Ворш избран за нов шеф на Фед со рекордно тенка поддршка

Американскиот Сенат со тесно мнозинство го потврди Кевин Ворш за нов претседател на Федералните резерви (Фед), во една од најконтроверзните кадровски промени на чело на американската централна банка во последните децении. За неговото именување гласаа 54 сенатори, додека 45 беа против, што претставува најслаба поддршка што некогаш ја добил еден претседател на Фед.

Резултатот од гласањето ги отсликува длабоките политички поделби во Конгресот, но и загриженоста кај демократите дека Ворш би можел да потклекне под притисокот на претседателот Доналд Трамп за побрзо намалување на каматните стапки. Само еден демократ, сенаторот од Пенсилванија, Џон Фетерман, го поддржа Ворш за наследник на Џером Пауел. За споредба, Џенет Јелен во 2014 година беше потврдена со 56 гласа „за“ и 26 „против“, додека двопартиската поддршка за кандидатите за Фед некогаш беше правило, а не исклучок. Алан Гринспен, на пример, во 2000 година едногласно доби нов мандат на чело на централната банка.

Гласањето во Сенатот се одржа само неколку часа по објавувањето на новите економски податоци што ја засилија загриженоста околу инфлацијата. Американскиот индекс на производствени цени во април порасна за шест проценти на годишно ниво, повеќе од сите прогнози на економистите анкетирани од „Блумберг“. Базичната инфлација, без храната и енергијата, достигна 5,2 проценти, што укажува дека растот на цените на енергентите предизвикан од војната со Иран постепено се прелева и врз останатите производи и услуги.

Дополнителен притисок врз американската економија создава и растот на цените на горивата, храната, кириите и авионските билети, што беше потврдено и со најновите податоци за потрошувачките цени објавени во вторникот. Во такви услови, новиот претседател на Фед ќе се соочи со сложен предизвик - да ја контролира инфлацијата, а истовремено да одолее на политичките барања за намалување на трошоците за задолжување.

Ворш, кој има 56 години, претходно беше советник на Трамп за економска политика, а во 2017 година беше прескокнат кога претседателот се одлучи за Џером Пауел. Сега ќе ја преземе функцијата веднаш по истекот на мандатот на Пауел в петок.

Во текот на сослушувањето во Сенатот, Ворш вети дека монетарната политика под негово водство ќе остане „строго независна“. Сепак, Трамп во повеќе наврати јавно го критикуваше Пауел поради бавното намалување на каматните стапки и јасно стави до знаење дека очекува побрзо олеснување на монетарната политика, особено во пресрет на конгресните избори на кои републиканците го бранат мнозинството.

Во меѓувреме, сè поголем број функционери на Фед сметаат дека централната банка треба појасно да сигнализира дека следниот чекор може да биде и зголемување и намалување на каматите, што значи дека Ворш би можел да се соочи со силен отпор доколку се обиде агресивно да турка кон намалување на стапките.

Trump i Powell / Bloomberg

 

Новиот претседател најави и постепено намалување на билансот на состојба на Фед, кој моментално изнесува 6,7 билиони долари. Тој оцени дека намалувањето на каматите е поправеден инструмент од проширувањето на билансот на централната банка, бидејќи придобивките се распределуваат пошироко низ економијата. Ворш исто така го критикуваше Фед за начинот на кој се справуваше со инфлацијата за време на администрацијата на Џо Бајден, оценувајќи дека централната банка „го изгубила фокусот од својата основна мисија“.

Неговата потврда стана поверојатна минатиот месец, кога републиканскиот сенатор Том Тилис ја повлече блокадата на именувањата во Фед, откако Министерството за правда соопшти дека ја прекинува кривичната истрага против Пауел поврзана со надминување на трошоците за реновирање на зградата на централната банката.

Тилис, Пауел и голем број демократи тврдат дека истрагата претставувала обид на администрацијата на Трамп да изврши притисок врз претседателот на Фед за побрзо намалување на каматите. Демократите дополнително реагираа и на обидите на Трамп да ја смени гувернерката на Фед, Лиса Кук, што го сметаат за дел од поширока кампања на политички притисок врз централната банка.

Пауел во април изјави дека ќе остане член на одборот на Фед и по истекот на неговиот претседателски мандат, но дека ќе се држи „настрана“ од раководна улога. Како причина ги наведе континуираните закани со кривични истраги против него и против самата централна банка, за кои предупреди дека ја загрозуваат автономијата на Федералните резерви.