Од новинар до машина за содржини: Како Фабрицио Романо ја загуби довербата на фудбалскиот свет

„Еве, тргнуваме“ се трите збора кои во последните години, благодарение на еден човек, станаа синоним за фудбалскиот преоден рок. Ги популаризираше поранешниот италијански новинар, а денес инфлуенсер Фабрицио Романо, кој предизвика револуција во областа на фудбалските трансфери. Неговите критичари, чиј број од ден на ден се зголемува, тврдат дека станува збор за промена на полошо.

Италијанецот од Неапол ја изгради својата кариера врз информациите за трансфери, брзината на објавување, контактите и репутацијата дека знае што навистина се случува зад сцената на најголемите зделки во европскиот фудбал. Неговата маркетиншки ефективна и добро позната фраза во фудбалскиот свет, во оригинал „Here we go“, стана своевиден печат на потврда кога трансферот е практично завршен.

Но неговата слава набргу доби горчлив вкус, пред сè поради неколку контроверзии што самиот ги предизвика, а кои од почитуван фудбалски новинар го претворија во своевиден портпарол на различни европски и азиски клубови.

Пред повеќе од три години почна да предизвикува контроверзии кога се откажа од единственото нешто врз кое ја изгради својата кариера - новинарската практика на проверка на информациите кај двете страни. Романо ѝ подлегна на својата слава и собра околу 50 милиони следбеници на Инстаграм и 29 милиони на Икс, поранешен Твитер, притоа давајќи ѝ предност на брзината на објавување, наместо на точноста.

Романо ја започна својата новинарска кариера уште како тинејџер, кога испраќаше фудбалски прилози до помали веб-страници и блогови. За првпат го привлече вниманието со веста за трансферот на Мауро Икарди од Барселона во Сампдорија, а две години подоцна му се приклучи на Скај спортс Италија (Sky Sports Italia), каде што работеше под менторство на етаблираниот известувач за фудбалски трансфери Џанлука Ди Марцо. Брзо го согледа значењето на социјалните мрежи во подем, особено Твитер, каде што почна да објавува на англиски јазик.

Пресвртницата во кариерата на Романо дојде во јануари 2020 година, при трансферот на португалскиот фудбалер Бруно Фернандеш во Манчестер јунајтед. По неколкунеделни шпекулации, тој го потврди трансферот со зборовите „Here we go“, кои набргу станаа негов заштитен знак.

Бурната реакција на социјалните мрежи му даде причина на сега 33-годишниот Италијанец својот бизнис со фудбалски трансфери да го пренасочи од класичното новинарство кон пристап заснован на вирални содржини на платформите. Неговиот начин на известување, всушност, е изграден врз брзи и постојани ажурирања за речиси секоја фаза од преговорите на клубовите.

Негативни реакции од фудбалскиот свет

Овој пристап, заедно со неговите спонзорирани содржини, потрагата по реакции на социјалните мрежи и контроверзните врски со клубовите, наиде на бројни критики, пред сè од светот во кој Романо ја изгради својата кариера - новинарството.

Еден од неговите први поголеми пропусти се случи во февруари 2023 година, кога за време на разорниот земјотрес во Турција и Сирија објави дека фудбалерот од Гана Кристијан Атсу бил пронајден жив и спасен од под урнатините. Подоцна се покажа дека информацијата не била точна, бидејќи Атсу наводно починал еден ден пред неговата објава.

Данскиот весник Типсбладет (Tipsbladet) во февруари 2024 година објави дека компанија поврзана со Романо наводно им нудела на клубовите платени споменувања на неговите профили на социјалните мрежи, но данскиот совет за новинарство подоцна оцени дека написот ги прекршил правилата на новинарската етика, поради што медиумот го повлече и објави исправка. Романо беше критикуван и поради начинот на кој известуваше за Мејсон Гринвуд, кој беше обвинет за обид за силување и напад, по неговото заминување од Манчестер јунајтед.

Фудбалскиот свет, а особено навивачите на Ливерпул, го критикуваа минатото лето бидејќи по смртта на напаѓачот на „црвените“ Диого Жота во сообраќајна несреќа објави повеќе од 100 објави за неговата смрт. Го обвинија дека трагичната смрт на фудбалерот ја искористил за прекумерно создавање содржини и собирање допаѓања, при што ги собирал реакциите на други фудбалери за да ја зголеми посетеноста на своите страници на социјалните мрежи.

