Сопственички спор става печат на катастрофалната сезона на голем лондонски клуб

Во текот на повеќе од 25 години, сопствениците на Тотенхем (Tottenham Hotspur), Даниел Леви и Џо Луис, го претворија тимот, кој се наоѓаше на средината од табелата, во европски гигант, со стадион вреден милијарда фунти (1,3 милијарда долари). Сепак, зад сцената, едно од најдолговечните партнерства во англискиот фудбал се распадна во правен и финансиски конфликт.

За време на викендот Тотенхем отпушти трет тренер во една година, додека резултатите на теренот дополнително се влошуваат. Надвор од теренот, Леви, според извори запознаени со ситуацијата, разгледувал тужба против својот поранешен деловен партнер откако без посебни церемонии беше отстранет од клубот што го водеше.

Исто така тој смета дека му припаѓа поголем удел во инвестициската компанија што е мнозински сопственик на Тотенхем (Tottenham Hotspur), тврдат истите извори, кои побарале анонимност поради чувствителноста на темата.

Тешко е да се процени колку лошо стојат работите за Спарс. Клубот се соочува со можност за испаѓање од највисокиот ранг на англискиот фудбал првпат во речиси пет децении, спортски неуспех што автоматски би ја намалил неговата вредност, во момент кога клубот би можел да биде ставен на продажба по заминувањето на Леви.

Додека Леви повеќе не е во клубот, комбинацијата на конфликт во управата и финансиски удар поради можното испаѓање сериозно ги одвраќа потенцијалните купувачи. Инвеститорите што размислуваат за Спарс не проценуваат само фудбалски клуб туку и ризикуваат да влезат во комплексен „граѓански конфликт“ околу акции, финансиски ревизии и испреплетени семејни фондови.

Претставници на Луис и на Тотенхем одбиле да коментираат, додека портпаролот на Леви навел дека тој не е достапен.

Семејството Леви има долга историја на успешни деловни трансакции. Неговиот дедо отворил продавница за капи во источен Лондон, која за еден век прераснала во еден од најголемите британски синџири за машка облека. По завршувањето на студиите на Универзитетот „Кембриџ“, Леви се впуштил во корпоративни финансии и развој на недвижности.

Иако семејниот бизнис „Мистер бајрајт“ (Mr Byrite) подоцна пропаднал, Леви воспоставил врска со Џо Луис, уште еден трговец од источен Лондон и семеен пријател.

Depositphotos

Преку инвестициски фонд, првично познат како ЕНИК (English National Investment Company / ENIC), двајцата стекнале удели во повеќе европски клубови: Глазгов Ренџерс, Виченца, АЕК Атина и Славија Прага. „Златната кокошка“ бил Тотенхем, купен во 2001 година за 22 милиона фунти.

ЕНИК постепено ги продал другите клубови за да се фокусира на Тотенхем. Клубот со години беше просечен, а изразот Спарси влезе во фудбалскиот речник како опис за екипа што попушта под притисок во клучни моменти.

По тешкиот почеток, Леви почна да го враќа клубот на нивото за кое навивачите веруваа дека му прилега. Во 2019 година Тотенхем стигна до финалето на Лигата на шампионите, каде што загуби од Ливерпул. По серија високи пласмани во Премиерлигата, клубот изгради тренинг-центар и стадион од светска класа, главно финансирани преку задолжување.

На почетокот на годината клубот сè уште се наоѓаше меѓу 10-те најбогати на листата на ДФМЛ (Deloitte Football Money League) за 2026 година.

Иако Леви поседувал околу една третина од ЕНИК, тој фактички бил шеф на Тотенхем, додека Луис поголемиот дел од времето го поминувал на Бахамите управувајќи со групацијата „Тависток“ (Tavistock).

Двајцата биле толку блиски што околу 2002 година Леви верувал дека деловниот однос фактички е 50:50. Со текот на времето се зближиле и семејствата. Синот на Леви, Џош, станал коизвршен директор на „Тависток“, додека децата на Луис, Вивиен и Чарлс, биле директори.

