text size
Барањето за кредит ви е одбиено, но не знаете кој ја донел одлуката, човек или алгоритам. Банката ви вели дека одлуката се заснова на модел на вештачка интелигенција, но не може целосно да објасни зошто сте одбиени. Дали следниот пат ќе ѝ верувате на таа банка?
Ова сценарио станува секојдневие бидејќи вештачката интелигенција сега е дел од работењето, од банкарството и осигурувањето, преку вработувањето и трговијата, до здравството и јавните услуги. Алгоритмите денес сè повеќе учествуваат во донесувањето одлуки што директно влијаат врз нашите животи. Затоа довербата станува новата валута на економијата на вештачката интелигенција. Компаниите некогаш ја градеа својата конкурентска предност врз основа на цената, квалитетот или иновациите. Сега, кога вештачката интелигенција може за неколку секунди да напише договор, да препорача инвестиција или да му одговори на корисникот, прашањето не е колку е паметен системот, туку колку му веруваме. Една погрешна препорака од вештачката интелигенција може да избрише години вложувања во угледот.
Тука доаѓа до израз економијата на довербата, економија во која способноста на компанијата да ја објасни и контролира технологијата што ја користи и да преземе одговорност за неа станува еднакво важна како и самата технологија.
Банките сè уште бараат кој ќе биде одговорен за вештачката интелигенција
Додека банките сè побрзо експериментираат со вештачката интелигенција, нивната подготвеност за нејзина систематска примена сè уште се разликува. Истражувањето на Здружението на банки на Србија, во кое учествуваа 18 банки, покажува дека најголем предизвик не е нужно самата технологија, туку прашањето кој ќе биде одговорен за неа. Никола Баста од КПМГ (KPMG), кој учествуваше во истражувањето, смета дека банкарскиот сектор минува низ фаза во која иницијативите поврзани со вештачката интелигенција брзо се шират, но сè уште не се преточени насекаде во јасно дефинирани деловни процеси и одговорности. Банките, вели тој, претпазливо им пристапуваат на новите технологии, особено кога станува збор за ризиците, податоците и регулаторните барања. Истовремено, брзината со која се развива вештачката интелигенција ги принудува да најдат рамнотежа меѓу претпазливоста и потребата да не ја усвојат технологијата предоцна. „Тринаесет од осумнаесетте банки или воопшто немаат дефинирана одговорност за вештачката интелигенција или таа одговорност постои само неформално“, нагласува Баста.
Кога никој не е формално задолжен за одредена област, додава тој, иницијативите зависат од ентузијазмот на поединци и тешко се вградуваат во деловните процеси. Според него, тоа е една од клучните причини зошто во банките има голем број поединечни проекти за вештачка интелигенција, но сè уште недостига заедничка стратегија што јасно би одговорила на прашањето кои деловни проблеми треба да ги реши вештачката интелигенција.
Сепак, пред да се премине на самите алгоритми, треба да се реши прашањето со податоците. Ниту една од 18-те банки опфатени со истражувањето нема податоци што би можеле да се сметаат за целосно подготвени за примена на вештачка интелигенција, додека во две третини од банките податоците за ризиците сè уште главно се користат за известување и пресметки. „Довербата во вештачката интелигенција почнува многу пред самата вештачка интелигенција“, вели Баста.
.webp){kind=icon}
