Кина и Русија ставија вето на резолуцијата на Советот за безбедност за Ормускиот теснец

Русија и Кина ставија вето на резолуција на Советот за безбедност на Обединетите нации, која требаше да ги поттикне земјите да ги координираат одбранбените напори за повторно отворање на Ормускиот теснец, поради загриженост дека индиректно ќе се одобри воена акција во водниот пат.

Резолуцијата доби 11 гласа „за“, но не помина бидејќи Русија и Кина — како постојани членки со право на вето — беа против. Гласањето следеше по неколкудневни преговори и притисок од повеќе земји од Заливот за враќање на слободниот проток низ теснецот.

Документот, предложен од Бахреин, повикуваше земјите да „ги координираат напорите, одбранбени по својата природа и соодветни на околностите“, за да се обезбеди безбедност на пловидбата низ теснецот.

Гласањето се одржа околу осум часа пред рокот на американскиот претседател Доналд Трамп, до кога Иран треба повторно да го отвори теснецот. Тој се закани дека ќе нареди воздушни напади врз цивилната инфраструктура доколку Техеран не постапи.

Обраќајќи се пред Советот веднаш по гласањето, американскиот амбасадор во ОН Мајк Волц — кој ја поддржа резолуцијата — му се закани на Иран и се повика на заложничката криза од 1979 година, велејќи дека „првиот потег на иранскиот режим беше да земе десетици Американци како заложници“.

„Сега го држи како заложник Ормускиот теснец — а со тоа се обидува да ја држи како заложник и светската економија“, рече Волц. „Колеги, тоа можеби ќе биде неговиот последен потег. Ќе видиме.“

Глобалните цени на енергенсите нагло пораснаа откако заканите за ирански одговор практично го блокираа Ормускиот теснец кон крајот на февруари, по американските и израелските напади што ја отворија актуелната војна против Техеран. Низ оваа рута обично поминува околу една петтина од светскиот извоз на нафта и течен природен гас.

Трамп повеќепати побара теснецот да биде повторно отворен како дел од разговорите за завршување на конфликтот, кој трае веќе шест недели.

Во пресрет на рокот, Трамп на социјалните мрежи напиша дека „целa цивилизација ќе исчезне вечерва“ доколку Иран не попушти. Во меѓувреме, Техеран ја зацврсти контролата, воведе систем на наплата за премин низ теснецот и продолжи со напади врз енергетската инфраструктура во земјите од Заливот.

Русија, која е сојузник на Иран, веќе во петокот изрази несогласување со резолуцијата, при што министерот за надворешни работи Сергеј Лавров изјави дека таа ќе ги наруши „многу кревките шанси за преговори“.

Резолуцијата првично требаше да дозволи употреба на сила за повторно отворање на теснецот, но Бахреин го ублажи текстот за да избегне можно вето.

Обединетите Арапски Емирати и Саудиска Арабија размислуваат да се приклучат на војната на страната на САД и Израел, додека Иран продолжува со напади врз клучни енергетски објекти и го држи Ормускиот теснец затворен, објави претходно Блумберг. Минатата недела ОАЕ повикаа ОН да одобрат низа мерки — вклучително и употреба на сила — за повторно отворање на теснецот.

Генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш минатата недела ја истакна важноста на слободата на пловидбата, изјавувајќи дека „кога Ормускиот теснец е задушен, најсиромашните и најранливите во светот не можат да дишат“.