Трамп и Фицо се сретнаа за да ги зајакнат врските и за нуклеарен договор

Американскиот претседател Доналд Трамп и словачкиот премиер Роберт Фицо се сретнаа во саботата во Флорида за да ги зајакнат билатералните врски, вклучително и соработката за нуклеарен проект вреден 15 милијарди евра (17,4 милијарди долари).

Разговорите, одржани во клубот на Трамп „Мар-а-Лаго“ во Палм Бич, го нагласија напорот на Братислава да ги зајакне односите со Вашингтон, а воедно да води политики што честопати отстапуваат од мејнстримот на Европската Унија.

Средбата следеше по потпишувањето во петокот на меѓувладин договор за соработка во нуклеарната енергија, потег што се очекува да отвори формални разговори со „Вестингхаус Електрик Ко“. Словачка планира да изгради реактор од 1.200 MW во државна сопственост, а Фицо сигнализираше дека договорот би можел да и биде доделен на „Вестингхаус“ уште следната година и да биде завршен околу 2040 година.

„Двете земји целосно признаваат дека сериозните енергетски предизвици не можат да се решат преку ветерни турбини или фотоволтаици и дека камен-темелник за иднината е брзиот развој на нуклеарната енергија“, рече Фицо во видео снимено за време на неговиот лет назад кон Европа и објавено во недела наутро.

Фицо, 61, рече дека тој и Трамп разговарале за неколку меѓународни прашања, со посебен фокус на Украина. Тој го повтори акцентот на Словачка на мировните решенија.

„Дипломатијата и меѓусебното слушање мора да имаат предност пред воените решенија“, рече Фицо.

Четирикратниот премиер често користи реторика слична на Трамп, давајќи приоритет на националните интереси дури и на сметка на долгогодишните партнерства. И покрај неговата левичарска домашна политика, националистичкиот став на Фицо му донесе покана за конзервативната конференција на CPAC во САД минатата година.

 

Фицо претходно се обиде да го искористи својот однос со Трамп за да се залага за пониски американски царини за европските автомобили. Трговските мерки на Трамп силно ја погодија економијата на Словачка зависна од автомобили; некогаш втор по големина пазар за словачките производители на автомобили, извозот во САД се намали за половина од воведувањето на повисоки царини, според анализата на „Уникредит банка“ (UniCredit Bank).

Фицо, заедно со унгарскиот премиер Виктор Орбан, е критичар на политиките на ЕУ, вклучувајќи ја воената помош за Украина, амбициозните климатски цели и миграциската политика на блокот. Тој преживеа обид за атентат во 2024 година, во кој беше застрелан четири пати.

Трамп постојано ги повикуваше европските влади да ја намалат зависноста од руската енергија, но одобри привремено ослободување за Унгарија и Словачка, земји без излез на море кои граничат со Украина и се во голема мера зависни од руските резерви.

Фицо, исто така, се обиде да ги зајакне економските врски со Москва и Пекинг. Од инвазијата на Русија на Украина во 2022 година, тој неколку пати се сретна со рускиот претседател Владимир Путин. Фицо ја прекина воената помош на Словачка за Киев во 2023 година, велејќи дека тоа „непотребно ја продолжува војната“.

Иако Фицо ја опиша војната на Русија во Украина како кршење на меѓународното право, тој исто така тврдеше дека Москва била испровоцирана во неа од Западот. Фицо рече дека би поздравил ран мир, дури и по цена на територијални отстапки од страна на Украина.