Канада најави дека во септември ќе ја признае палестинската држава, што палестинскиот претседател Махмуд Абас го нарече „историска одлука“, а американскиот претседател Доналд Трамп го дочека тоа „на нож“.
Палестинското Министерство за надворешни работи ја нарече одлуката „храбра и принципиелна“, нагласувајќи ја нејзината важност за правдата и правото на Палестинците на самоопределување, додека Трамп на својот профил на социјалните мрежи рече дека најавата за признавање ќе биде пречка во постигнувањето трговски договор меѓу САД и Канада.
„Уау! Канада штотуку објави дека ја поддржува државноста на Палестина. Ова многу ќе ни го отежни склучувањето трговски договор со нив. Ох, Канада!!!“, напиша Трамп на Трут сошал, а неговото предупредување доаѓа само еден ден пред да стапат во сила новите царини (35 проценти) за земјите без трговски договор со САД.
Канадскиот премиер Марк Карни рече дека одлуката е условена од реформите на Палестинската самоуправа, вклучувајќи ги изборите во 2026 година без учество на Хамас и демилитаризацијата на идната палестинска држава. Тој додаде дека одлуката е поттикната од хуманитарната катастрофа во Газа и стравува дека можноста за решение со две држави „се лизга низ прсти“.
Сѐ поголема е поддршката за решение за две држави
Интересно е што Обединетото Кралство (ОК) веќе постигна таков договор со САД и покрај најавата на премиерот Кир Стармер дека и тие размислуваат за признавање на Палестина. Трамп во вторникот изјави дека не разговарал за ова прашање со Стармер и дека Соединетите Американски Држави „немаат став за тоа“. Не знаеме што се случува зад дипломатските завеси, но Трамп очигледно нема да го уценува Обединетото Кралство со царини како што прави во случајот со Канада.
Од друга страна, најавата за признавање од страна на Стармер може да биде само политичко собирање симпатии бидејќи околу 40 члена на Домот на лордовите - вклучувајќи истакнати адвокати - предупредија дека признавањето на палестинската држава би било спротивно на меѓународното право бидејќи Палестина не ги исполнува критериумите на Конвенцијата од Монтевидео (дефинирана територија, постојано население, ефективна влада и капацитет за меѓународни односи).
Вреди да се спомене дека минатата недела и францускиот претседател Емануел Макрон изјави дека Франција ќе ја признае палестинската држава во септември, велејќи дека „мора да ја изградиме државата Палестина, да осигуриме нејзина одржливост и да го обезбедиме тоа со прифаќање на нејзината демилитаризација и целосно признавање на Израел“.
Французите имаат трговски договор со САД во рамките на Европската Унија (ЕУ), но тој нема да биде загрозен од политиката или дипломатијата, туку од правото и математиката, за што веќе детално пишувавме.
Патем, 147 од 193 земји членки на ОН веќе формално ја признаваат палестинската држава.
Специјалниот претставник на САД за Блискиот Исток, Стив Виткоф, ќе ги посети израелските претставници и евентуално хуманитарните точки во Газа што ги води американско-израелската организација „Газа хуманитариан фондејшн“ (Gaza Humanitarian Foundation). ОН и натаму тешко испорачуваат помош поради грабежи на камиони. Локална болница пријави 48 смртни случаи на цивили од израелски оган за време на дистрибуција на храна, додека израелската војска тврди дека испукала само „предупредувачки истрели“.
Дали се појавуваат пукнатини во односите меѓу САД и Израел?
Интересно е што пред неколку дена самиот Трамп призна дека во Газа владее „вистински глад“, што е спротивно на изјавите на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху дека „нема глад“ во воено разурнатиот појас.
И покрај ова несовпаѓање во ставовите, Трамп се спротивстави на притисокот да го принуди Израел да најде долгорочно решение за хуманитарната криза во Газа, велејќи им на новинарите дека таков потег би бил во интерес на Хамас.
„Може да се каже дека ги наградувате луѓето, дека го наградувате Хамас ако го направите тоа. Не мислам дека треба да бидат наградени. Искрено, не сум во тој табор“, рече американскиот претседател во вторникот.
Неговата администрација оттогаш се обидува да го премости јазот меѓу двете влади, а американскиот амбасадор во Израел, Мајк Хакаби, во вторникот наутро изјави дека „нема конфликт меѓу израелскиот премиер и претседателот на САД“.
Се чини дека американската влада сè уште не знае како да пристапи кон решавање на хуманитарната криза во Палестина, односно дека Трамп нема никаква конкретна стратегија, иако конфликтите траат со месеци, а хуманитарната криза ескалира.
„Ќе внесеме многу пари во таа област за да можат да добијат храна“, рече Трамп, а тажниот факт е дека и таквиот план е подобар од неговиот претходен, според кој сакал да ја претвори Газа во туристичка ривиера под протекторатот на САД и Израел.
Промени во последен момент
Трамп, во свој стил, подготви неколку изненадувања на само еден ден пред да стапат во сила најавените царини.
Имено, вчера објави царина од 15 проценти за увоз од Јужна Кореја и царина од 25 проценти за увоз од Индија поради нивното купување руска енергија и оружје.
Договори се на повидок и за Тајланд и Камбоџа, откако тие во понеделникот се согласија на прекин на огнот.
Тој исто така успеа да ги шокира пазарите со новите царински правила за бакар, доведувајќи ги цените на рекордно ниско ниво на Њујоршката берза откако ги ослободи најчесто тргуваните форми на металот од царина од 50 проценти.
Најновите превирања доаѓаат пред крајниот рок на 1 август за реципрочни царини за земјите без билатерални договори. Трамп рече дека стапките на глобално ниво ќе се зголемат од 15 до дури 50 проценти.