Тур де Франс веќе има еден победник: Eлекот со мраз

Во екстремно топли денови кога потта се прилепува на вашата кожа, самото постоење може да се поистовети со спорт на издржливост. Сепак, во период кога во голем дел од Јужна Европа температурите се над 38 степени Целзиусови, околу 165 велосипедисти кои останаа во овогодинешната трка Тур де Франс мора да направат многу повеќе отколку да само преживеат. Тие треба да доминираат во спорт каде што победата често значи поминување на 100 милји во планински предели за само четири часа. За да имаат каква било надеж за победа - без да подлегнат на топлотната исцрпеност - многу од нив се ориентираа кон мраз што може да се носи.

Откако овогодинешната трка започна на 1 јули, повеќето возачи се видени како носат елеци преполни со мраз. Елеците се особено неопходни оваа година како главен производ на Тур де Франс, бидејќи рекордните топлотни бранови ја печат Европа и ја прават опасна напорната активност на отворено. Покрај тоа што ги спречуваат влијанијата на високите температури, елеците можат да ги оладат телата на велосипедистите додека ги загреваат нозете пред трката.

Мразот е оригинална иновација за ладење: пред еден и пол век, секачи отстрануваа парчиња од 1 тон од замрзнатите езера во Нова Англија и ги испраќаа до далечни дестинации како Индија. Во натпреварувачките спортови, елеците за ладење влегоа на светската сцена на Летните олимписки игри 1996 година во Атланта, кои исто така се одвиваа за време на топлотен бран.

Без разлика дали сте аспирант за победник на Тур де Франс или само човек што џогира во јули, важно е да останете ладни. Нашите тела генерираат многу топлина кога вежбаме и имаат малку трикови за одржување на стабилна температура во средината. Тие вклучуваат испраќање топла крв до површината на кожата, каде што температурите на околината можат да помогнат да се излади, и потење, што нè лади преку испарување.

Кога надвор е екстремно топло и „спортистите вршат вежби за издржливост, на пример возење велосипед, телото ги достигнува своите физиолошки граници на кардиоваскуларно ниво“, вели Дузи Вафа, предавач на одделот за физиологија на Универзитетот во Поатје во Франција. „Нашата централна температура се зголемува, што може да предизвика предвремен замор и негативно да влијае на перформансите. Може да предизвика дури и топлински болести како топлотен удар“.

Вафа е коавтор на неколку студии кои го разгледуваат ефектот на ладење на телото за време на вежбањето. Таа откри дека за време на анаеробни вежби - како спринт или хронометар со велосипед - подобро е да се оладите пред активноста. Но, за активностите за издржливост, како што е возењето велосипед на долги растојанија, подобро е да се разладите за време на активноста.

Бидејќи елеците со мраз можат да бидат незгодни за време на самата трка, велосипедистите на Тур де Франс користат и други трикови за да се оладат, вклучувајќи постојано конзумирање студени пијалоци, ракави исполнети со замрзнат материјал сличен на гел, прскање со ладна вода на зглобовите, па дури и ткаенини  полни со мраз околу нивните вратови.

„Ние користиме пакувања со мраз завиткани околу вратот бидејќи таму има многу рецептори за студ“, вели Вафа. Рецепторите за студено се специјализирани нервни сензори одговорни да ни даваат до знаење кога нешто е студено. Бидејќи вратот има многу крвни садови блиску до површината, топлата крв исто така се лади додека поминува покрај пакувањата со мразот околу вратот.

Ова не е првиот Тур де Франс кој се одржува на непријатно високи температури. Минатото лето беше најжешкото во Европа досега, убивајќи околу 61.000 луѓе, вклучително и 6.400 во Франција, според една неодамнешна студија во списанието „Нејчр Комуникејшнс“ (Nature Communications). Топлината не е закана само за телата на возачите: во 2003 година, велосипедистот Хозеба Белоки со неговиот велосипед удри во дел од асфалтот стопен од високите температури. Тој ја скрши бутната коска, зглобот и лактот. Репортерите на местото на настанот можеа да видат каде е скршен катранот од ударот на Белоки. Топлотниот бран низ Европа усмрти 70.000 луѓе тоа лето, од кои повеќе од 15.000 во Франција.

Европа е населен континент во светот кој најбрзо се загрева, што го прави топлотниот бран ова лето повеќе предвесник отколку аномалија. Посебна студија во „Нејчр Комуникејшнс“ минатата година го нарече регионот „жешка точка на топлотниот бран“ поради промените во атмосферата предизвикани од климатските промени. Тоа покренува прашања околу тоа колку долго Тур де Франс може да продолжи да се одржува во јули.