САД ја засилуваат реториката за војната во Иран, цената на нафтата расте

САД соопштија дека ги засилиле нападите врз Иран на невидени нивоа додека двете страни во војната се закануваат дека ќе го ескалираат конфликтот што трае веќе две недели и ги нарушува енергетските текови и глобалните финансиски пазари.

„Ќе бидат погодени. Можат да зборуваат колку што сакаат, но, знаете, ајде да видиме што ќе направат“, изјави претседателот Доналд Трамп за радио „Фокс њуз“ во интервју што се емитуваше во петокот. „Можеби ќе направат нешто што има врска со теснецот, не знам, но се погодени толку силно, што ќе им требаат 20 години за обнова.“

Порано во петокот, американскиот министер за одбрана Пит Хегсет изјави на брифинг во Пентагон дека кампањата е „на план да ги порази, уништи, онеспособи сите нивни значајни воени капацитети со темпо што светот никогаш порано не го видел.“

14-тиот ден од војната ги означи најголемите напади досега против Исламската Република, при што американско-израелската алијанса погоди околу 15.000 цели од почетокот на војната, рече Хегсет. Пентагон испрати експедициска единица на морнарицата на Блискиот Исток, објави „Волстрит џурнал“, цитирајќи двајца американски претставници.

 

Цените на нафтата повторно се зголемија во петокот, при што суровата нафта од типот Брент се тргуваше над 101 долар за барел, а американската нафта се искачи над 96 долари за барел до 12 часот по њујоршко време. Американската сурова нафта е на добар пат да ја заврши неделата за повеќе од 6 проценти повисоко, откако минатата недела скокна за повеќе од 30 проценти, бидејќи милиони барели нафта остануваат заробени во Персискиот Залив, а сообраќајот низ виталниот Ормуски теснец е сè уште во застој.

Серијата потези од администрацијата на Трамп и другите влади досега имаа мал ефект врз ублажувањето на зголемените трошоци за енергија за потрошувачите. Азиските земји се борат со недостиг од гас за готвење и гориво за патување - а во САД, цените на бензинот на бензинските пумпи се веќе на највисоките нивоа за околу две години.

Доларот, кој се смета за засолниште во време на превирања, порасна во однос на сите други 16 главни валути од почетокот на војната. Повеќето акции и државни обврзници се распродадоа, а пазарите во развој се особено тешко погодени.

Врховниот лидер на Иран, Моџтаба Хаменеи, во четвртокот изјави дека Исламската Република ќе се обиде да осигури дека Ормускиот теснец ќе остане ефикасно затворен. И во своите први јавни коментари откако го наследи својот татко, тој исто така предупреди дека Техеран ќе се обиде да отвори други фронтови во војната ако продолжат нападите на САД и Израел.

Хегсет рече дека врховниот лидер на Иран бил „веројатно обезличен“ во американско-израелската операција, а фактот дека тој само објавил писмена изјава сугерира дека неговите повреди го спречиле да се појавува јавно. Трамп во интервјуто за Фокс радио рече дека Хамнеи е „веројатно жив во некоја форма“.

САД, исто така, објавија дека бројот на жртви за нивната воена операција се зголемил. Централната команда на САД во соопштението соопшти дека сите шест члена на екипажот на американскиот авион за полнење гориво што се урна во западен Ирак во четвртокот загинале, со што бројот на загинати американски војници се искачи на 13. Губењето на авионот не се должи на непријателски или пријателски оган, соопшти војската.

Речиси 2.600 луѓе загинаа во војната, повеќето од нив во Иран, покажуваат најновите бројки од официјални лица и невладини агенции.

Провладини собири беа одржани низ Иран во петокот по повод Денот на Кудс, годишен пропалестински настан. Експлозија беше пријавена неколку блока од маршот во Техеран, а иранската новинска агенција Тасним соопшти дека една жена е убиена во американско-израелски напад.

Воздушните напади врз Исламската Република и одмаздата на Техеран низ Арапскиот Залив и против Израел продолжија и во петок.

Француски воен службеник беше убиен во напад во регионот Ербил во Ирак, изјави францускиот претседател Емануел Макрон во објава на X. Ројтерс објави дека најмалку шест француски војници се ранети во нападот со беспилотно летало.

Турското министерство за одбрана соопшти дека Организацијата на Северноатлантскиот договор неутрализирала иранска балистичка ракета што влегла во воздушниот простор на земјата во петокот, трето такво пресретнување од 4 март. Анкара го предупреди Иран да не ја таргетира неговата територија и да не го проширува опсегот на конфликтот.

Во Оман, две лица беа убиени откако беспилотни летала се урнаа во регионот Сохар, соопштија државните медиуми во петокот. Пристаништето Сохар во Оман ги прекина операциите. Дубаи, финансискиот центар на Обединетите Арапски Емирати, објавија ракетни закани, а Саудиска Арабија пресретнаа повеќе од десетина беспилотни летала во својот воздушен простор.

Во меѓувреме, Централната команда на САД им наложи на истражителите да го истражат нападот врз основно училиште за девојчиња на првиот ден од нападите врз Иран, во кој загинаа околу 180 луѓе.

Во последните денови се отворија неколку тајни канали меѓу Техеран и сојузниците на САД за повторно отворање на Ормускиот теснец, според луѓе запознаени со ова прашање, но тие беа оптимисти дека обидите ќе успеат. Претставник на италијанската влада одделно ги негираше извештаите за разговорите со Иран.

Саудиска Арабија, Оман и Турција ги предводат тековните напори за посредување, со поддршка на европските земји и Франција што ја презема водечката улога. Катар се повлече од разговорите откако беше подложен на повторен напад.

Ројтерс ја цитираше државната министерка на ОАЕ, Лана Нусибех, која изјави дека е уверена дека војната ќе заврши со договорено решение и дека Трамп „ќе нè доведе сите до тој момент“ кога ќе биде подготвен.

Нападите врз три комерцијални бродови во Арапскиот Залив во текот на изминатите два дена го истакнаа ризикот од проширување на прекините во поморскиот транспорт.

Блокадата на Ормускиот теснец го наруши протокот на милиони барели нафта дневно, предизвикувајќи го она што Меѓународната агенција за енергија го опиша како најголем удар врз глобалното снабдување досега. Саудиска Арабија, Ирак, Кувајт и Обединетите Арапски Емирати мораа да го ограничат производството на сурова нафта.

САД и Израел првпат започнаа воздушни напади врз Иран на 28 февруари, убивајќи го врховниот лидер Али Хаменеи, откако ја обвинија Исламската Република дека се стреми кон нуклеарно оружје - обвинение што Техеран долго време го негираше. Иран возврати, испукувајќи ракети и беспилотни летала кон Израел и земјите низ Заливот, туркајќи го регионот во криза.

Речиси 700 луѓе се убиени во Либан, каде што Израел се бори против Хезболах, кој е поврзан со Иран. Според Министерството за здравство, убиени се десетина израелски цивили и двајца војници. Уште неколку луѓе во други арапски земји, исто така, загинаа.

— Со помош од Мајкл Коен и Девика Кришна Кумар