Низ историјата, патот до љубовта бил разновиден: преку семејството, пријателите, училиштето, црквата, работата итн. До 40-тите години од минатиот век, најголем дел од паровите се запознавале преку семејни познанства, а за време на втората половина од 20. век, главниот пат до запознавање на идниот партнер бил преку пријатели.
Но, 21. век донесе голема промена на пазарот на љубовта. Старите форми на запознавање парови нагло почнаа да исчезнуваат, а доминантна улога презеде запознавањето преку интернет. Според релевантни анкети, 40 проценти и повеќе од паровите денес изјавуваат дека се запознале онлајн.
Љубовта не е секогаш само прашање на две лица. Често поврзувањето го поттикнуваат и го олеснуваат трети страни. Во минатото таа улога ја имаа членови на семејството, пријатели или колеги од работа. На интернет, улогата на посредници ја преземаат различни страници и апликации за запознавање, меѓу кои најпознати се Tinder, Match, Bumble, Badoo, okCupid и слични.
Пазарот е голем, но и конкуренцијата
Поради тоа, страниците и апликациите за запознавање парови се специјализираа за одредени пазарни ниши. Tinder се користи за краткорочни врски, Match за оние кои бараат долгорочна врска, Christian Mingle поврзува религиозни лица, Grindr е за хомосексуални мажи, OurTime за лица од постара возраст. Специјализацијата е толку длабока што постојат апликации кои се насочени кон фармери, односно оние кои преферираат рурален начин на живот (FarmersOnly), лица на кои им е многу важна музиката (Tastebuds), одредени политички преференции (Righter и Woke Dating), фанови на одредени серии (Trek Passions и Whovian Love) и слично.
Разбирливо, таму каде што постои побарувачка, ќе се појави и понуда. Бидејќи луѓето последните неколку децении масовно почнаа да поминуваат време на интернет, беше очекувано дека ќе се појават компании кои ќе понудат услуги што ќе го олеснат интернет-дружењето – меѓу другото и љубовното. Така настана економијата на онлајн мрежи за запознавање.
Онлајн запознавање во бројки
Според истражување на Pew Research Center спроведено во САД во 2022 година, 53 проценти од лицата на возраст од 18 до 28 години користеле услуги на страница или апликација за запознавање. Колку е лицето постаро, толку е помала веројатноста дека било корисник, но дури 13 проценти од лицата постари од 65 години исто така ги користеле овие услуги.
Општата стапка на користење во целата возрасна популација изнесува 30 проценти, од кои една третина од корисниците платиле за користење на целата или дел од услугата на страницата, односно апликацијата за запознавање. Тие со повисоки приходи почесто плаќаат.
Во зависност од методологијата, проценките покажуваат дека пазарот на интернет-страници и апликации за запознавање глобално вреди околу 10 милијарди долари. До 2030 година се очекува да порасне на меѓу 15 и 20 милијарди долари.
Сепак, се појавуваат знаци на заситување на пазарот. Според податоци од Sensor Tower, компанија која се занимава со истражување и анализа на резултати на мобилни апликации, бројот на месечни активни корисници на најголемите апликации за запознавање опаѓа веќе неколку години.
Врвот на најголемата апликација Tinder бил во 2020 година, со просечно 73,3 милиони активни корисници месечно. Оттогаш бројот опаѓа, на 54,1 милиони минатата година. Ист тренд на опаѓање на бројот на активни месечни корисници бележи и Badoo, втората најголема апликација за запознавање во светот. Bumble првпат забележа пад во 2024 година, а растот на другите апликации не беше доволен за да се надомести падот на активноста на Tinder и Badoo.
Инвеститорите ги напуштаат страниците и апликациите за запознавање
Инвеститорите се едни од првите кои го забележаa негативниот тренд, па цените на акциите опаѓаат веќе подолго време. Цената на акцијата на Match Group, компанија која управува со најголемите апликации и страници за запознавање како што се Tinder, Match.com, OkCupid, Hinge и уште 40 помали, моментално се движи околу 32 долари, додека во 2021 година достигнувала и над 160 долари.
Уште поголем пад има кај цената на акцијата на Bumble Inc., третата најголема апликација според бројот на активни корисници. На почетокот од 2021 година се движеше меѓу 70 и 80 долари по акција, а во средината на 2024 година падна под 10 долари.
Дали врвот веќе поминa?
