Андрос - зелениот остров на Кикладите што чека да го откриете

Миконос и Санторини можеби се најпознати меѓу кикладските острови, но Андрос открива една поинаква страна на Грција. Овој остров нуди нешто што на Кикладите сè потешко се наоѓа - чувство дека сте пристигнале на место што не му е подредено на масовниот туризам.

Андрос е еден од оние острови што ве освојуваат речиси незабележливо. На почетокот се прашувате како не слушате за него многу почесто, а до крајот на патувањето веќе шепотејќи велите: „Нека остане така“.

Како втор по големина остров на Кикладите, Андрос одамна е омилен меѓу Грците, но и понатаму е релативно добро чувана тајна меѓу странските туристи. Неговата привлечност лежи токму во контрастите: неокласични вили во Хора, сурови планински предели во внатрешноста и мирни плажи што го задржуваат чувството на издвоеност дури и во текот на главната сезона.

Островот е поголем и поразновиден отколку што би очекувале од еден кикладски остров. Еден момент возите покрај ветровити плажи, а веќе следниот вртите кон зелени долини, поминувате покрај извори на вода за пиење и мали села што изгледаат како да се замрзнати во времето.

Depositphotos

Возењето по Андрос е доживување само по себе. Патот од пристаништето Гаврио до главниот град Хора ги следи падините на планините и речиси непрекинато отвора поглед кон Егејско Море. До пооддалечените плажи, како Витали или Зорко, патот е потежок и често преминува во макадам, па и самото патување станува дел од авантурата.

Западната страна на островот, на која се наоѓаат пристаништето Гаврио и туристичкото место Батси, е посува и посоголена, со песочни плажи и карактеристична кикладска архитектура. Источната страна, на која се наоѓа неокласичната Хора, првобитната престолнина на островот, е целосно поинаква: плодна е и зелена, со шуми од борови и чемпреси и со извори на слатка вода што се спуштаат по падините кон морето со интензивна азурна боја.

Пешачење по патеките 

Ако тргнете во внатрешноста на островот, ќе го откриете можеби неговото најинтересно лице - Андрос е рај за планинарите.

Древните трговски патишта, камените поплочени патеки и премини што ги поврзуваат селата, реките и манастирите денес сочинуваат една од најразвиените мрежи на планинарски патеки во Грција. Мрежата ја добила европската ознака за квалитет „Водечки патеки со висок квалитет – најдоброто од Европа“ (Leading Quality Trails - Best of Europe), а Андрос е првиот остров во Европа што го добил тоа признание.

Bloomberg Businessweek Adria

На островот постојат 18 добро обележани пешачки патеки со вкупна должина од околу 300 километри. Тоа е една од причините поради кои Андрос повеќе не е само летна дестинација. Пролетта и есента, кога температурите стануваат попријатни за подолги прошетки, претставуваат идеално време за хајкинг.

Централната оска на мрежата ја сочинува рутата Андрос, непрекината планинарска патека долга околу сто километри, која го пресекува островот од север кон југ. Таа е поделена на десет етапи и води низ планински предели, села и долини, покрај извори, манастири и други траги од историјата на островот.

Што да очекувате на рутата долга сто километри

Рутата започнува во северните планински предели, во близината на Фрусеја и Гаврио, а потоа се спушта по планинскиот гребен на островот. Поминува низ бујниот Арни, највисоките предели на Вуркоти и главниот град Хора, за на крајот да заврши на југ, во областа Ормос Кортиу, кај импресивната клисура Дипотамата.

Една од предностите на ваквото повеќедневно пешачење е тоа што не мора да кампувате во дивината. Десетте етапи се осмислени така што планинарите можат да преноќат во традиционални села, да јадат во локални таверни и да престојуваат во помали пансиони.

Така патувањето по патеката станува и начин да се запознае островот надвор од неговите главни туристички точки.

Bloomberg Businessweek Adria

Пејзажи што постојано се менуваат

Во текот на само еден ден пешачење, пејзажот може да се промени со неверојатна брзина. Утрото може да започне со минување низ стрмен, карпест и сув планински превој, со широк поглед кон Егејско Море, а веќе попладне да пешачите под густи крошни од дрвја, покрај река што мирно тече низ шумата.

Можете да се искачите до величествени верски светилишта, како манастирот „Панагранту“ од 10 век, кој речиси се држи за карпата. Патот до манастирот е стрмен и тесен, но погледите вредат за секое вознемирувачко свртување.

Патеките минуваат покрај големи историски неокласични имоти опкружени со високи ѕидови, во чии градини во изобилство растат цитруси и чемпреси. Оваа рута нуди интересен увид во богатството и историјата на периодот кога поморската трговија била еден од темелите на развојот на Андрос.

Bloomberg Businessweek Adria

Како биле оживеани старите патеки

Многу пред асфалтираните патишта и автомобилите да почнат да доминираат на островот, Андрос бил поврзан со сложена мрежа од камени патеки по кои минувале мазги. Тие патишта биле животни артерии на островот.

Ги поврзувале оддалечените планински села со земјоделските тераси, пристаништата, водениците и манастирите сместени на врвовите на ридовите.

На крајот на 20 век современите патишта ги замениле старите траси. Бидејќи повеќе не се користеле, патеките полека почнале да исчезнуваат под трњето и грмушките.

