Протести во Данска против барањата на Трамп за Гренланд

Илјадници луѓе излегоа на улиците низ Данска за да протестираат против амбициите на американскиот претседател Доналд Трамп да ја преземе контролата врз Гренланд, нагласувајќи ја длабоката вознемиреност околу иднината на арктичкиот остров.

Демонстрациите се одвиваа низ најголемите градови на нордиската земја во саботата, а толпи се собраа во центарот на Копенхаген и пред амбасадата на САД, заедно со митинзите во Архус, Алборг и Оденсе. Демонстрациите требаше да започнат подоцна во главниот град на Гренланд, Нуук.

Данска и Гренланд остануваат во ќорсокак со САД околу иднината на најголемиот остров во светот, при што Трамп постојано инсистира дека САД треба да ја контролираат полуавтономната територија што е под Кралството Данска, амбиција што е отфрлена одново и одново од Данците и Гренландците.

Илјадници луѓе се спротивставија на студените температури од +2C во данската престолнина, носејќи транспаренти на кои пишуваше „САД имаат доволно ICE“, „Јенки, одете дома“ и „Не е на продажба“, осврнувајќи се на понудите на Трамп да го купи островот.

„Многу луѓе се длабоко вознемирени. Има многу Гренландци кои не можат да спијат“, рече Џули Радемахер, претседателка на националната организација за Гренландци во Данска, еден од главните организатори на настанот. „Сакаме да испратиме јасна порака: Гренланд не сака да стане американски“.

Протестите се совпаднаа со посетата на делегација на американски пратеници на Данска, која се стреми да ја зајакне поддршката од Конгресот за да го сопре Трамп. Претседателот во петокот ја засили реториката, велејќи дека „може да стави царина на земјите ако не се согласат за Гренланд, бидејќи ни е потребен Гренланд за национална безбедност“.

Протести во Копенхаген/Фото: Никлас Полиер/Блумберг

За време на неговиот втор мандат, Трамп се обиде да ја искористи својата сеопфатна агенда за царини за да изврши притисок врз другите нации да направат економски отстапки и да се усогласат со неговите приоритети на надворешната политика.

„Не станува збор само за Гренланд; станува збор за почитување на луѓето и границите и за фактот дека малите општества не смеат да бидат притиснати од големите сили“, рече Ања Гајслер, Гренландка која живее во Данска, од сцената пред градското собрание на Копенхаген за време на протестот. „Денес, сите ние сме Гренландци“.

Бенте Хегелунд, родена во Гренланд од мајка Гренландка и татко Данец, пристигна на демонстрациите со гренландско знаме за да покаже поддршка за својата заедница.

„Тој создава несигурност. Чувствуваме гнев и дека сме навредени“, рече таа. „Но, се чувствувам уверена гледајќи го единството што го гледаме денес од НАТО, Канада и нашите соседи, и дека повеќе луѓе се прашуваат што прави Трамп“.

Во меѓувреме, во Нук, протести беа закажани и пред американскиот конзулат, а официјалните лица ги предупредија Американците во областа да „останат будни“ и „да останат незабележани“.

Протестанти со знаме на Гренланд во Копенхаген/Фото: Никлас Полиер/Блумберг

Митинзите доаѓаат откако министрите за надворешни работи од Данска и Гренланд ги посетија САД претходно оваа недела во обид да ги смират заканите и да помогнат во санирањето на затегнатите односи. Иако разговорите со потпретседателот на САД, Џ.Д. Венс, и државниот секретар Марко Рубио, не успеаја да го прекинат ќорсокакот, дипломатите се согласија да формираат работна група на високо ниво за да продолжат разговорите за стратешки важниот остров.

Секретарката за печат на Белата куќа, Каролин Ливит, им изјави на новинарите потоа дека работната група ќе ги продолжи техничките разговори за преземањето на Гренланд, што е спротивно на пораката од Данците и Гренландците.

„Темниот облак што висеше над нас станува сè потемен и потемен“, рече Радемахер, еден од организаторите. „Тоа предизвика многу реакции од луѓе кои ми се јавуваат во неволја. Сега им обезбедуваме психолошка кризна поддршка на Гренландците во Данска.“