Напад врз ирански нуклеарен реактор носи ризик од радијација

Како наближува рокот за американски напади врз иранските нуклеарни постројки, нуклеарните експерти предупредуваат на можност од радиолошка катастрофа во регионот доколку Израел или САД ја погодат нуклеарката во Бушер.

Единствената оперативна нуклеарна централа на Иран на Персискиот Залив, свртена кон соседните арапски држави, би можела да стане цел доколку Техеран не го исполни ултиматумот на американскиот претседател Доналд Трамп за прекин на огнот. Претставници на Белата куќа, вклучително и амбасадорот во Обединетите нации Мајк Волц, не ја исклучија можноста централата во Бушер да биде цел на напад.

Областите околу централата со капацитет од еден гигават, лоцирана околу 70 километри југоисточно од островот Харг, веќе четири пати во последните недели беа цел на напади, што предизвика предупредувања од Меѓународната агенција за атомска енергија (МААЕ). Тие напади би можеле да доведат до „сериозна радиолошка несреќа“ што би се проширила и надвор од границите на Иран, изјави генералниот директор на МААЕ, Рафаел Маријано Гроси, во соопштение во неделата.

Ризици од радијација

Секое ослободување на радијација од Бушехр веројатно би ги контаминирало и соседните држави, вклучително Обединетите Арапски Емирати, Бахреин, Катар, Ирак и Саудиска Арабија, вели Тарик Рауф, поранешен шеф за верификација и безбедносна политика во МААЕ.

„Ветровите најчесто дуваат од северозапад кон југоисток, па постои голема веројатност државите од другата страна на Заливот да претрпат радиолошка штета“, рече тој, нагласувајќи дека се загрозени и градови како Дубаи.

МААЕ е во контакт со лидерите на земјите од Заливот за ризиците и располага со план за итно реагирање, изјави Гроси во интервју минатиот месец за кинеска државна телевизија. Напад врз нуклеарна централа би бил неприфатлив, додаде тој.

Минатата недела, Иран преку дипломатски канали до МААЕ достави нота во која предупредува дека „овие незаконски напади го изложуваат целиот регион на ризик од радиоактивно загадување“. Техеран нагласи дека нападите врз неговите нуклеарни објекти ги поткопуваат глобалните правила за неширење на нуклеарно оружје.

Дури и без директен погодок на реакторот, американските и израелските сили ризикуваат да предизвикаат радиолошка вонредна состојба, изјави Роберт Кели, нуклеарен инженер кој бил задолжен за итни интервенции во Националната лабораторија во Лос Аламос.

„На локацијата има и големи количини искористено гориво, кое може да предизвика значително ослободување на радијација“, објасни тој. „Ако биде погодено, тоа може сериозно да ги загрози богатите и економски важни подрачја во земјите од Советот за соработка на Заливот.“

Русија, која ја изгради и учествува во одржувањето на електраната во Бушер, продолжи со евакуација на персоналот во пресрет на можен напад.

„Регионот на Персискиот Залив се соочува со ризик од радиолошка катастрофа, можеби и полоша од Чернобил“, напиша руски дипломат задолжен за комуникација со МААЕ на Телеграм.