Иако Тотенхем не бил шампион на Англија од 1961 година, под водство на Леви стана дел од „големата шесторка“ во Премиерлигата и беше поканет да учествува во планираната европска суперлига, проект што пропадна поради притисок од навивачите и политичарите.

Сепак, зад сцената почнаа проблеми. Во октомври 2022 година Луис се повлече од директна контрола и го префрли мнозинскиот удел во ЕНИК на семејниот фонд. Во 2024 година тој призна вина во САД за тргување со доверливи информации и за измами со хартии од вредност и беше осуден на три години условна казна и пет милиони долари казна, избегнувајќи затвор поради лошо здравје.

Истовремено, англиската фудбалска асоцијација (ФА) истражуваше наводи за можни облози на фудбалски натпревари. По префрлањето на сопственоста, Луис повеќе не бил третиран како сопственик на клубот и не потпаднал под правилата на ФА за сопственост и обложување. По истрагата, ФА заклучи дека нема потреба за понатамошна постапка.

На теренот ситуацијата се влошуваше: чести промени на тренери и едни од најлошите резултати во децении. Клубот сепак ја освои Лигата на Европа, но незадоволството на навивачите растеше, особено по заминувањето на ѕвездите и борбата за опстанок во лигата.

Во јули 2025 семејниот фонд на Луис предложи докапитализација на ЕНИК за нови засилувања, врз основа на процена од 1,4 милијарда фунти, значително помалку од околу 3,5 милијарди фунти, на колку што аналитичарите го проценуваа клубот, вклучувајќи ги и долговите.

Леви не можеше да учествува во инвестицијата, но му била понудена можност да не биде разрешен. Луис со години се обидуваше да го продаде клубот, но Леви не сакал да го напушти проектот што ја дефинирал неговата кариера.

Како најдолговечен претседател на Премиерлигата и за многумина вистински сопственик на клубот, Леви водеше преговори за продажба. Меѓу заинтересираните биле државни инвестициски фондови и големи американски инвеститори.

Сепак, според изворите, често ги отежнувал преговорите со зголемување на бараната цена за време на процесот. Исто така инсистирал да остане советник во секоја трансакција, со значителен надомест.

Depositphotos

До крајот на 2025 година односот меѓу семејството Луис и Леви целосно се распадна, но неговото заминување сепак ги изненади навивачите и конкурентите.

На почетокот на септември беше разрешен од функцијата извршен претседател и не му беше дозволено да ги земе личните работи од клубот. Истиот ден клубот го напушти и неговата сопруга Трејси, која исто така работеше во Тотенхем.

По слабото 17. место во лигата, клубот спроведе независна оперативна ревизија и секојдневното управување му го предаде на новиот извршен директор Винај Венкатешам.

По отпуштањето, семејниот фонд на Луис започна и финансиска ревизија на договорите и плаќањата, додека Леви ангажира адвокатска фирма за разгледување можна тужба против ЕНИК.

Дополнително комплициран фактор е тврдењето на Леви дека му припаѓаат уште околу 10 отсто удели во ЕНИК. Според податоците на клубот, тој и неговото семејство формално поседуваат 29,88 отсто од ЕНИК, но тој тврди дека му припаѓаат уште околу 10 отсто.

Ако ги добие тие акции, тој ќе го надмине прагот од 30 отсто, што би можело да активира обврзувачка понуда за откуп на остатокот од ЕНИК во готово. Исто така, тоа би можело да важи и за евентуален купувач на неговиот удел.

Конзорциум од Хонгконг, предводен од бизнисменот Винг Фаи, наводно разгледува купување на уделот на Леви, при што Леви бара процена од околу една милијарда фунти.

Иднината на Тотенхем сега зависи од опстанокот во Премиерлигата. Заканата од испаѓање е дополнително засилена по неодамнешниот тежок пораз дома од ривалот во борбата за опстанок, Нотингем Форест.

Испаѓањето би претставувало еден од најголемите шокови во историјата на Премиерлигата за Тотенхем, споредлив со падот на Лидс Јунајтед во 2003 година, кога клубот речиси банкротира по неколку години откако играше во полуфиналето на Лигата на шампионите.

До крајот на мај судбината на Спарс ќе биде појасна, на еден или друг начин.