Трамп вели дека има план, а војната предизвикува турбуленции на пазарот на нафта

Американскиот претседател Доналд Трамп се соочи со зголемени притисоци на десеттиот ден од војната со Иран, додека цените на нафтата скокнаа над 100 долари, а Исламската Република го назначи тврдокорниот син на убиениот ајатолах Али Хаменеи за нов врховен лидер.

Цената на нафтата во понеделникот намали дел од добивките, откако најголемите светски економии разгледуваа координирано пуштање на итните резерви. Турбуленциите во тргувањето за време на викендот ја качија цената над 118 долари за барел. Ормускиот теснец остана речиси целосно затворен, без финализирани планови како да се обезбедат бродовите што минуваат низ овој клучен воден пат.

„Имам план за сè,“ изјави Трамп за „Њујорк пост“ во понеделникот, осврнувајќи се на скокот на цените на нафтата. „Ќе бидете многу задоволни.“

Американскиот лидер, кој веќе се соочува со домашни грижи околу упорната инфлација пред ноемвриските избори за Конгресот, сега мора да се справи со растечките цени на бензинот, додека војната не покажува знаци на завршување. Во неделата тој рече дека „100 долари за нафта е мала цена“ и додаде дека трошокот „брзо ќе падне кога ќе заврши уништувањето на иранската нуклеарна закана.“

Цените на брент и американската сурова нафта скокнаа речиси до 120 долари за барел кога пазарите се отворија, но потоа нагло се намалија.

Bloomberg Mercury

Ефективното затворање на Ормус ја принуди Саудиска Арабија, најголемиот светски извозник на нафта, да го намали производството, според лице запознаено со прашањето. Слични потези направија и Обединетите Арапски Емирати, Кувајт и Ирак.

Фјучерсите паднаа откако министрите за финансии на Г7 рекоа дека се подготвени да преземат сите неопходни чекори за поддршка на глобалното снабдување со енергија, вклучително и пуштање на стратешките резерви. Сепак, според Франција, која моментално претседава со Г-7, групата „сè уште не е таму“ во однос на договор за користење на итните резерви.

САД во неделата пријавија седма жртва. Двајца израелски војници и околу десетина израелски цивили исто така го загубија животот. Податоци од ОАЕ сугерираат дека иранските напади со ракети и дронови се намалуваат, иако Техеран сè уште редовно ги напаѓа Израел и арапските заливски држави.

Израелските сили продолжија со напади врз јужен Либан, насочени кон ослабување на Хезболах. НАТО во понеделникот пресретна балистичка ракета испукана од Иран кон Турција - втор таков инцидент - со што се зголеми ризикот алијансата да биде директно вовлечена во конфликтот.

Според официјалниот биланс, повеќе од 1.300 Иранци загинале досега во војната, бројка што не е ажурирана неколку дена. Во Либан загинале 486 лица, според министерството за здравство. Четири цивили загинале во ОАЕ и двајца припадници на вооружените сили биле убиени кога се урнал хеликоптер поради дефект. Имало и неколку жртви во други земји од Заливот.

Трамп во понеделникот во две објави на социјалните мрежи рече дека разговарал со австралискиот премиер Ентони Албанезе за да помогне во обезбедување на безбедноста на иранската женска фудбалска репрезентација, чиј настап на Азискиот куп заврши на Голд Коуст. Трамп изјави дека играчките „најверојатно ќе бидат убиени“ ако се вратат во Иран.

Во неделата, иранските медиуми објавија дека Мојтаба Хаменеи - чиј татко владееше речиси 37 години и беше убиен кога започнаа американско-израелските напади на 28 февруари - добил „одлучувачки глас“ во Собранието на експерти за да стане врховен лидер.

56-годишниот има длабоки врски со Исламската револуционерна гарда, најмоќната воена и економска организација во Иран. Групата вети целосна послушност кон новиот лидер.

Трамп за „Фокс њуз“изјави дека е „незадоволен“ од изборот на Иран. Хаменеи беше фаворит, иако имаше и други кандидати, некои од кои можеби ќе беа поприфатливи за САД.

„Новиот лидер дели многу од идеолошките ставови на својот татко и ќе се стреми да го задржи континуитетот - вклучително и во војната,“ рече Дина Есфандиари, аналитичарка во „Блумберг геоекономикс“. Нејзиниот избор „сугерира дека Иран нема да ја смени насоката во војната на Блискиот Исток,“ додаде таа.

Во саботата, иранскиот претседател Масуд Пезешкијан вети дека нема да се повлече, велејќи: „Идејата дека би се предале безусловно - таковиот сон нека го однесат во гроб.“

Bloomberg Mercury

Структура на иранскиот режим

Саудиска Арабија го заостри тонот против Иран додека повторно се справуваше со проектили во понеделникот, вклучително и оние насочени кон нафтеното поле Шајбах на „Арамко“ и области во и околу Ријад.

Саудиското министерство за надворешни работи предупреди дека постапките на Техеран ризикуваат понатамошна ескалација, во која Иран „ќе биде најголемиот губитник.“ Нападите и изјавите сугерираат дека кралството не успеало во своите напори да ја засили дипломатската комуникација со Иран.

Во понеделникот, САД наредија американските неесенцијални дипломати во Саудиска Арабија да ја напуштат земјата, наведувајќи безбедносни ризици. Потегот претставува прво „наредено заминување“ од почетокот на војната. Тоа следи по смртта на американски војник кој беше ранет во напад врз американски трупи во Саудиска Арабија на 1 март.

Израел во саботата нападна многу складишта за гориво во Техеран, предизвикувајќи предупредување од Црвената полумесечина за токсичен кисел дожд во градот со 9,5 милиони жители.

Американскиот сенатор Линдзи Греам, силен поддржувач на војната, го замоли Израел „да биде внимателен со изборот на целите.“ Инфраструктурата за нафта, рече тој, ќе биде клучна за закрепнувањето на Иран „кога овој режим ќе падне.“

Израел објави дека складиштата за гориво се легитимни воени цели бидејќи го поддржуваат иранскиот воен напор, и додаде дека следно може да бидат таргетирани електрани.

Bloomberg Mercury

Трамп размислува за опцијата да распореди специјални сили на терен за да ја запленат иранската залиха на ураниум, бидејќи официјалните лица се сè повеќе загрижени дека залихата можеби е преместена, според тројца дипломатски претставници запознаени со прашањето.

Но, САД сè уште се „далеку“ од наредба за испраќање трупи во Иран за обезбедување на нуклеарниот материјал, изјави Трамп за „Њујорк пост“ во понеделникот.

Во Бахреин беше оштетена фабрика за десалинизација по напад со ирански дрон, соопшти владата, додавајќи дека нема влијание врз снабдувањето со вода.

Иранскиот напад врз Бахреин дојде откако Техеран го обвини САД дека погодиле една од неговите фабрики за десалинизација. Земјите од Персискиот залив зависат од овие постројки за поголемиот дел од свежата вода за пиење, а континуирани напади би можеле да го засилат влијанието на војната.