Поранешниот принц Ендрју пуштен на слобода, кризата во кралското семејство продолжува

Ендру Маунтбатен-Виндзор, братот на британскиот крал Чарлс, беше пуштен во четврток по апсењето под сомнение за злоупотреба на јавна функција.

Полицијата потврди дека ослободила маж од Норфолк во шеесеттите години, без да го спомене поранешниот кралски член по име. Минатата недела, полицијата соопшти дека води истрага обвинувањата поврзани со објавата на документи од американското Министерство за правда во врска со осудениот сексуален престапник Џефри Епстајн.

Апсењето на Ендрју донесе дополнителен срам за британското кралско семејство по години скандалозни обвинувања за врски со Епстајн, кои поранешниот принц постојано ги негираше. Неговото апсење е првото на британски кралски член од времето на кралот Чарлс I во 17-тиот век, по неговиот пораз во Англиската граѓанска војна.

Ендрју не е обвинет од полицијата, а електронските пораки до неговиот кабинет останаа без одговор. Но неговото апсење под сомнение за злоупотреба на јавна функција следи по години скандалозни обвинувања за неговите врски со дискредитираниот американски финансиер Џефри Епстајн, што донесе голема срамота за брат му, кралот Чарлс III.

Сега, апсењето на неговиот 66-ти роденден на Ендрју, омилениот син на покојната кралица Елизабета II, претставува ново дно за најмоќното семејство во Обединетото Кралство, кое се обидува да избега од низа неуспеси и да се прилагоди на 21-от век.

Како мерка за тоа колку монархијата се променила, изјавата на кралот со понуда за целосна соработка со законот не спомна семејни врски. Само пред четири години, покојната кралица брзаше да му помогне на поранешниот принц Ендрју, помагајќи му да ја реши тужбата за сексуална злоупотреба поврзана со Епстајн - во која тој негираше вина - со неоткриен износ.

Чарлс, напротив, ја изрази својата „длабока загриженост“ и вети „целосна и искрена поддршка“ од Бакингемската палата за властите што го истражуваат неговиот брат. „Да бидам јасен,“ напиша тој: „Законот мора да си го следи својот тек.“

Брзината на изјавата на Чарлс до медиумите по апсењето на неговиот брат претставува отстапување од вообичаениот ритам на комуникација на кралското семејство. Виндзорите беа често дестабилизирани од критики по смртта на поранешната сопруга на Чарлс, принцезата Дијана, во 1997 година, кога беа обвинети дека бавно се прилагодиле на јавната атмосфера.

Кралското семејство можело да преземе построги мерки против Ендрју уште во 2019 година, кога се емитуваше познатото интервју на „Би-би-си“ за неговите врски со Епстајн, според Ед Овенс, кралски историчар и автор на „По Елизабета: Може ли монархијата да се спаси сама себе?“

„Неексплодирана бомба од Ендрју му беше оставена на кралот Чарлс да ја детонира рано во неговото владеење,“ додаде тој. „Тоа имаше спектакуларно штетно влијание врз моралниот авторитет на кралот.“

Овенс го критикуваше Чарлс што почека до минатата година за да му ги одземе кралските титули на Ендрју, откако поранешниот принц имаше правни проблеми поврзани со Епстајн речиси цела деценија.

Полициската рација во домот на Ендрју во Норфолк ја заокружува веќе турбулентната деценија за Виндзорите, со семејството кое сега се соочува со невидена проверка и неизвесност поради документите за Епстајн објавени во јануари од американското Министерство за правда.

Некои кралски набљудувачи велат дека апсењето на братот на кралот претставува исто толку сериозен предизвик за институцијата како кризата со абдикацијата во 1936 година или смртта на принцезата Дијана во 1997 година. Тоа доаѓа по години потреси, како дијагнозата на рак на самиот крал, отуѓувањето на принцот Хари и смртта на покојната кралица во 2022 година.

„Кралското семејство ќе остане смирено и ќе продолжи, но ќе биде тестирано како никогаш досега,“ рече Ричард Фицвилијамс, кралски коментатор, во телефонско интервју.

Постои ризик дека членови на семејството ќе бидат интервјуирани од полицијата како дел од истрагите за Ендрју, што е дополнителен срам од  откритијата поврзани со документите за Епстајн или самата полициска истрага.

Документите на Министерството за правда содржеа имејлови кои покажуваат дека Маунтбатен-Виндзор се застапувал за Епстајн за време на посетата со покојната кралица Елизабета II во Обединетите Арапски Емирати во 2010 година, и дека споделувал информации добиени во рамките на неговата улога како трговски пратеник на британската влада од 2001 до 2011 година со дискредитираниот финансиер и неговите соработници.

Речиси 200 документи објавени досега од американското Министерство за правда го содржат изразот „HRH The Duke of York KG,“ (Неговото кралско височество, Војводата од Јорк).

Тие исто така содржеа фотографии од поранешниот принц на сите четири, наведнат над млада жена.

„Ова е најниската точка за кралското семејство во стотици години,“ рече Индија Мектагарт, кралски дописник на весникот „Дејли телеграф“, во телефонско интервју. „Да се има саканиот син на кралицата Елизабета II во полициски притвор, на неговиот 66-ти роденден, и тоа како помлад брат на кралот. Тоа е незамисливо.“

Маунтбатен-Виндзор претходно се соочуваше со одделни обвинувања за сексуални престапи поврзани со неговото пријателство со Епстајн, што ја натера неговата мајка, покојната кралица, да му ги одземе воените титули и покровителства во 2022 година. Тие вклучуваа граѓанска постапка во САД покрената од Вирџинија Џуфре, која тврдеше дека била принудена да има сексуални односи со поранешниот принц како тинејџерка. Тој плати финансиска спогодба за да ја заврши судската постапка и негираше вина.

Апсењето на Ендрју следи по серија високо-профилни последици од документите за Епстајн во Обединетото Кралство, што исто така поттикна отворање полициска истрага за поранешниот амбасадор на земјата во Вашингтон, Питер Манделсон.

Историчарот, новинар и пријател на кралот Чарлс III, Џонатан Димблби, рече дека апсењето на Ендрју всушност ја покажува цврстината на британските институции.

„Тоа многу јасно демонстрира дека полициските сили не го третираат со ракавици само затоа што е брат на монархот,“ рече Димблби во телефонско интервју. „Го третираа како секој друг граѓанин,“ додаде тој, споредувајќи ги исходот со начинот на кој објавувањето на документите за Епстајн беше ограничено од извршната власт во САД.

Кралот Чарлс му ги одзеде преостанатите титули на Маунтбатен-Виндзор - вклучувајќи ја и титулата „принц“- во септември, по објавувањето на мемоарите на Џуфре во кои таа рече дека поранешниот принц „верувал дека сексот со мене е негово право по раѓање.“ И покрај потегот на кралот, неговиот брат сè уште е осми во редот за престолот.

Девет од десет Британци велат дека тоа „дефинитивно“ или „веројатно“ била правилна одлука на Чарлс III да му ги одземе титулите на неговиот брат, според анкета на „Ипсос“ спроведена во ноември, додека 53 отсто имаат позитивно мислење за кралот.

„Ниту една личност не е посилна од институцијата, и монархијата ќе преживее,“ рече Дики Арбитер, поранешен портпарол за медиуми на кралицата Елизабета II. „Само затоа што имате едно гнило јаболко во корпата, тоа не значи дека целата корпа е расипана. Го отстранувате гнилото јаболко и останатите продолжуваат.“