Војната како туристички кошмар: Илјадници патници заглавени во Дубаи

Требаше да биде луксузно корпоративно патување, награда за колегите и нивните семејства да поминат неколку сончеви денови во Дубаи, далеку од мрачната зима дома во Германија и Полска.

Но, неделниот одмор за Филип Собјецки, кој работи во стартап за вештачка интелигенција во Полска, и неговата група од 18 лица, се претвори во очајничка борба за враќање во Варшава и Минхен, откако голем дел од воздушниот простор во регионот беше затворен додека Иран испукуваше бранови дронови и проектили.

Откако нивниот лет на „ЛОТ Полиш Ерлајнс“ (LOT Polish Airlines) беше откажан, Собјецки размислувал за изнајмување приватен авион, но открил дека цената е зголемена четирикратно, додека заглавените патници во градот очајнички барале начин да заминат.

По затворањето на воздушниот простор, разгледувал и опции со оператори на јахти што би го префрлиле до Мумбаи, како и ангажирање возачи со оклопни возила што би ја однеле групата до соседен Оман, од каде со корпоративен авион би продолжиле кон Истанбул и понатаму.

На крајот, сите тие сценарија пропаднале, а Собјецки се нашол во истата ситуација како десетици илјади посетители на Дубаи: заглавен во град што ја изгради својата репутација како сигурна глобална порта достапна 24 часа на ден, добро подмачкана машина што постојано ги движи луѓето, авионите и стоката, дури и во тешки времиња, било за време на пандемијата или војната во Украина.

Но брановите ракети и дронови од Иран, кои оштетиле објекти во Дубаи, вклучително и главниот аеродромски терминал и препознатливиот хотел „Бурџ ал Араб“ (Burj Al Arab) во форма на едро, драматично ја променија таа слика. Одеднаш, Дубаи стана остров без излез, со откажани летови, затворен воздушен простор и сериозно ограничен поморски сообраќај.

„Мислевме дека ова ќе биде прекрасно заедничко време“, изјави Собјецки од својата хотелска соба во „Дубаи Марина“, каде што, како што вели, слушнал неколку експлозии и почувствувал како зградата се тресе. „Одеднаш се слушна силен удар на небото, веројатно една од ракетите била пресретната, и тогаш решивме да останеме внатре.“

Неговото потресно искуство ја наруши репутацијата на Дубаи како прибежиште на стабилност, либерален туризам и луксуз во регион навикнат на политички тензии и превирања. Оваа блискоисточна метропола, позната по импресивните облакодери, неограничените можности за шопинг и луксузните ресорти, минатата година привлече речиси 20 милиони меѓународни посетители со ноќевање, според податоците на Одделот за економија и туризам на Дубаи. Тоа значи во просек повеќе од 50.000 посетители дневно, иако во зимските месеци бројките се значително повисоки.

Потрошувачката во Обединетите Арапски Емирати е меѓу најчувствителните во Персискиот Залив на шокови поврзани со конфликтот меѓу САД и Иран, бидејќи економијата во голема мера се потпира на туризмот и на потрошувачката што ја генерира бројната заедница странски работници, наведува аналитичарот на „Блумберг интелигенс“ (Bloomberg Intelligence), Рами Аби-Самра. Секторот патувања и туризам учествувал со околу 13 отсто во БДП на ОАЕ во 2025 година, покажуваат податоците на „Статиста“ (Statista).

„Повисоките цени на нафтата можат да ги поддржат регионалните буџети, но структурата на посетителите и странските работници во ОАЕ значи дека краткорочниот удар ќе биде поизразен“, напиша Аби-Самра. Хотелскиот сектор во Дубаи располага со 154.264 соби во повеќе од 800 објекти, надминувајќи ги Бангкок, Њујорк, Париз и Сингапур, и речиси достигнувајќи го Лондон по вкупен број соби, според податоците на Одделот за економија и туризам на Дубаи. Просечната пополнетост на хотелите во Дубаи надминала 80 отсто во 2025 година.

Bloomberg

Многу од моментално заглавените посетители доаѓаат од Русија, која и натаму има интензивна патничка размена со Дубаи. Значителен дел од тие туристи престојувале во градот поради училишниот полугодишен распуст, а Асоцијацијата на тур-оператори на Русија проценува дека во Обединетите Арапски Емирати во моментов се наоѓаат околу 50.000 руски државјани. Околу 20.000 од нив не можат да се вратат дома по завршувањето на одморот, наведува здружението. Обединетите Арапски Емирати соопштија дека ќе ги покријат сите трошоци за сместување и грижа за погодените патници, пренесе весникот „Халееџ Тајмс“ (Khaleej Times) доцна во саботата.

На вообичаено фреквентниот аеродром во Дубаи, почетниот хаос го замени необична тишина, откако десетици илјади патници ја напуштија зградата и се вратија во градот. Авионите „Ербас“ А380 на „Емиратс“ (Emirates) стоеја неподвижно на излезите, а еден од нив во текот на ноќта претрпел помали оштетувања во сомнителен воздушен напад, при што неколку работници биле повредени.

Меѓу оние погодени од хаосот бил и Џорџ Коши, претприемач со седиште во САД. Се враќал од Мумбаи преку Дубаи кога неговиот лет бил пренасочен преку Авганистан, за по повеќе заобиколувања повторно да се врати во Дубаи.

Авион А380-800 со повеќе од 500 патници слетал повторно на истиот терминал од кој полетал само неколку часа претходно, изјави Коши. Иако го пофали начинот на кој „Емиратс“ се погрижил за заглавените патници обезбедувајќи им хотелско сместување, рече дека и понатаму владее чувство на неизвесност.

„Во централните делови на Дубаи на управите на хотелите им беше наложено ноќе да ги гасат светлата поради нападите со проектили и дронови“, додаде тој. Коши сè уште е заглавен во Дубаи и вели дека нема да може да се врати кај семејството во Лос Анџелес сè додека тензиите не се смират. Колку брзо Дубаи ќе може да се врати во нормала и повторно да ги привлече туристите и деловните патници во голема мера ќе зависи од траењето на нападите врз Иран и од затворањето на аеродромите.

Екатерина Замјатова, сопственичка на приватно училиште од Москва, изјави дека минатата недела пристигнала со сопругот и синот во рамки на организиран туристички аранжман. Престојувала во хотелот „Ле Ројал Меридиен“ (Le Royal Meridien) во областа Џумејра Бич Резиденс и требало да се врати во Москва во недела, но нејзиниот лет на „Аерофлот“ (Aeroflot) бил откажан. Хотелот се согласил привремено да ѝ го продолжи престојот, но бидејќи туристичката агенција не обезбедила алтернатива, Замјатова била принудена сама да пронајде сместување.

„Секако ќе се вратиме. Го сакаме Дубаи и оваа ситуација нема да влијае на нашите идни планови да патуваме овде, под услов мирот да се врати“, изјави Замјатова.