влегува длабоко во својата петта година, но рече дека на неделните разговори бил разгледан и повоен „план за просперитет“ на Украина.

Територијалните прашања, како што е руското барање Украина да отстапи дополнителни делови од источниот регион Донбас, треба да бидат решени на „лидерско ниво“, рече Зеленски.

Рускиот претседател Владимир Путин инсистира Украина да го предаде преостанатиот дел од источниот регион Доњецк како дел од каков било договор за завршување на војната. Украина повеќепати го отфрли барањето да отстапи појас од утврдени градови во тој регион, кои руските сили не успеаја да ги заземат во борбите што траат од 2014 година.

Неделните разговори следуваа по повеќе од тричасовната средба на американските претставници во Москва во саботата, која еден советник на Кремљ ја оцени како „многу корисна“.

Тие разговарале и за економски прашања и можни руско-американски проекти „во значителни детали“, рече Ушаков. Претставник на Белата куќа изјави дека двете страни разговарале за конкретни планови за следните чекори, кои ќе бидат објавени во наредните недели.

Посетата на Виткоф и Кушнер претставува нов обид на Трамп да ја запре војната што започна со целосната руска инвазија врз Украина на почетокот на 2022 година и за која американскиот претседател еднаш изјави дека може брзо да ја заврши. Путин нареди руските сили да ги прекинат воздушните напади врз Киев додека двајцата пратеници се подготвуваа да го посетат украинскиот главен град за првпат од почетокот на војната.

Путин ги отвори разговорите оценувајќи дека ситуацијата што двете страни треба да ја решат „не е едноставна“ и ги замоли американските пратеници да му ги пренесат неговите најдобри желби на Трамп.

Сепак, повеќе претходни посети на Виткоф и Кушнер во Москва не донесоа напредок, а Кремљ по најновите разговори не покажа намера да се откаже од своите воени цели во Украина.

Според лица блиски до Кремљ, кои побараа да останат анонимни бидејќи зборуваат за чувствителни прашања, Путин е подготвен да ја запре војната само под свои услови, а барањата на Москва стануваат сè построги бидејќи смета дека има воена предност над Украина.

Ушаков изјави дека „руската страна укажала на, како што беше наведено, опипливите успеси на руската армија во напредувањето во борбената зона и изразила уверување дека поставените цели ќе бидат постигнати“. Според државната агенција ТАСС, Виткоф и Кушнер ја напуштиле Москва по разговорите.

Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, претходно во саботата изјави дека Кремљ добил информација дека и Киев ќе го прекине огнот на три дена.

Во пресрет на разговорите, Путин дел од саботата ја посвети на одбележувањето на Денот на Москва. Тој се појави во паркот Зарјадје, покрај Црвениот плоштад, заедно со градоначалникот Сергеј Собјанин, честитајќи му за добивањето на звањето Херој на трудот, а се сретна и со петте личности кои ја предводат партијата Единствена Русија на изборите за Државната дума овој месец.

Виткоф и Кушнер ручале во московски ресторан со Кирил Дмитриев, пратеникот на Путин за економска соработка со САД, објавија руските медиуми.

Украинскиот претседател Володимир Зеленски напиша на платформата X дека разговарал со американските пратеници по нивното пристигнување во Москва. Целта на Киев е посетата да биде „што е можно поконструктивна и посуштинска“, рече тој.

„Од моментот на овој разговор сме подготвени да го почитуваме прекинот на воздушните напади врз градовите вклучени во преговарачкиот процес“, изјави Зеленски. „Од сега па до крајот на саботата, како и во недела и понеделник, Украина е подготвена да се воздржи од напади врз Москва, а очекуваме Русите да го сторат истото во однос на Киев.“

И покрај привременото запирање на нападите што го најави Путин, сирените за воздушна опасност се огласуваа повремено во Киев во саботата попладне, а беше пријавен и напад во Хмелницки во западна Украина, при што беа повредени четири лица.

Говорејќи во Овалната соба во петокот, Трамп рече дека неговите пратеници „носат предлог за завршување на војната“, без да даде дополнителни детали.

Алексеј Громико, директор на Институтот за Европа при Руската академија на науки, изјави дека постои можност посетата да даде нов поттик на напорите за постигнување заемно прифатливи услови за Украина.

Клучното прашање е дали Вашингтон е подготвен континуирано да учествува во преговарачкиот процес, „наместо да му се навраќа само еднаш на секои шест месеци“, рече тој.

Сем Чарап, висок политички научник во корпорацијата РАНД, ја оцени посетата на Виткоф и Кушнер како навремена, „бидејќи сегашната ескалација брзо излегува од контрола, а страните, препуштени самите на себе, веројатно ќе продолжат да го зголемуваат влогот“.

Европа мора да продолжи да ја поддржува Украина, истовремено применувајќи „максимален притисок“ врз Москва, изјави за ТВ „Блумберг“ амбасадорката на Европската Унија во САД, Јовита Нелиупшиене.

Еден дипломат на Европската Унија го доведе во прашање редоследот на посетата, бидејќи американските пратеници прво отпатуваа во Москва пред да заминат во Киев.

„Дипломатијата навистина функционира и треба да се обидеме најпрво да разговараме со оние кои се наши сојузници“, изјави Јовита Нелиупшиене, амбасадорка на ЕУ во Вашингтон, во емисијата „Блумберг оваа недела“ (Bloomberg This Weekend).

„Москва не ги промени своите воени цели, а за нас, Европејците, главниот приоритет останува ист: да ѝ обезбедиме на Украина сè што ѝ е потребно за да може да се брани“, додаде таа.

Текстот е ажуриран со изјавите по средбите во Киев.