Во финансиските кругови Том Ли изгради репутација врз основа на оптимистички, храбри и веројатно фантастични „облози“, како што е предвидувањето дека индексот S&P 500 ќе се зголеми повеќе од двојно до 2030 година или дека биткоинот ќе достигне три милиони американски долари (2,58 милиони евра) во истиот период. Но, кога дојде време да се упати од својата канцеларија во Мидтаун Менхетн до њујоршката берза, на најјужниот крај на островот, Ли несомнено покажа колку всушност е реалист. Во доцните попладневни часови тој знае дека „облогот“ за брза прошетка од десет блока до експресниот воз е многу побезбеден облог отколку земањето автомобил под наем, како што предложи неговиот главен маркетинг-директор. „Возот е секогаш побрз“, вели Ли.
Студен ноемвриски ден е, а Ли, со неговата густа коса, во неговиот препознатлив темен костум и очила со црни рамки, го завршува денот со состаноци во својата истражувачка фирма, „Фондстрат глобал адвајзорс“ (Fundstrat Global Advisors), вклучувајќи и краток 50-минутен разговор со мене. Неговата канцеларија е опкружена со четири рефлектори, високи 1,8 метар, за неговите чести појавувања како соработник на „Си-ен-би-си“ (CNBC), но она што повеќе ме воодушевува е различниот мебел, како мал кревет сместен во аголот, додаден во канцеларијата пред четири години, кој служи како катче за одмор по долгите летови.
Потребен е вистински оптимизам за да се помисли дека ќе најдете време да застанете во текот на лудиот ден, исполнет со истражување и тргување, за да се опуштите по исцрпувачките деловни патувања во Сеул, Сингапур, Лима или Дубаи, градови што Ли ги посетил во последните месеци. Но оптимизмот е карактеристична црта на 56-годишникот, како во животот, така и во тргувањето. За скептиците, смелите предвидувања на Ли звучат апсурдно, а за неговите поддржувачи опивачки. Образован во Вортон и медиумски искусен, стана невозможно да биде игнориран - мегафон што шири само позитивност на циничниот пазар. Сепак, тој се лути што го нарекуваат „пермабул“ (англ. permabull - инвеститор што постојано дејствува со очекување дека вредноста на акциите и уделите ќе се зголеми) - не затоа што не е еден од нив, туку затоа што, како што вели тој, секој што не бил оптимист и самоуверен во изминатата деценија „хронично грешел“.
Патувањето до оваа точка на размислување започна во 2014 година, со тоа што Ли, претежно на шега, го нарекуваше криза на средните години. На 45 години тој беше главен стратег за акции во „ЏП Морган Чејс“ (JPMorgan Chase & Co.), каде што веќе помина 15 години. Тоа беше престижна, удобна позиција што ветуваше стабилност и статус. Но тој се чувствуваше како мала риба во големо езеро и сакаше да изгради нешто свое. Затоа Ли го убеди својот долгогодишен пријател Џон Баи, кој штотуку ја напушти работата во „Мизухо секјуритис САД“ (Mizuho Securities USA), инвестициска фирма од старата школа, да му се придружи во основањето независна фирма. Инаку, тие се поврзани со семејна врска што датира со генерации. Нивните семејства се познаваат уште од Јужна Кореја, а оптимистичкиот став на Ли се покажа како заразен. Првиот храбар повик што го дадоа заедно беше кон поранешниот работодавец на Ли. И им успеа. Всушност, како што објаснува Ли, „ЏП Морган“ потпиша договор и стана еден од првите клиенти на „Фондстрат“, тивок глас на доверба што помогна да започне спектакуларниот подем на компанијата.
Денес „Фондстрат“ е една од најголемите независни истражувачки фирми во САД, со повеќе од 10.000 малопродажни инвеститори и над 400 институционални инвеститори. Минатата година компанијата додаде оддел за управување со средства за управување со три берзански фонда (ЕТФ), со капитал од речиси четири милијарди долари (3,45 милијарди евра).
„Пред десет години многу луѓе мислеа дека инвестирањето во акции ќе биде во голема мера домен на хеџ-фондовите и семејните канцеларии, бидејќи мислеа дека берзата нема да закрепне“, вели Ли, кој е раководител за истражувања во „Фондстрат глобал адвајзорс“ и генерален директор во „Фондстрат капитал“ (Fundstrat Capital).
Во годината кога беше основана компанијата, Федералните резерви на САД (Фед) ја завршија својата програма за квантитативно олеснување токму кога Европа се соочуваше со дефлација, стимулациите во Јапонија се намалуваа, а растот на Кина забавуваше. Цените на нафтата исто така паднаа, поттикнувајќи стравувања од потенцијална рецесија. И покрај сето тоа, оптимистичкиот поглед на Ли му се спротивстави на трендот. „Мојата визија во 2014 година беше дека индивидуалниот инвеститор всушност ќе се врати како многу силен“, вели Ли, вечно оптимистички инвеститор.
