Румен Радев ја напушта функцијата, но не и политиката

Бугарскиот претседател Румен Радев ја објави својата оставка додека земјата се подготвува за осмите национални избори за пет години, поттикнувајќи шпекулации дека може да влезе во борбата за да го прекине вкоренетиот политички ќор-сокак, пишува „Блумберг“. 

„Денешната политичка класа ги изневери надежите на Бугарите за компромиси со олигархијата“, рече Радев во телевизиско обраќање во понеделникот. „Вашата доверба ме обврзува да ги заштитам државноста, институциите и нашата иднина.“

Невидениот потег на Радев, најпопуларниот политичар во Бугарија, ќе го потресе политичкиот естаблишмент и потенцијално ќе ја промени изборната динамика. Поранешен генерал на воздухопловните сили, Радев, помогна во водењето на земјата низ последователни неуспешни владини коалиции откако беше избран за шеф на државата во 2016 година.

Секои избори оваа деценија доведоа до фрагментирани мнозинства, кои не успеаја да ги унапредат клучните реформи дури и кога земјата стана последна што ја усвои единствената валута на Европската Унија оваа година. Премиерот во заминување Росен Жељазков ја презеде функцијата пред една година, но беше принуден да се повлече во декември поради најголемите протестни собири во земјата за повеќе од една деценија.

Катализатор беше неговиот контроверзен буџетски предлог за следната година, во кој се предлагаат повисоки трошоци за кои многумина велат дека ќе им користат само на корумпираните елити.

Радев се обиде да го искористи растечкото антиелитно расположение и ги поддржа протестите против Жељазков. Таа стратегија му помогна да биде реизбран во 2021 година, кога ги повика граѓаните да ја избркаат  „мафијата“ од владата и судството. Најновиот ќор-сокак е проследен со широко распространети шпекулации за политичките амбиции на Радев.

„Битката за иднината на татковината е пред нас и верувам дека ќе ја водиме заедно со сите вас - достојните, инспирираните и бескомпромисните“, рече Радев во понеделникот.

Главна цел на гневот на Радев е Бојко Борисов, поранешен премиер, кој ја предводи најголемата партија во земјата, Герб. Партијата на Борисов обично успеваше да освои најмногу гласови, но со секои избори нејзиниот удел се намалуваше.

Серијата неубедливи изборни резултати значи дека Бугарија е управувана од серија кревки коалиции, од кои неколку беа поткопани од корупциски скандали. Тие исто така зависеа од неформалната поддршка од поранешниот медиумски магнат Дељан Пеевски, моќен пратеник што е санкциониран од САД и Велика Британија и се смета за лице на заробувањето на државата во Бугарија. Тој негира дека сторил нешто лошо.

Во меѓувреме, политичката криза и војната на Русија против Украина, што се одвива преку Црно Море од Бугарија, ја зголемија популарната поддршка за антиестаблишментот и партиите пријателски настроени кон Русија.

 

 

Радев беше критикуван во Брисел за своевидно повторување на клучните стојалишта на Кремљ. Тој постојано се спротивставуваше на санкциите на блокот против Русија и воената помош за Украина, која ја опишува како помагање на „подбуцнувачите  на војната“. Тој исто така ја доведе во прашање подготвеноста на Бугарија да го усвои еврото, залагајќи се за референдум за промена на валутата, што стапи во сила на 1 јануари.

Околу 40 отсто од Бугарите сметаат дека е најдобро владата на земјата да биде предводена од нова политичка партија, според анкетата на „Алфа рисрч“ (Alpha Research) спроведена од 5 до 12 декември. Партија предводена од Радев може да привлече околу половина од тие гласачи, додека остатокот би можел да оди кај други, вклучувајќи ги и анти-ЕУ и националистичките групи, вели агенцијата за истражување на јавното мислење со седиште во Софија.

Потпретседателката Илијана Јотова, поранешна социјалистичка членка на Европскиот парламент, треба да ја преземе улогата на Радев како претседател, во голема мера церемонијална функција. Таа треба да го закаже датумот за предвремените избори и да избере привремен премиер.

Оставката на Радев сега мора да биде потврдена од Уставниот суд на земјата, кој нема фиксен рок за тоа.