Незадоволството од начинот на кој британскиот премиер Кир Стармер се справи со откритијата за пријателството меѓу неговиот поранешен американски амбасадор и финансискиот магнат и осуден педофил Џефри Епстајн ги наведе членовите на владејачката Лабуристичка партија да размислуваат за промена на лидерот.
Иако тоа е изненадувачко за партија што во јули 2024 година беше избрана со убедливо мнозинство, ветувајќи враќање на стабилноста по турбуленциите од неколкуте конзервативни влади, историски ниските рејтинзи на поддршка резултираа со слабеење на позицијата на Стармер. Неговата единствена утеха е што неговите најверојатни ривали за лидерската позиција, министерот за здравство Вес Стритинг и поранешната заменик-премиерка Ангела Рејнер, засега не изгледа дека се подготвени да поттикнат предизвик.
Bloomberg
Пред најновите откритија поврзани со поранешниот амбасадор Питер Мeнделсон, Стармер во повеќе наврати ги отфрлаше шпекулациите за своето лидерство. Доколку Стармер остане решен да го истурка целиот петгодишен мандат, секој обид за негово предизвикување би морал да исполни неколку услови. Прво, правилникот на Лабуристичката партија пропишува дека кандидатите за премиер мора да имаат пратеничко место. Дополнително, потребно е да обезбедат номинација од најмалку 20 отсто од пратениците на партијата во Долниот дом, што значи дека 81 од неговите колеги би морале јавно да ја искажат својата опозиција кон него.
Тоа претставува повисок праг од условот кај Конзервативната партија, каде што за да почне гласање за доверба против сопствен лидер се потребни 15 отсто од пратениците.
Ангела Рејнер се наметнува како прв избор за лидер на Лабуристичката партија
Bloomberg
Дополнителна пречка што веројатно засега ќе ги одвраќа потенцијалните предизвикувачи е чувствителната вонредна изборна трка во пратеничкото место на Гортон и Дентон, закажана за 26 февруари, како и локалните избори во мај, на кои се очекува Лабуристичката партија да претрпи значајни загуби. Можно е тие да проценат дека е многу подобро Стармер да го поднесе товарот на поразот, пред да се впуштат во трка за лидерството.
Секако, Стармер би можел да оцени дека неговата позиција станала неодржлива и да поднесе оставка поради Менделсон или по изборите. Тоа би го отворило теренот за поголем број потенцијални кандидати.
Еве кои би можеле да се најдат во трката за лидер на Лабуристичката партија, според најновите коефициенти на обложувачниците:
1. Ангела Рејнер, 45 години, поранешна заменик-премиерка
Bloomberg
Рејнер, која е миленичка на левото крило на Лабуристичката партија, зад себе има неколку тешки месеци. Во септември беше принудена да поднесе оставка од функциите заменик-премиер и заменик-лидер на партијата, откако истрага заклучи дека не го платила целиот износ на данок при купување недвижност.
Сепак, таа го искористи тој период за повторно да се поврзе со партиските колеги, овој пат без товарот на поврзаноста со непопуларен премиер. Во меѓувреме, некои од најпопуларните политики на владата - особено во областа на работничките права и домувањето - го носат токму нејзиниот печат.
Таа ја покажа својата способност да го процени расположението меѓу пратениците оваа недела, кога одигра клучна улога во принудувањето на владата да го смени курсот околу плановите за задржување на дел од документите поврзани со проверките за Менделсон. Документите што се сметаат за чувствителни од аспект на националната безбедност сега ќе бидат доставени до парламентарната Комисија за разузнавање и безбедност, составена од претставници на повеќе партии, за да се направи процена.
Патот на Рејнер до врвот и натаму е оптоварен со неизвесности. Даночните власти сè уште не завршиле со утврдувањето дали таа ќе мора да плати дополнителни даночни казни поврзани со купувањето на куќата поради кое поднесе оставка од функциите. И покрај тоа, таа во моментов е фаворит во обложувачниците за наследник на Стармер.
Коефициенти: Најдобрите коефициенти на агрегаторот за обложување (oddschecker) во моментов се 5 спрема 2, што одговара на веројатност од 28,6 отсто.
2. Вес Стритинг, 43 години, министер за здравство
Bloomberg
Министерот за здравство редовно ги отфрла медиумските прашања за лидерството, велејќи дека не подготвува соборување на Стармер и дека е фокусиран на својата секојдневна работа. Сепак, обложувачниците одамна го сметаат за најверојатен наследник на премиерот и, иако тој негира, неговата амбиција е очигледна. Стритинг остро ги отфрли обвинувањата за подготвување пуч во ноември, кога блиски соработници на Стармер го обвинија за тоа, оценувајќи ги како „саморазорна бесмислица“ и повикувајќи го премиерот да ги разреши оние што ги пласирале таквите информации во медиумите. Но тој повторно ги зголеми тензиите минатиот месец, кога упати прикриени критики кон премиерот по уште едно повлекување од владина политика.
Иако Стритинг несомнено е вешт медиумски настапувач, неговите позиции на десното крило на Лабуристичката партија, како и неговите поранешни блиски врски со Менделсон, му создаваат сериозни пречки. Поддршката од левото крило ја загуби поради две одлуки: забраната за препишување блокатори на пубертет за трансродови деца и одбраната на поголемо вклучување на приватниот сектор во британската Национална здравствена служба.
