text size
Шпанскиот премиер Педро Санчез распиша предвремени парламентарни избори за 29 ноември, откако парламентот минатата недела го отфрли владиниот план за домување, со кој неговата влада се надеваше дека ќе ги смири растечките социјални протести поради високите трошоци за домување.
„Време е вие, шпанскиот народ, да одлучите каква иднина сакате за себе и за земјата“, изјави 54-годишниот Санчез во понеделникот во Мадрид, обраќајќи им се на граѓаните. Тој додаде дека гласачите треба да одлучат каква улога сакаат да имаат во актуелната ера, како и каква улога сакаат Шпанија да има во неа.
Владата на Санчез, која нема стабилно парламентарно мнозинство, веќе подолго време се соочува со низа кризи, меѓу кои смртоносните поплави и миграциската криза. Во последниот период незадоволството дополнително се засили поради кризата со домувањето, а протестното движење доби нов замав откако 87-годишна жена со попреченост беше иселена од својот стан.
Како одговор на растечкото незадоволство, владата предложи итен пакет мерки за домување, но тој не успеа да обезбеди доволно гласови во парламентот. Планот предвидуваше замрзнување на кириите, договорите за изнајмување да станат неопределени, забрана за иселување ранливи лица и регулирање на краткорочните туристички станови.
Опозициските партии, меѓу кои и каталонската група Џунтс (Junts), која го поддржа враќањето на Санчез на власт во 2023 година, оценија дека поголемата државна интервенција на пазарот на домувањето би можела дополнително да го влоши проблемот.
Предвремените избори доаѓаат во услови на променет политички распоред. Централнодесничарската Народна партија (ПП) има најголема поддршка во неодамнешните анкети. Според истражување на „Социометрика“ (SocioMétrica), спроведено од 24 до 26 септември на 1.200 испитаници, ПП има 33,9 отсто поддршка, партијата Вокс 18 отсто, додека Социјалистичката партија на Санчез има 25,7 отсто.
Лидерот на ПП, Алберто Нуњез Феихо, по отфрлањето на владиниот план за домување изјави дека неговата партија е подготвена за избори и дека „не може да се продолжи по патот по кој се оди“. ПП веќе управува со најголем дел од најголемите шпански градови и региони, често со поддршка од Вокс. Двете партии заеднички управуваат во четири региони, меѓу кои е и Андалузија, најнаселениот регион во земјата.
ПП и Вокс како приоритет го поставија отстранувањето на Санчез од функцијата. Иако имаат разлики во однос на миграцијата, територијалниот модел на Шпанија и Европа, тие покажаа подготвеност за соработка доколку обезбедат доволно пратенички места за да ја заменат актуелната социјалдемократска влада.
Санчез дојде на власт во 2018 година и, без стабилно парламентарно мнозинство, најголемиот дел од својот мандат го помина справувајќи се со низа кризи. Меѓу нив беа пандемијата на ковид-19, последиците од руската инвазија врз Украина, смртоносните поплави во регионот Валенсија и големиот прекин на електричната енергија во Европа минатата година.
Неговиот актуелен мандат, кој започна во 2023 година и требаше да трае до јули 2027 година, беше особено тежок. Владата на Санчез досега не успеа да усвои ниту еден буџет, додека случаите поврзани со корупција во неговата партија, како и во неговото семејство, се зголемија.
Дополнителен извор на незадоволство беше пристигнувањето на околу 80.000 лица без регулиран статус во Сеута, шпанска енклава во Северна Африка, во текот на летото.
И покрај политичките проблеми, шпанската економија бележи силни резултати. Земјата остварува најбрз економски раст меѓу најголемите европски економии, невработеноста е на најниско ниво од финансиската криза, а туристичкиот сектор продолжува да расте.
Сепак, кризата со домувањето, кревката парламентарна позиција на владата и корупциските скандали го доведоа Санчез под силен политички притисок. Сега гласачите ќе одлучат кој ќе биде следниот политички курс на Шпанија.
Во своето обраќање, Санчез ја критикуваше радикалната десница и предупреди против можноста земјата да биде предадена на коалиција предводена од десничарски партии. Тој оцени дека таквата опција, според него, би значела укинување или ограничување на дел од правата и слободите што биле изградени во последните осум години.
.webp){kind=icon}
