Што се случи? Каква смисла има царинската пауза на Трамп?

Со недели, претседателот Доналд Трамп напредуваше со плановите за воведување нови големи царини на увозот и покрај предупредувањата дека политиката може да предизвика економски хаос. На 9 април, по повеќедневниот пад на светските берзи, тој го промени курсот.

Во објава на социјалните мрежи, Трамп рече дека се паузирани сет тарифи за увоз од многу од најголемите трговски партнери на Америка. Објавата дојде само 13 часа по стапувањето на сила на обврските. Трамп посочи дека превирањата на финансиските пазари по спроведувањето на тарифите одиграле улога во неговата одлука. Еве што треба да знаете.

Кои тарифи ги паузираше Трамп?

Трамп најави 90-дневна пауза на, како што ги нарече администрацијата „реципрочните“ царини за увоз од речиси 60 земји и од Европската унија. Тарифите беа приспособени за секој трговски партнер и одговараа на големината на нивниот трговски суфицит со САД. Увозот од тие трговски партнери сега ќе биде предмет на рамната такса од 10 отсто што Трамп ја постави на стоките што пристигнуваат од сите странски земји почнувајќи од 5 април.

Кина, една од земјите што подлежат на реципрочни тарифи, не беше вклучена во паузата. Наместо тоа, Трамп најави дека ќе ги зголеми давачките за кинески стоки на 125 проценти од претходните 104 проценти. Одлуката на Трамп дојде откако Пекинг ги објави плановите да возврати со царина од 84 отсто за американските стоки.

Во својот пост во средата, Трамп рече дека другите земји кои подлежат на тарифи „на мојот силен предлог, не возвратија на кој било начин, облик или форма“.

Bloomberg Mercury

Зошто Трамп паузираше некои царини?

Спроведувањето на реципрочните тарифи предизвика превирања на пазарот и ги поттикна стравувањата од рецесија. Трамп се најде под огромен притисок од деловните лидери и инвеститорите да го смени курсот. „Мислев дека луѓето малку скокаат надвор од линијата“, им рече Трамп на новинарите во Белата куќа на прашањето зошто се повлече. „Тие стануваа малку лути, малку исплашени“.

Што се случува кога ќе заврши паузата на Трамп? 

Непредвидливоста на администрацијата на Трамп прави невозможно да се предвиди.

Објавата на Трамп за паузата сугерираше дека неговата цел е да им даде на американските трговски партнери можност да склучат договори за да ги избегнат царините. Трамп и другите американски официјални лица рекоа дека сакаат земјите да преземат мерки кои вклучуваат намалување на нивните сопствени царини, како и други бариери за трговијата, кои би можеле да вклучуваат регулативи, квоти, субвенции за домашните производители и недоволна заштита на интелектуалната сопственост. Трамп тврди дека трговскиот дефицит на САД е резултат на бариерите во трговијата и сака да го елиминира.

Можно е кога ќе заврши 90-дневната пауза на почетокот на јули, земјите кои не преговарале за договор со САД повторно да се соочат со царините што беа накратко воведени на 9 април. Трамп, исто така, може да објави уште едно одложување. Тој двапати го одложуваше воведувањето царини за некои увозни производи од Мексико и Канада.

Каква е ситуацијата со Канада и Мексико?

Двата најголеми трговски партнери на Америка не беа предмет на реципрочни царини. Наместо тоа, стоките од Канада и Мексико се соочуваат со царини од 25 отсто што Трамп ги врза за нелегални дроги и неовластени имигранти кои доаѓаат преку границите на САД. Сепак, увозот што е покриен со северноамериканскиот договор за слободна трговија е ослободен.

Каква беше реакцијата на берзата на паузата за тарифите?

Акциите пораснаа по најавата на Трамп за пауза на некои царини. Индексот S&P 500 скокна за 9,5 проценти, најголем еднодневен скок на индексот од 2008 година. Најновите потези ги  прекинаа еднонеделните превирања што започнаа кога Трамп го шокираше светот со објавувањето дека ги наметнува највисоките американски царини во повеќе од еден век. Цените на нафтата, кои се намалија во последните денови поради стравувањата од глобално економско забавување, исто така се зголемија на најновите вести.

Bloomberg

Дали САД одат во рецесија?

Така почна да изгледа пред објавувањето на паузата на Трамп. Одлуката за воведување тарифи, претставена од Трамп на 2 април, влијаеше на веќе влошеното расположение на потрошувачите, а банките на Волстрит ги зголемија шансите за глобална рецесија оваа година. Аналитичарите велат дека изгледите за повисоки цени и се повнимателната деловна активност ќе го нарушат економскиот раст и веројатно ќе предизвикаат пад на економијата. (Дефинициите за „рецесија“ се разликуваат, но многу економисти ја дефинираат како период кога економското производство се намалува за два последователни квартали. Водечкиот американски прогнозер користи малку поинаква дефиниција.)

Напливот на берзата како последица на ветувањето на Трамп за паузирање на некои царини дојде како олеснување за многумина на Волстрит, а веста ги поттикна економистите од „Голдман Сакс“ (Goldman Sachs Group Inc.) да ја поништат својата прогноза за рецесија. Но, длабоката неизвесност околу следниот потег на Трамп, во комбинација со влијанието на тарифите кои засега остануваат на сила, вклучувајќи ги и големите давачки за увозот од Кина, остави нервозни многу корпоративни лидери и инвеститори. Економијата ќе остане под притисок ако тие нервози доведат до значително намалување на трошоците.

Зошто Кина е примарна цел на царините на Трамп?

Аргументот на Трамп дека трговските практики на Кина се неправедни е пред најавата на земјата дека ќе возврати на реципрочните царини на САД. Трамп прво ги зголеми тарифите за увоз од втората по големина економија во светот во неговиот прв претседателски мандат. Во неговиот втор мандат, тој потпиша извршни наредби кои сугерираат дека тарифите се начин да се бара одговорност од Кина за нејзиниот наводен неуспех да го спречи извозот на фентанил и неговите претходници хемикалии, кои придонесоа за опиоидната криза во САД.

Со помош од Метју Бослер, Рид Пикерт, Џош Вингроув, Скајлар Вудхаус и Даниел Флетли