Растот на приходите на Match Group на годишно ниво беше двоцифрен. Во 2016 година приходите изнесуваа вкупно 267,57 милиони долари, а во 2022 година дури 3,19 милијарди долари. Но, растот во 2023 година во однос на 2022 падна на 6 проценти годишно, а во 2024 година во однос на 2023 на само 3 проценти. Резултатите за првиот квартал на 2025 година покажуваат пад од 3 проценти во однос на истиот период во 2024 година. Трендот е јасен.
Причина за ова е намалувањето на бројот на корисници кои плаќаат за користење на апликациите и веб-страниците за запознавање во сопственост на Match Group, како што се Tinder, Match.com, OkCupid, Hinge и други. Минатата година имало 14.898 илјади платени корисници, што е 1.468 илјади помалку од 2022 година.
Растот на приходите на компанијата Bumble Inc., која управува со апликации за запознавање меѓу кои Bumble и Badoo, исто така забавува. Во 2021 година приходите се зголемија за 41% во однос на претходната година, достигнувајќи 223,47 милиони долари. Минатата година приходите пораснаа само за 19,8 милиони долари, што претставува раст од 1,9 проценти во однос на 2023 година.
Бројот на платени корисници и понатаму расте, но во 2024 година почна да опаѓа просечната сума што ја плаќа секој корисник. Треба да се истакне и дека Bumble Inc. ја заврши 2024 година со загуба од 768 милиони долари, за разлика од Match Group која оствари добивка од 823 милиони долари.
Натрупани проблеми
Тешко е точно да се утврди зошто започна падот на популарноста на друштвените мрежи за запознавање. Често се наведува едноставно заситување кај корисниците од функциите што ги нудат. Grindr, Tinder, Badoo и другите апликации беа интересни кога беа нови, пред 10–15 години, но денес веќе се доживуваат како "стара работа".
Истражувањата покажуваат дека најмладите припадници на генерацијата зед се помалку заинтересирани за брзо и површно "листање", т.е. одлучување дали некој им се допаѓа или не само врз основа на неколку секунди гледање фотографија – за разлика од миленијалците.
Самите апликации и страници за запознавање не се промениле многу последните години, а тој недостаток на иновации доведе до заситување и досада кај корисниците. Повеќето нови корисници ги бришат по само еден месец.
Корисниците имаа многу поголеми очекувања од апликации како Tinder. Идејата дека тие ќе го олеснат пристапот до потенцијални партнери не се оствари за многумина. Напротив, присуството на тие апликации често доведе до незаинтересираност, игнорирање, понижување и општ љубовен неуспех.
Голем проблем е половата нерамнотежа
На Tinder, односот е 3:1 – т.е. три мажи на една жена, а во некои региони и до осум мажи на една жена. Процентот на прифаќање е 46 проценти кај мажите, а само 14 проценти кај жените. Постои длабока полова нерамнотежа, многу поголема отколку во реалниот живот.
Општествено е прифатено дека жените имаат повеќе "преговарачка моќ" при изборот на партнер. Кај мажите конкуренцијата е многу поголема, и важи правилото дека најуспешните мажи привлекуваат многу жени, поголемиот дел привлекуваат малку, а еден дел никогаш не привлекува партнерка.
Овие односи на моќ се многу поизразени на онлајн апликациите и страниците за запознавање. Односот меѓу мажи и жени е многу понеповолен отколку во реалноста, а најуспешните мажи ја добиваат најголемата внимателност. Тоа доведува до фрустрација кај многу мажи, па дури и огорченост кон спротивниот пол, додека жените, бидејќи се малку наспроти мажите, се преплавени со несакано внимание. Хиерархијата на љубовното запознавање не е наклонета кон повеќето мажи на Tinder и слични апликации.
Вештачката интелигенција – магично решение за сè?
Решението за овие проблеми – или барем за дел од нив – компаниите го гледаат во вештачката интелигенција. Тоа и не е изненадување, бидејќи денес AI се вклучува во сè. Алгоритми за мерење на компатибилност, профилирање, контрола на ботови и лажни профили, спречување измами... – вештачката интелигенција се промовира како лек за падот на популарноста.
Останува да се види колку од тоа се реални можности, а колку желба да се прифатат најновите трендови и инвеститори кои бараат имплементација на AI во сè. Неколку пати досега се појави проблем дека вештачката интелигенција само ги засилила постојните предрасуди и проблематично однесување, наместо да ги решава.
Преференциите се менуваат, работите кои до неодамна беа модерни и интересни – веќе не се. Миленијалците беа првата генерација која масовно користеше интернет-страници и апликации за запознавање – за нив беа нови и возбудливи. Генерацијата зед е помалку заинтересирана, па апликациите ќе мора да бидат иновативни ако сакаат да останат релевантни.
.webp){kind=icon}
