Во денешното глобално опкружување, инвеститорите се соочуваат со голем број неизвесности: дали американскиот пазар го достигна врвот, дали Европа ја губи геополитичката важност, каква е иднината на Кина и Тајван, како ќе се развиваат односите меѓу Русија и Украина, што да очекуваат од доларот, царините и светската трговија. Во такво опкружување, многумина бараат засолниште во побезбедни форми на средства - злато, готовина или акции со помала корелација со главните пазари. Но, постои и пазар кој е во голема мера изолиран од доминантните глобални трендови: африканскиот пазар.
Африка сè повеќе се етаблира како една од клучните дестинации за инвеститорите на пазарите во развој. Од 2020 година, повеќе од половина од најбрзо растечките економии во светот се наоѓаат на овој континент. Подолу, даваме преглед на нејзиниот економски развој и идните перспективи. Секако, и покрај големиот потенцијал, инвестирањето во регионот носи и одредени ризици, поради што ова не е инвестициски совет.
Отклучување на природното богатство на Африка
Прочитај повеќе
Коосновачот на „Палантир“ инвестира во нигериски производител на дронови
„Тера“, која е основана во 2024 година, со седиште во Абуџа, произведува дронови со долг и среден дострел, автономни стражарски кули и беспилотни копнени возила.
12.01.2026
Уште една слаба жетва на какао во Западна Африка ќе ги одржи цените високи
Голем дел од Западна Африка, дом на најголемите светски производители на какао, се соочува со уште една разочарувачка жетва.
04.08.2025
Африканскиот континент е исклучително богат со природни ресурси: има огромни, но недоволно искористени наоѓалишта на природен гас и нафта и е дом на значителни резерви на злато, платина, ураниум, кобалт и дијаманти. Покрај тоа, повеќе од 60 проценти од обработливото земјиште во светот се наоѓа во Африка, но африканското земјоделство сè уште нема капацитет да го реализира овој потенцијал.
Африка, исто така, има предност на голема и релативно евтина работна сила. Континентот е во процес на силна демографска трансформација обележана со млада популација; многу висок процент на Африканци се во своите дваесетти и триесетти години, со помалку издржувани лица, и млади и стари, што ќе има силно влијание во следната деценија.
Траекторијата на економски раст на Африка
Според Светскиот економски форум, до 2030 година, повеќе од 40 проценти од Африканците ќе бидат во средната или горната класа, во споредба со околу 20 проценти во моментов, според Африканската банка за развој (некои поконзервативни проценки ја ставаат на под 10 проценти), што ќе доведе до поголема побарувачка за стоки и услуги. Дотогаш, се очекува потрошувачката на домаќинствата да достигне 2,5 билиони долари, околу 25 проценти повеќе отколку што е сега. Најголемиот дел од потрошувачката на домаќинствата во Африка до 2030 година се очекува да биде во Нигерија (20 проценти), Египет (17 проценти) и Јужна Африка (11 проценти), што ги прави клучни пазари за инвеститорите.
Имајќи го сето ова предвид, секторите со најголем очекуван раст се телекомуникациите, финансиите, здравствената заштита и дискрециското трошење, додека секторите како што се рударството и енергетиката остануваат со голем потенцијал поради неискористените ресурси.
Истражување на инвестициските опции во Африка
Африка нуди различни инвестициски можности, но секоја од нив има свои уникатни предизвици и бара добро разбирање на локалните пазари. Инвеститорите можат да избираат од директни инвестиции во акции на локални берзи, взаемни фондови и ЕТФ-ови кои ги следат портфолијата на компании во регионот, американски АДР-ови и инвестиции во недвижнини и инфраструктура.
За помалите инвеститори кои бараат изложеност на економиите на потсахарска Африка, инвестирањето преку взаемни фондови или ЕТФ-ови често е наједноставниот и најисплатлив пристап. Еден од најпознатите вакви производи достапни за европските инвеститори е Амунди Пан Африка УЦИТС ЕТФ (Amundi Pan Africa UCITS ETF). Тоа е најголемиот пан-европски ЕТФ фокусиран на африканските пазари, со приближно 99 милиони евра средства под управување. Тој порасна за околу 85 проценти во последните две години, значително надминувајќи ги глобалните бенчмарк индекси како што се S&P 500 или MSCI World.
ЕТФ-от инвестира во неколку африкански земји, но и во компании од други земји кои генерираат најголем дел од своите приходи на африканскиот континент - на пример, 20 проценти од портфолиото е во канадски акции кои се занимаваат со рударство во Африка. Покрај тоа, структурата на портфолиото е силно фокусирана на ветувачки африкански пазари, при што најголем удел имаат Јужна Африка (33 проценти), Мароко (23 проценти) и Египет (11 проценти). Распределбата на секторите, исто така, ги следи индустриите со најголем потенцијал за раст, што му дава на фондот изразена компонента за развој.
Од перспектива на вреднување, индексот има висок коефициент цена-заработка (P/E околу 33), дури и повисок од американскиот пазар, кој веќе се смета за скап. Сепак, таквото вреднување може да се оправда со структурните карактеристики на африканските економии: повисоки стапки на економски раст поради пониска почетна основа, забрзана технолошка конвергенција, изобилство на природни ресурси и многу поволна демографска структура. Во овој контекст, повисокиот P/E може да ги одразува очекувањата за значително побрз раст во споредба со развиените пазари во наредните години.
Долгорочна инвестициска прикaзна
Африка е приказна за долгорочни структурни промени кои сè уште се во развој. Демографијата, урбанизацијата и постепената индустријализација создаваат темели за раст, но патот ќе остане нерамномерен и подложен на политички, валутни и институционални ризици. Токму затоа инвестирањето во регионот е повеќе прашање на трпение и диверзификација отколку барање краткорочни добивки.
За инвеститорите кои сакаат умерена изложеност без да избираат поединечни пазари, решенија како што е Amundi Pan Africa UCITS ETF можат да послужат како техничка алатка за следење на поширокиот тренд, но самата инвестициска теза сè уште се потпира на проценка колку африканските економии навистина ќе се трансформираат во наредните децении.