Гренланд на берзите: како една изјава на Трамп ги запали пазарите?

Кога Доналд Трамп вели дека Соединетите Американски Држави „мора да го имаат“ Гренланд, тоа звучи како уште една провокативна политичка порака. Но финансиските пазари ваквите изјави брзо ги пресметуваат како сигнал за можен развој на островот, а со тоа и на неговата економија. Се отвораат прашања што би се случило со Гренланд во иднина доколку САД го преземат и почнат да инвестираат во него. Токму од тука произлезе берзанската еуфорија што во моментов доминира на пазарите.

Гренланд е мала економија, вредна околу 3,3 милијарди долари, но го има она што денес најмногу им е потребно на големите сили – стратешка локација и богати природни ресурси, пишува Блумберг. Кога инвеститорите ќе слушнат дека САД би можеле да преземат контрола или барем значително да го зголемат своето присуство, веднаш се замислува следниот чекор: прилив на американски капитал, инфраструктурни проекти, рудници, пристаништа, како и воена и логистичка мрежа. А каде што доаѓа голем капитал, локалната економија се забрзува. Токму од таа инвеститорска перспектива, први на удар за купување беа банките.

Логиката зад ваквата реакција е јасна – доколку во мала економија се влеат повеќе пари, банките се тие што први го чувствуваат ефектот: повеќе кредити, депозити и трансакции. Токму затоа акциите на „Гренландсбанкен“ (Grønlandsbanken) на почетокот на годината пораснаа и до 42 отсто, со што се најдоа меѓу најуспешните во индексот OMX Copenhagen Mid Cap. Пазарот не ја гледаше моменталната заработка на банките, туку фокусот го префрли кон проценките како би можеле да изгледаат нивните резултати во сценарио на силен инвестициски бран.

 

Bloomberg

Истото објаснување стои и зад растот на акциите на „Фаројска банка“ (Føroya Banki), која исто така работи на тој пазар. Дури и американската компанија „Критикал металс“ (Critical Metals), која истражува ретки метали во јужниот дел на островот, забележа силен раст, бидејќи американската политичка поддршка би можела да ја забрза експлоатацијата на ресурси клучни за технологијата и енергетската транзиција.

Сепак, вреднувањата не упатуваат на целосна потврда на тој наратив. „Гренландсбанкен“ се тргува по сооднос цена/книговодствена вредност (P/B) од околу 1,23, што е под просекот на европскиот банкарски сектор од приближно 1,38. „Фаројска банка“, која исто така има изложеност на тој пазар, се тргува по P/B што е речиси на ниво на секторот, што укажува на перцепција за деловниот профил и квалитетот на активата поблиска до европскиот просек.

Меѓутоа, начинот на кој растеа цените покажува дека тука не станува збор за класична, долгорочна инвестициска анализа. Скоковите беа брзи, нагли и силно поврзани со вестите. Тоа е типичен однесување на малите инвеститори, кои во последните години имаат сè поголемо влијание врз пазарите. „Овој раст е пред сè резултат на активноста на малите инвеститори“, изјави Мајк О’Рурк од „Џоунс трејдинг“ (Jones Trading).

Платформи и форуми како „Волстрит Бетс“ (WallStreetBets) овозможија голем број индивидуални инвеститори брзо да се фокусираат на иста тема. Гренланд е совршен за ваква динамика: приказната е едноставна, политички драматична и нуди мал број акции што обезбедуваат „директна изложеност“. Како што вели Пер Хансен од „Норднет банк“ (Nordnet Bank AB), „инвеститорите ги купуваат акциите на „Гренландсбанкен“ (Bank of Greenland) исклучиво врз основа на текот на вестите“, што во суштина значи дека не знаат што точно може да се случи, но купуваат затоа што постои можност да се случи нешто големо.

Bloomberg

Сепак, зад оваа берзанска приказна стои сериозна геополитичка тензија. Трамп и неговите соработници не ја исклучија ниту можноста Гренланд да премине под американска контрола против волјата на Данска, што предизвика остри реакции од Копенхаген и од Европската Унија, кои предупредија дека таков потег фактички би значел крај на западниот сојуз воспоставен по Втората светска војна. Пазарите, сепак, барем засега, овие политички ризици ги ставаат во втор план.

Дополнителен поттик за шпекулациите даде и неодамнешната акција на американските сили во Венецуела, во која беше приведен Николас Мадуро. За дел од инвеститорите тоа беше сигнал дека Вашингтон не се задржува само на изјави, туку е подготвен и на конкретни потези, што дополнително го поддржа наглиот раст на пазарите.

Суштината на оваа приказна е дека Гренланд денес не е берзанска тема поради тоа што е, туку поради тоа што може да стане. Пазарите се обидуваат однапред да го вградат сценариото во кое геополитиката го менува текот на парите. Дали тоа сценарио некогаш ќе се оствари, останува отворено прашање. Но, во време кога инвестициите сè почесто се водат од наративи, а не од трпение, понекогаш и самата можност е доволна да ги придвижи цените.