Годинава италијанскиот инфлуенсер предизвика нов бран критики поради промовирањето на Саудиска Арабија, како што пишувавме во март. Романо, всушност, на своите профили објави спонзорирано видео во кое ја промовираше KSrelief, хуманитарна агенција основана од заливската монархија.

На прв поглед стануваше збор за обична спонзорирана објава, но нејзиното значење е пошироко поради сè поголемата улога на Саудиска Арабија во светскиот спорт, во кој земјата во последните години вложува милијарди долари преку клубови, турнири и партнерства со меѓународни организации. Бидејќи спортот стана важна алатка за зајакнување на нејзиното глобално влијание и подобрување на имиџот во странство, видеото на Романо не беше сфатено само како реклама.

Неговите новинарски колеги тогаш упатија неколку остри зборови кон Романо. Џон Крос од Дејли мирор (Daily Mirror) му рече „срам да ти е“, Мет Лотон од весникот Тајмс (The Times) напиша дека ваквите случаи се потсетник зошто вистинското новинарство сè уште има вредност, а Том Гибс од весникот Телеграф (Telegraph) го опиша случајот како „опасен момент за фудбалското новинарство“. Најостриот коментар дојде од истражувачкиот новинар Ник Харис, кој напиша дека Романо всушност не е новинар, туку инфлуенсер кој го монетизира своето влијание.

При неодамнешниот трансфер на напаѓачот Јан Диоманде од РБ Лајпциг во Реал Мадрид, меѓу Романо и германскиот новинар Флоријан Плетенберг избувна јавен спор. Плетенберг го обвини Италијанецот дека трансферот со ознаката „Here we go“ го претставил како завршена работа, иако договорните детали сè уште не биле целосно усогласени. И претставниците на Диоманде наводно приватно тврделе дека договорот во тој момент сè уште не бил конечен и дека Романо со објавата ги претркал настаните.

Романо остро одговори на критиките и објави приватни пораки во кои Плетенберг во минатото барал од него совети за зголемување на досегот на социјалните мрежи и ја фалел неговата работа. Плетенберг потоа посочи и на примери на предвидувања на Романо што не се оствариле, меѓу кои и наводно договорениот трансфер на Марк Геи од Кристал Палас во Ливерпул. Постојат и други случаи кога Романо погрешил, како на пример во врска со наводниот трансфер на Жоао Педро во Њукасл.

Диоманде подоцна навистина премина од РБ Лајпциг во Реал Мадрид, при што германскиот клуб при објавувањето на трансферот го пецна Романо и напиша „Here we actually go.“ („Е, сега навистина тргнуваме.“)

Персона нон грата во фудбалскиот свет

Критичарите го обвинуваат Романо дека со честите ажурирања создава впечаток дека нешто се случува дури и таму каде што во реалноста нема никаков развој. Некои клубови и агенти дури и го избегнуваат, бидејќи сметаат дека со прераните објави може да ги наруши чувствителните преговори или да влијае врз нивниот тек, пишуваат англиските весници, сумирајќи го растечкото противење кон италијанскиот креатор на содржини. Тензиите се забележуваат и во односите со клубовите. Саутемптон, на пример, по трансферот на Мадс Роерслев се пошегува дека Романо не објавил ниту еден твит за зделката.

Романо станува непопуларен и меѓу фудбалските навивачи. Интернет-заедницата р/сoкер (r/soccer) на социјалната мрежа Редит, со околу девет милиони членови, ги забрани содржините на италијанскиот креатор на содржини. Модераторите на групата пред сè му забележаа за прекумерниот број објави без суштински нови информации.

Како што пишувавме во март, во дигиталната економија перцепцијата брзо станува пазарен факт. Доволно е публиката да сфати дека границата меѓу информирањето и промоцијата не е јасна. Затоа случајот на Романо е интересен и надвор од спортот. Тој покажува како денес функционира економијата на вниманието, во која новинарите стануваат претприемачи, а публиката станува пазар. Но, во таков систем угледот станува клучна деловна предност, а италијанскиот новинар, сега креатор на содржини, ја губи.