text size
Делови од американски борбен авион Ф-35 (F-35) по грешка биле испратени преку Хонгконг, откако вработен во компанијата за достава на пратки УПС (United Parcel Service / UPS) не го забележал предупредувањето дека пратката не смее да минува низ одредени земји, според лице запознаено со случајот.
Станува збор за капак од пилотската кабина и врата од одделот за вооружување на Ф-35, кои биле обложени со материјал што апсорбира радарски сигнали и придонесува за стелт-карактеристиките на авионот. Пратката во мај требало да стигне во САД преку Јужна Кореја и Тајван, но откако доцнела при напуштањето на Австралија, по грешка била пренасочена преку Хонгконг во обид да се забрза испораката.
Според изворот, логистичката компанија ДСВ (DSV A/S), која работела во име на производителот на Ф-35, „Локид Мартин“ (Lockheed Martin), испратила предупредување дека пратката е предмет на американските правила за контрола на извозот на воена технологија, познати како ИТАР (ITAR). Тие правила, меѓу другото, имаат цел да спречат чувствителна американска воена технологија да стигне до држави што Вашингтон ги смета за противници. Предупредувањето, сепак, наводно било испратено преку различен информатички систем од оној што го користел работникот на УПС, поради што не било земено предвид при транспортот.
Нови детали за случајот биле презентирани на 29 септември на состанок на претставници на Пентагон со членови на конгресните одбори за надворешни работи и вооружени сили. Инцидентот предизвика загриженост во Вашингтон поради можноста низа логистички пропусти да овозможиле Кина да дојде до делови поврзани со една од најчувствителните американски воени технологии.
Деловите биле испратени во САД за можна поправка или отстранување, а според американските власти биле „неупотребливи“. Сепак, нивната чувствителност произлегува од материјалите со кои биле обложени. Таквите материјали се користат за намалување на радарскиот одраз на авионот и се важен дел од неговите стелт-способности.
Дајана Маурер од американската ГАО (Government Accountability Office) изјави дека фактот што кинески субјекти можеле да дојдат до капак на кокпитот на Ф-35 е сериозна работа. Таа оцени дека кинеските експерти би можеле да се обидат да ги анализираат компонентите, да ги разберат употребените технологии и да развијат начини за нивно неутрализирање.
Ф-35 е еден од најнапредните борбени авиони во американскиот арсенал и најскапа програма за вооружување во историјата на САД. Авионот го користат САД и уште 19 други држави, а Кина со години е предмет на сомнежи дека спроведува разузнавачки активности насочени кон неговата технологија.
Инцидентот предизвика реакции и во американскиот Конгрес. Сенаторот Марк Ворнер побарал брифинг во Пентагон за случајот, додека сенаторот Том Котон побарал ревизија на синџирот на снабдување за американското вооружување. Сенаторот Кевин Крамер, кој го предводи конгресното истражување во рамките на Комитетот за вооружени сили, поставил и прашање дали Кина можеби однапред планирала да ја пресретне пратката.
Пентагон јавно се огради од одговорноста за транспортот, наведувајќи дека американската Транспортна команда не била вклучена во транспортот или координацијата на конкретната пратка. Од Министерството за одбрана соопштија дека активно соработуваат со американските власти и со индустриските партнери за да ги вратат компонентите, да го истражат случајот и да воведат дополнителни мерки за да се спречи повторување на сличен пропуст.
„Локид Мартин“ претходно соопшти дека логистичките одлуки не ги носи самостојно и дека превозниците се избираат во согласност со владините регулативи. Компанијата наведе дека работи со логистичкиот партнер на развивање и спроведување превентивни мерки за зајакнување на надзорот.
Случајот сега го истражуваат Пентагон и Стејт департментот, а американските законодавци бараат поширока проверка на начинот на кој се транспортираат чувствителните компоненти на американското вооружување. Истрагата треба да утврди како дошло до пренасочувањето на пратката преку Хонгконг, дали кинески субјекти навистина имале пристап до компонентите и дали пропустите во логистичкиот систем можеле да доведат до изложување на чувствителни технологии.
.webp){kind=icon}
