Спортистите повеќе не чекаат да се пензионираат: Вложувањата почнуваат на почетокот на кариерата

Кaлеб Вилијамс сè уште не е ни блиску до крајот на својата НФЛ кариера, а веќе гради инвестициско портфолио. Квотербекот на Чикаго Беарс го основа „888 Мидас“ во 2024 година, влезе во инвестиции поврзани со женскиот спорт, а сега отворено вели дека Формула 1 е една од неговите следни цели. Вакви изјави до неодамна доаѓаа од играчи на залезот на кариерата. Денес ги дава 24-годишник.

Спортистите и порано инвестираа, но редоследот беше поинаков. Прво врв на теренот, потоа спонзорски договори и дури потоа посериозен бизнис. Новата генерација го прескокнува тоа. Влегуваат во инвестиции паралелно со кариерата, често веќе во првите две-три професионални сезони.

Голем дел од промената доаѓа од САД. Одлуката на НЦАА од 2021 година да дозволи заработка преку име, лик и дело го отвори пазарот за студентите-спортисти. Тоа го помести почетокот на заработката неколку години порано. Играчите денес влегуваат во професионалните лиги со искуство во преговори, брендирање и управување со пари.

Последиците брзо се гледаат. Истражувањата покажуваат дека големо мнозинство млади спортисти веќе сметаат на приходи надвор од основниот договор, а значаен дел од тие пари планираат да ги зачуваат или инвестираат. Не станува збор само за поголеми приходи, туку за поинаков однос кон нив.

Промена на начинот на заработка

Тука се гледа и промената во начинот на заработка. Класичните спонзорски договори и натаму постојат, но сè почесто не се доволни. Спортистите бараат удели, сопственост и долгорочна вредност. Наместо еднократен хонорар, сакаат дел од растот на компанијата што ја промовираат. Разликата е едноставна – едно е да бидеш лице на реклама, друго е да имаш интерес фирмата да вреди повеќе за пет или десет години.

Портфолиото на Вилијамс тоа добро го покажува. Инвестициите во „Бостон Легаси“ од НВСЛ и „Монарх Колектив“ не се случајни. Фокусот на женскиот спорт го следи поширокиот пазарен тренд, каде сегментот брзо расте, а вреднувањата сè уште се под оние на машките лиги. Тоа е комбинација што привлекува капитал, вклучително и капитал од самите спортисти.

Формула 1 е другата страна на приказната. Вредностите на тимовите силно пораснаа и денес влезот значи милијарди долари. Токму затоа Ф1 станува цел не само за фондови и корпорации, туку и за врвни спортисти. Патрик Махомс и Тревис Келси веќе се дел од инвеститорската приказна околу „Алпин“. Вилијамс допрва размислува за влез, но логиката е иста: да се биде на страната на сопственоста, а не само на маркетингот.

Сличен образец се гледа и во НБА. Виктор Вембањама, иако е дури на почетокот на кариерата, веќе вложува во компании и клубови поврзани со неговиот развој. Вакви потези пред десет години би биле исклучок. Денес стануваат стандард за најталентираните и најекспонираните спортисти.

Промена на спортот како индустрија

Во позадина всушност е поширока промена на спортот како индустрија. Вредностите на франшизите растат, медиумските права стануваат клучен извор на приходи, а границите меѓу спортот, забавата и медиумите сè повеќе се бришат. Капиталот доаѓа од сите страни и го менува начинот на управување со клубовите и лигите. Во таква средина, спортистите веќе не се само учесници. Сè почесто сакаат да бидат и сосопственици.

Постои и ризик. Парите доаѓаат сè порано, но искуството не доаѓа со исто темпо. Многу млади спортисти за првпат управуваат со сериозни суми во раните дваесетти, со сложени договори и агресивен пазар. Затоа паралелно расте и индустријата на советници, фондови и финансиски тимови специјализирани за спортисти.

Сепак, насоката е јасна. Инвестирањето повеќе не е завршен чин на кариерата, туку нејзин почетен дел. Спортистите не чекаат пензија за да почнат да градат втор извор на богатство. Почнуваат веднаш.

Калеб Вилијамс затоа е повеќе од интересна приказна. Тој покажува како изгледа новата генерација. Порано спортистите продаваа внимание. Денес се обидуваат да купат удел. Во таа разлика се содржи целата промена на економијата на спортот.