Европа се сопна при обидот да го избегне светскиот поредок на Трамп

Урсула фон дер Лајен требаше да го потпише најголемиот договор за слободна трговија на Европската Унија во сабота, докажувајќи го угледот на блокот како геоекономска сила. 

Наместо тоа, претседателката на Европската комисија ќе мора да најде начин да го спаси пактот Меркосур со тоа што ќе добие поддршка во последен момент од земјите, вклучувајќи ја и Италија, кои помогнаа во одложувањето на договорот - уште еднаш - поради загриженоста дека ќе им наштети на домашните земјоделски сектори.

Преговорите за трговскиот договор - со Аргентина, Бразил, Уругвај и Парагвај - се провлекуваат повеќе од 25 години, што ги разгневи јужноамериканските земји. Бразилскиот претседател Луиз Инасио Лула да Силва изјави претходно оваа недела дека времето е сега или никогаш.

Официјалните лица велат дека ќе се обидат повторно да го потпишат договорот на 12 јануари, но нема гаранција.

Тековниот неуспех да се ратификува договорот е удар за ЕУ, која сака да го искористи трансатлантскиот договор како доказ дека може да биде глобална сила. Особено сака да докаже дека може да се движи надвор од орбитата на Кина и САД, кои имаат сè поантагонистички трговски односи со Европа.

„Ова е моментот на независност на Европа“, изјави фон дер Лајен претходно оваа недела, пред самитот на кој лидерите на ЕУ ќе разговараат за опциите за финансирање за Украина, како и за Меркосур.

Bloomberg

ЕУ ја гледа Кина и како економски конкурент и како системски ривал и се справува со ескалација на трговската конфронтација во која двете страни наметнуваат царини на увозот на другата страна. Порано оваа година, Пекинг објави планови за заострување на контролата врз извозот на ретки метали и други критични материјали, покажувајќи ѝ на ЕУ колку се ранливи нејзините индустрии.

И ова лето, ЕУ го прифати она што го сметаше за неурамнотежен трговски договор со САД, согласувајќи се на царина од 15 проценти за поголемиот дел од својот извоз, а воедно вети дека ќе ги отстрани сите царини за американските индустриски стоки.

 

Трговскиот договор ЕУ-Меркосур би можел да ѝ помогне на Европа да избега од својата влошена динамика со САД и Кина. Договорот би создал интегриран пазар од 780 милиони потрошувачи, постепено би ги избришал царините за стоки, вклучително и автомобили, и би ѝ дал на Европа полесен пристап до огромната земјоделска индустрија и ресурси на Меркосур.

Од клучно значење е тоа што тоа би ѝ дало на ЕУ економски врски и синџири на снабдување надвор од САД и Кина. Договорот, исто така, би му покажал на регионот дека Европа може да понуди веродостојна економска алтернатива на двете суперсили.

Неуспехот да се обезбеди партнерството со Меркосур „сигурно би бил грешка од епски размери за амбициите на Европа да се позиционира како релевантен играч на глобалната економска сцена“, рече Агата Демареј, виш политички соработник во Европскиот совет за надворешни односи, тинк-тенк.

Засега, ЕУ не можеше да ја добие потребната поддршка од мнозинството за усвојување, главно поради длабоко вкоренетите загрижености дека новата трговска динамика само ќе го поткопа земјоделскиот сектор во Европа. За време на самитот во четврток во Брисел, лидерите на ЕУ се соочија со илјадници земјоделци кои протестираа, палејќи гуми и фрлајќи компири на улиците.

Сепак, по завршувањето на самитот, лидерите изразија оптимизам дека сè уште можат да продолжат понатаму во јануари.

Уште едно тринеделно чекање е „подносливо“ по 25 години преговори, изјави фон дер Лајен за новинарите. „Многу сум уверена дека ќе го донесеме дома“.

Судбината на договорот може да зависи од Италија. Италијанската премиерка Џорџија Мелони изјави дека ѝ треба повеќе време за да добие домашно одобрување.

„Другите економии во развој следат и би забележале колку е тешко да се постигне нешто преку линијата со ЕУ“, рече Демареј.

Bloomberg

Сепак, за Берлин и многу други, италијанскиот лидер се обидуваше да извлече максимална цена за својата улога на клучен фактор, барајќи повеќе отстапки за својот земјоделски сектор.

Лула рече дека Мелони му кажала дека ѝ требаат само уште неколку дена.

„Таа ми објасни дека не е против договорот. Таа едноставно се соочува со одреден политички срам поради италијанските земјоделци“, изјави Лула за новинарите во Бразилија во четврток. „Но, таа е уверена дека може да ги убеди да го прифатат договорот.“

Но, додека некои очекуваат дека Италија на крајот ќе го даде својот благослов, со оглед на потенцијалните придобивки за нејзините извозници, други се понезадоволни.

„Ако нема потпис на 20 декември, тогаш договорот е мртов, а тоа ќе има последици за ЕУ ​​во идните трговски односи со земјите од целиот свет“, рече Бернд Ланге, претседател на трговскиот комитет на Европскиот парламент, минатата недела.

Во обид да се постигне договор оваа недела, Европскиот парламент и главните градови на ЕУ се согласија да додадат нови заштити за европските земјоделци што ќе ги заштитат од ненадејни промени во цените или увозот.

Тоа не функционираше. И ако работите продолжат да се одолговлекуваат без заклучок, двата блока може да го префрлат своето внимание на друго место.

Меркосур сака да склучи договор со Обединетите Арапски Емирати и истражува можни партнерства со Канада, Велика Британија и Јапонија. ЕУ, од своја страна, се обидува да склучи договор со Индија, кој исто така е во подготовка речиси две децении.

„Ако ЕУ сака да остане кредибилна во глобалната трговска политика, одлуките мора да се донесат сега“, рече германскиот канцелар Фридрих Мерц на патот кон самитот во Брисел.

— Со помош од Михаел Нинабер и Донато Паоло Манчини