ЕУ подготвува нов одбранбен пакет по исцрпувањето на 150 милијарди евра

Европската Унија разгледува можности за ново финансирање на одбраната, откако почетната кредитна програма од 150 милијарди евра (177 милијарди долари) беше преоптоварена со побарувачка, велат извори запознаени со разговорите.

Разговорите се во рана фаза, бидејќи Европската комисија, извршното тело на ЕУ, сè уште ги распределува средствата од актуелнaта кредитна програма, додаваат изворите. Официјални лица исто така очекуваат дека неколку милијарди евра ќе останат неискористени во фондот, поради несогласувања меѓу барањата на земјите и конечните договори.

Откако средствата ќе се исцрпат оваа пролет, Комисијата ќе го оцени процесот и ќе ја разгледа можноста на уште еден круг финансирање, кој потенцијално би вклучувал и втора кредитна програма, наведуваат изворите.

Разговорите ја одразуваат желбата на Европската Унија брзо да го зголеми домашното производство во одбранбената индустрија, со цел да се заштити од руската воена политика и од намерата на американскиот претседател Доналд Трамп да ги намали безбедносните обврски на САД во Европа.

Европската Унија лани поведе кредитна програма за да ја поттикне заедничката набавка на одбранбена опрема и да ги поедностави процедурите за движење на воената опрема низ целиот континент. Програмата го носи името „Безбедносна акција за Европа“ – САФЕ (Security Action for Europe – SAFE).

Планот предвидуваше Комисијата да собере средства на пазарите на капитал и да ги дистрибуира како заеми до државите за набавка на конкретни производи што недостигаат на континентот, вклучувајќи ракети, копнена опрема и системи за противракетна одбрана.

Понудата се покажа како многу популарна: главните градови на земјите членки на ЕУ првично поднесоа барања во вкупна вредност од 190 милијарди евра. Комисијата потоа одобри околу 150 милијарди евра и побара од земјите да изработат планови за трошење. Извршниот орган на ЕУ во моментов ги обработува тие планови и ги исплаќа средствата во форма на долгорочни заеми со ниски каматни стапки.

Во изминатите денови Комисијата ги одобри плановите на 19 земји, додека неколку други сè уште се во процедура.

„Комисијата во моментов ги оценува националните планови во рамките на САФЕ за преостанатите три земји членки“, наведе портпаролот на Комисијата, Томас Рение, во соопштение. „Во оваа фаза нема да шпекулираме за можен втор фонд САФЕ.“

Бидејќи некои од плановите за трошење, во практика, бараат помалку средства од првично одобрените, веројатно ќе останат неискористени средства што Комисијата ќе може повторно да ги распореди, наведуваат изворите. Официјалните лица моментално работат на тој процес.

Потоа Комисијата ќе ги разгледа своите опции за обезбедување дополнителни средства, при што уште една кредитна програма е една од можностите, додаваат изворите.