Коефициенти: Најдобрите коефициенти на агрегаторот за обложување во моментов се 4 спрема 1, што одговара на веројатност од 20 отсто.
3. Ед Милибанд, 56 години, министер за енергетика
Bloomberg
По јасните фаворити Рејнер и Стритинг, обложувачниците го рангираат Милибанд како „најдобар меѓу другите“, особено по неодамнешните неуспеси на градоначалникот на Грејтер Манчестер, Енди Барнам. Поранешниот лидер на опозицијата доживеа втор подем како министер за енергетика, спроведувајќи политики што се популарни кај левото крило на Лабуристичката партија и имаат цел да ги унапредат британските амбиции за нулта нето-емисии.
Неговото искуство, експертизата во креирањето политики и популарноста меѓу таканаречената мека левица ги поттикнаа шпекулациите дека би можел да обезбеди поддршка за наследник на Стармер, кој всушност првпат беше избран за кандидат на Лабуристичката партија токму во периодот на лидерството на Милибанд.
Вратен на функцијата што ја извршуваше и за време на премиерскиот мандат на Гордон Браун, Милибанд е силен застапник на зелените политики и често се залага тие да одат подалеку од официјалната позиција на владата. Сепак, дел од партијата стравува дека изборот на Милибанд би испратил погрешен сигнал до јавноста, која во 2015 година го отфрли на изборите и им даде предност на конзервативците.
Коефициенти: Најдобрите коефициенти на агрегаторот за обложување во моментов се 8 спрема 1, што одговара на веројатност од 11,1 отсто.
4. Енди Барнам, 56 години, градоначалник на Грејтер Манчестер
Bloomberg
Барнам никогаш не ја криел својата желба еден ден да стане премиер и двапати безуспешно се кандидираше за лидер на Лабуристичката партија. Минатата година ги истакна своите амбиции во серија интервјуа за печатените медиуми во пресрет на партиската конференција, но тие беа оценети како преголемо и прерано отворање фронт, што всушност му наштети. Во таа пригода, партијата се обедини околу Стармер, кој од собирот излезе политички посилен отколку што влезе.
Поголема пречка за популарниот градоначалник на Грејтер Манчестер е тоа што тој нема пратеничко место - а Стармер и неговите сојузници го блокираа да се кандидира на вонредните избори што се закажани кон крајот на овој месец за пополнување на испразнетото место во Гортон и Дентон. Нивниот аргумент - дека тоа би предизвикало непотребни и скапи избори за градоначалник на Грејтер Манчестер - ќе важи сè додека таа функција повторно не дојде на изборите во 2028 година.
Коефициенти: Најдобрите коефициенти на агрегаторот за обложување во моментов се 9 спрема 1, што одговара на веројатност од 10 отсто.
5. Шабана Махмуд, 45 години, министерка за внатрешни работи
Bloomberg
Махмуд, сојузничка на Стармер што беше префрлена на функцијата министерка за внатрешни работи со мандат да ги засили напорите за подобрување на граничната безбедност на Обединетото Кралство, се смета за амбициозна фигура од десното крило на партијата. Како убедлива говорничка, таа би била популарна меѓу пратениците на Лабуристичката партија што би сакале на чело да застане жена.
Како муслиманка, се смета и дека има способност да допре до пропалестинските поддржувачи што во последниве години ја напуштија партијата, иако нејзиниот досегашен политички настап во владата беше со строг пристап. Таа имаше малку време да се докаже и сè уште е релативно непозната за пошироката јавност.
Нејзиниот поцврст став за имиграцијата - вклучувајќи ги и најавените планови за ограничување на начинот на кој мигрантите можат да стекнат трајно право на престој во Обединетото Кралство - е непопуларен кај дел од колегите, но би можел да биде привлечен за гласачите што инаку би се свртеле кон партијата Реформа на ОК (Reform UK) на Најџел Фараж.
Коефициенти: Најдобрите коефициенти на агрегаторот во моментов се 9 спрема 1, што одговара на веројатност од 10 отсто.
6. Ал Карнс, 45 години, министер за вооружените сили
Bloomberg
Карнс е дел од новата генерација пратеници на Лабуристичката партија избрани во 2024 година, но многу брзо напредуваше низ партиските редови. Поранешен полковник на Кралските маринци, одликуван за храброст за време на службата во Авганистан, Карнс веднаш по изборите доби министерска функција, задолжен за прашањата на ветераните.
Во септември беше прераспределен во ресорот вооружени сили, а во декември го привлече вниманието со изјавата дека Британија мора да биде подготвена за војна со Русија - коментари што предизвикаа вознемиреност и шпекулации во врвот на партијата. На неговиот углед во Лабуристичката партија не му наштети ниту остриот видеонастап минатиот месец, во кој ја критикуваше изјавата на Доналд Трамп дека сојузниците на САД во НАТО избегнувале да бидат на првата линија во Авганистан.
Сепак, Карнс и натаму е релативно непозната фигура во рамките на партијата, која веќе имала слични искуства со поранешни припадници на армијата. Во изминатата деценија, и Ден Џарвис, актуелниот министер за безбедност, и Клајв Луис, актуелен пратеник без извршна функција, беа споменувани како можни лидери.
Коефициенти: Најдобрите коефициенти на агрегаторот за обложување во моментов се 50 спрема 1, што одговара на веројатност од 2 отсто.
.webp){kind=icon}
