Трамп ги закочи царините за Русија

Американскиот претседател Доналд Трамп ја суспендираше примената на високите царини и други ограничувања поврзани со извозот на руска енергија, предвидени со закон што самиот го потпиша минатиот месец. Одлуката доаѓа во момент кога администрацијата се обидува да ги намали цените на дизелот во САД, во пресрет на ноемвриските конгресни избори, но истовремено отвора прашања за американската политика на санкции кон Москва и поддршката за Украина.

Трамп се повика на одредба од законот што овозможува откажување од примената на санкциите, ограничувањата и царините. Законот, познат како „Законот на Греам“, го промовираше починатиот републикански сенатор Линдзи Греам со цел да се изврши дополнителен економски притисок врз Русија поради нејзината инвазија врз Украина. Со него се кодифицираат и прошируваат санкциите насочени кон Москва.

„Со ова ја суспендирам примената на таквите санкции, ограничувања и царини предвидени со Законот на Греам. До Конгресот доставив потврда дека издавањето на таквото ослободување во овој момент е во национален интерес на Соединетите Американски Држави“, наведе Трамп во извршната наредба објавена доцна во петокот.

Наредбата формално ги предвидува царините, но ја суспендира нивната примена. Тоа значи дека Трамп би можел да ги активира во некој момент, доколку одлучи дека тоа е потребно.

Законот му оставаше на претседателот рок од 30 дена за воведување царини од 100 отсто за сите стоки што ги извезуваат петте најголеми купувачи на руската сурова нафта. Предвидени беа и санкции против голем број руски субјекти, како и царини од 500 отсто за целиот увоз во САД на руски енергетски производи. Рокот истекуваше на 18 октомври.

Овие мерки се во судир со планот што Трамп го најави минатата недела - да соработува со рускиот претседател Владимир Путин за руските резерви на дизел да бидат пласирани на светските пазари. Американскиот претседател настојува да ги намали цените на дизелот во САД, кои се задржуваат на рекордно високи нивоа, само неколку недели пред изборите закажани за 3 ноември.

Одлуката на Трамп беше поздравена од рускиот претставник Кирил Дмитриев, кој е дел од преговарачкиот тим на Путин во разговорите со американските претставници за војната во Украина. Во објава на платформата Х во саботата, Дмитриев ја оцени одлуката како „навистина историски момент“, додавајќи дека економската соработка меѓу Русија и САД е во интерес на двете земји.

Суспендирањето на царините, сепак, може да предизвика нови реакции во американскиот Конгрес, вклучително и меѓу републиканците кои веќе ја критикуваа одлуката на Трамп за соработката со Путин во врска со рускиот дизел. Двопартиска група сенатори оваа недела потпиша писмо со кое бара од претседателот да го повлече договорот со рускиот лидер и да ги спроведе одредбите од Законот на Греам.

Со суспендирањето на мерките, Вашингтон истовремено избегнува потенцијален судир со најголемите купувачи на руски енергетски производи - Кина, Индија и Турција.

Линдзи Греам, републикански сенатор од Јужна Каролина и долгогодишен поддржувач на Украина, го подготви законот пред да почине во јули. Неговото усвојување беше сфатено и како начин да се оддаде почит кон неговото политичко наследство. Греам постојано тврдеше дека ваквите санкции се клучни за да се принуди Путин да седне на преговарачка маса и да ја прекине целосната инвазија врз Украина, која влезе во својата петта година.

Во меѓувреме, војната продолжува со напади од двете страни. Русија во текот на ноќта ја нападна Украина со балистички и крстосувачки ракети, како и со 332 дрона од типот „шахед“, меѓу кои 31 дрон со млазен погон, соопшти Генералштабот на украинската војска преку својот канал на Телеграм. Според соопштението, украинските одбранбени сили пресретнале четири крстосувачки ракети „калибар“ и 289 дронови.

Руското Министерство за одбрана, од своја страна, соопшти дека во текот на ноќта пресретнало 610 украински дронови во 16 региони на Русија, на Крим, кој Путин го анектираше од Украина во 2014 година, како и над Црното Море.

Путин доцна во петокот изјави дека Русија ќе продолжи со масовните напади врз украинските воено-индустриски објекти и логистички центри.

Украинскиот претседател Володимир Зеленски, пак, нареди нови напади врз руските рафинерии за нафта, со што заврши паузата во тие операции, воведена како одговор на повикот на Трамп за енергетско примирје. Зеленски ги обвини американскиот претседател и милијардерот Илон Маск дека ја поткопуваат способноста на Киев да се брани, ограничувајќи го пристапот на Украина до сателитската технологија Старшилд (Starshield) на компанијата „Спејс екс“ (SpaceX), која украинските сили ја користат за да помогнат во пресретнувањето на руските ракетни и беспилотни напади.

Трамп во петокот изјави дека не наредил ограничување на пристапот на Украина до Старшилд и дека не верува оти Маск го сторил тоа. Маск, пак, изјави дека системот е под контрола на американската влада и дека таа одлучува за неговата употреба.