Нивната обнова станала основа на проектот „Рута Андрос“, кој од запуштената мрежа направил една од најпознатите планинарски рути на грчките острови.

Depositphotos

Зошто туризмот на Андрос не бил приоритет

За разлика од погламурозните соседи, Андрос е длабоко поврзан со сопственото наследство. Островот традиционално е земјоделски, но има и долга и успешна поморска традиција.

Токму поморството со генерации му носело богатство на островот и му овозможило на населението да не се потпира толку на странскиот туризам. Поради тоа на Андрос нема големи хотелски комплекси, додека типичниот посетител често доаѓа од Атина за викенд или на островот има втора куќа.

Моќните бродосопственици долго време, според локалната приказна, го држеле масовниот туризам подалеку од островот, не сакајќи тој да стане уште една пренатрупана дестинација на Кикладите.

Така Андрос, оддалечен само околу два часа од Атина, останал надвор од главните туристички текови.

Прошетајте низ Хора

Хора, главниот град на Андрос, е едно од најсликовитите места на Кикладите. За разлика од типичниот кикладски стил, таму доминираат неокласични градби, сведоштво за некогашното богатство на островот. Изградена на тесен полуостров, Хора е лавиринт од бели куќи, неокласични вили, премини и плоштади.

Главната пешачка улица води до Плоштадот на непознатиот морнар, од каде што се протега поглед кон морето, урнатините на стариот венецијански замок и спомениците посветени на поморската историја на Андрос. Недалеку од таму се наоѓаат светилникот Турлитис и капелата „Панагија Таласини“, кои драматично излегуваат од морето.

Во градот се наоѓаат и Музејот на современата уметност и Археолошкиот музеј, кој ја следи историјата на островот од античко време до венецијанскиот период.

Љубителите на филмот можеби ќе го препознаат Андрос од наградуваниот филм „Мала Англија“ (Little England) од 2013 година, на режисерот Пантелис Вулгарис. Филмот во целост е снимен на островот и ја доловува неговата помрачна, поморска страна.

Bloomberg Businessweek Adria

Опуштете се во Батси

Крајбрежното гратче Батси некогаш било мало рибарско село, но денес е едно од туристички поразвиените места на островот. Батси е вистинско кикладско место, со тесни улици, сино-бела архитектура и куќи украсени со раскошни бугенвилии.

Таму можете да уживате во елегантни коктел-барови или врвни ресторани, но и да поминете време на една од прекрасните песочни плажи. Батси е жив, но истовремено опуштен и претставува одлична база за истражување на целиот остров.

Bloomberg Businessweek Adria

Истражувајте ги плажите една по една

Андрос има некои од најразновидните плажи на Кикладите.

Хриси Амос, чие име значи „златен песок“, е една од најпознатите. Долга е, со ситен песок и бистра вода. И она што е најважно - лесно е достапна.

Во близината на Корти се наоѓа една од понеобичните плажи - Тис Гриас то Пидима, што се преведува како „скокот на старицата“. Нејзината препознатлива камена формација во облик на кула се издигнува од морето. Според легендата, жена од тоа место скокнала во смрт за да избегне да биде заробена од Османлиите. Плажата е мала, со комбинација од песок и чакал и кристално бистра вода.

На источната страна на островот се наоѓа Ахла, една од најубавите и најизолираните плажи на Андрос. До неа не се стигнува лесно. Последните неколку километри од патот повеќе потсетуваат на теренско возење отколку на пристап до плажа, што можеби и објаснува зошто оваа заливска плажа успеала да го зачува чувството на изолираност.

Побарајте ги водопадите

Додека повеќето острови на овој архипелаг се суви и карпести, Андрос отстапува со бујните долини и големиот број извори на вода за пиење, кои ги има околу 200.

Најпознати се водопадите Питара, во близината на Апоикија. До нив води кратка патека под сенка, која завршува кај мал водопад опкружен со папрати и чинари. Пејзажот речиси потсетува на тропските предели - дефинитивно не е она што би го очекувале од еден грчки остров.

Седнете во локална таверна

Не напуштајте го Андрос без да ручате или вечерате во некоја од неговите локални таверни. Масите обично се едноставни, со дрвени столови и хартиени чаршафи. Можеби дури и под масата ќе затекнете некоја мачка свиткана во потрага по сенка. Но храната? Чиста магија.

Очекувајте чинии со свежа риба уловена тоа утро, чинии со грчка салата со локално сирење, преполни со домати што навистина имаат вкус на домати, како и локални специјалитети како фруталија (froutalia) - познатиот омлет со колбас и компири.

Не очекувајте луксузна услуга ниту елегантно дизајнирани менија. Очекувајте обилни порции, вино во бокали и атмосфера во која смеата и ѕвечкањето на чашите се составен дел од оброкот.

Во претходните години посетив многу грчки острови, но Андрос е првиот што ми изгледаше сто отсто автентично грчки.

Можеби токму во тоа е неговата најголема предност.

Тој нема потреба да се натпреварува со соседните Миконос или Санторини. Не нуди спектакл на секој чекор, ниту се обидува да го убеди секој посетител дека пристигнал на најубавото место на светот.

Наместо тоа, нуди нешто поретко: чувство дека сте откриле остров што сè уште им припаѓа на луѓето што живеат на него.