Тој беше во право. Во текот на изминатата деценија американските акции доживеаја еден од своите најсилни растови во историјата, при што индексот S&P 500 се зголеми повеќе од трипати во вредност. Значаен дел од тој бум дојде од индивидуални инвеститори, кои вложија милијарди долари во акции, заемни фондови и ЕТФ. Ли е уверен дека малите инвеститори ќе му помогнат на пазарот да продолжи да расте, дури и кога шепотењето за потенцијални меурчиња почна да циркулира меѓу другите паметни луѓе на Волстрит.
Bloomberg Businessweek
Можеби најпознатиот облог на Ли дојде три години по лансирањето на „Фондстрат“, кога неговиот тим стана еден од првите што зазедоа формален став за биткоинот. Нивниот извештај предвиде дека биткоинот би можел да достигне и до 55.000 долари до 2022 година, во споредба со околу 2.500 долари на денот на предвидувањето. „По тоа изгубивме 11 клиенти меѓу хеџ-фондовите“, вели Баи, менаџер за продажба, кој се појави накратко за време на нашиот разговор и кој, објаснува Ли, ужива да ја раскажува приказната. „Тоа ни наштети на бизнисот“, признава Ли. „Луѓето едноставно мислеа дека е измама.“ Во 2021-та, цела година пред предвидениот рок, дигиталната валута го проби тој праг и продолжи да расте, достигнувајќи во октомври рекордни 126.000 долари, пред да почне фаза на неколкунеделен пад. (Во декември минатата година неговиот тим потврди дека Ли сè уште гледа закрепнување меѓу 150.000 и 200.000 долари до крајот на јануари и покрај сите ризици.)
Во поново време Ли го проширува својот опсег надвор од традиционалните пазари на капитал и се надева дека неговите клиенти ќе му се придружат. Оваа година тој стана претседател на „Битмајн имржн технолоџис“ (BitMine Immersion Technologies), поранешна фирма за рударство на биткоини поддржана од Питер Тиел од Силициумската Долина. „Битмајн“ тивко собра околу 12 милијарди долари во криптовалутата етер, или околу три проценти од вкупната понуда на втората најголема дигитална актива во светот, облог што не беше успешен.
Акциите на „Битмајн“ паднаа за околу 50 проценти во последните три месеци бидејќи вредноста на етерот се намали за околу 40 проценти од својот врв во август, оставајќи ја компанијата соочена со значителни нереализирани загуби. Но Ли ги отфрла сите грижи. „’Битмајн’ секогаш ќе биде засегната од цената на етерот“, вели тој, пристојно преминувајќи со погледот од мене кон светлечките монитори што се протегаат по должината на неговото биро.
Кога го прашав Ли каков совет би можел да му понуди на своето помладо јас, излезе дека пишува книга токму за тоа. Некои од најважните лекции се: биди скромен, биди љубезен, биди љубопитен, никогаш не срами се од напорна работа и секогаш пишувај ја домашната задача. Растејќи во Мичиген, каде што беше вклучен во разни воннаставни активности, од компјутерски клуб до пливачки тим, Ли знаеше дека неговата иднина е во финансиите, иако неговите родители, внимателни корејски имигранти, сакаа тој да студира медицина, како неговиот татко. „Ги добивавме весниците ‘Детроит фри прес’ (Detroit Free Press) и ‘Детроит њуз’ (Detroit News) и секогаш сакав да ги гледам берзанските графикони“, вели тој. „Од некоја причина, секогаш бев многу оптимистичен.“ Уште како дете се гледал себеси на Волстрит.
Кога веќе сме кај Волстрит, мора да стигнеме таму пред Ли да го започне својот говор пред фондацијата „Етереум“ (Ethereum) на берзата, па се сместивме во неверојатно тесниот експресен воз од станицата Гранд централ (Grand Central), токму како што ни предложи Ли да направиме. И, секако, веднаш бевме во центарот на градот. Неговиот говор започна два часа подоцна отколку што очекуваше, но тој остана смирен, иако тоа значи дека ќе мора да фати подоцнежен воз до неговиот дом опкружен со дрвја во Конектикат. Додека другите брзаа кон излезите на њујоршката берза откако заврши неговиот говор, кој траеше речиси до 20 часот, Ли брзо беше опкружен со ентузијасти на „Етереум“, кои бараа момент од неговото време. Неговиот тим му понуди да го испрати надвор, што тој учтиво го одби и оптимистички додаде: „Ќе останам малку“.
.webp){kind=icon}
