Нуркањето е еден од оние спортови што се наоѓаат на границата помеѓу рекреација и животен стил. Додека за едни претставува луксузна активност резервирана за побогатите, за други е начин на бегство, медитација и враќање кон природата. Без разлика дали станува збор за нуркање на здив или со боци, подводниот свет крие нешто фасцинантно, но истовремено го отвора прашањето дали нуркањето е спорт достапен за сите или само за одбрани.
Да нурнеме заедно
Нуркањето е активност што му овозможува на човекот да го истражува подводниот свет со помош на опрема или само со својот здив. Постојат различни видови нуркање – од рекреативно, слободно (апнеја), техничко, па до нуркање во пештери и истражување потонати бродови. Освен што нуди незаборавно искуство, нуркањето бара добра физичка подготвеност, дисциплина и познавање на безбедносните правила. Убавината на овој спорт се огледува во разновидниот морски живот, шаренилото на подводните пејзажи и чувството на слобода што го носи тишината на длабочините.
Нашиот соговорник, искусниот нуркач Јосип Остоиќ, веднаш нагласува дека за него нуркањето не е хоби, туку начин на живот.
„Нуркањето за мене лично не е ни хоби, туку начин на живот што те ‘троши’, но истовремено те исполнува физички и психички, па дури и духовно. Јас нуркам на здив – фридајвинг – и сакам подводен риболов, а се занимавам и со нуркање скуба (SCUBA). Тоа се две дисциплини што на многумина им изгледаат слично, но всушност се два сосема различни спорта.“
Улов од подводен риболов.
Јосип Остоиќ/Приватна архива
Финансиски предизвици и што крие нуркачката опрема
Кога се зборува за нуркање, првото прашање што се поставува е цената. Скуба-нуркањето навистина е поскапо поради посложената опрема – компензатори за пловност, регулатори, боци и дополнителни безбедносни елементи. Но фридајвингот односно нуркањето на здив е многу подостапно бидејќи бара само основна опрема: перки, маска, дишалка, костим и појас со тегови.
„Фридајвингот и подводниот риболов се меѓу финансиски најприфатливите екстремни спортови, но бараат високо ниво на дисциплина и безбедност. Скуба-нуркањето е поскапо, но овозможува подолготрајно и подлабоко истражување на подморјето со поголема сигурност – ако се почитуваат процедурите“, објаснува Остоиќ.
Тајните под површината
Она што го прави нуркањето толку посебно е фактот што под морската површина се крие свет што просечниот човек никогаш нема да го види. Дури и со модерна технологија, истражен е само мал дел од океаните и морињата. Секое нуркање носи ново откритие – било да станува збор за неочекуван вид на риба, археолошки остатоци или едноставно игра на светлина и бои под површината.
„Понекогаш на исто место нуркаш десетици пати, па пак наидуваш на нешто ново. Секој камен под морето следниот ден е поинаков. Се менува бојата, флората, фауната... Највозбудливо е кога ќе наидеш на археолошки остатоци или кога ќе ги почувствуваш звуците на морето – од движењето на рибите до комуникацијата на кавалите. Сето тоа придонесува за психичка и духовна обнова“, вели соговорникот.
Нуркањето не е само спорт туку и одговорност. Скуба-нуркачите често учествуваат во акции за чистење на подморјето – отстрануваат пластика, стаклени шишиња, гуми, па дури и медицински отпад. Овие акции имаат двоен ефект: ја враќаат природната рамнотежа во екосистемот и придонесуваат за развој на туризмот. Чистото море значи поатрактивна дестинација, а со тоа и одржлив развој на крајбрежните заедници.
Чистење под површината.
Јосип Остоиќ/Приватна архива
Лични приказни и посебни моменти
За Остоиќ, морето е присутно од најрана возраст и е нераскинливо поврзано со неговиот идентитет.
„Првото нуркање го паметам од раскажувањата – кога мајка ми ме фрлила во морето на неполни три години. Тој шок не остави негативни последици, туку само љубов, која со текот на времето се развиваше. Уште од дете знаев дека морето ќе биде мојот живот.“
Особено посебни моменти, вели тој, се поврзани со подводниот риболов, ноќните нуркања и неочекуваните средби со морскиот свет.
„Тешко е да издвојам најпосебен момент, но ноќното нуркање носи посебни емоции – кога со светилка го доживуваш морето во неговата најмирна состојба. Тогаш морето дише поинаку.“
Во риболовот, пак, најголема возбуда носат предизвикувачките улови.
„Кога имате поголем улов, кој бил предизвик, тогаш ве обзема адреналин и ви треба дури трипати повеќе време на површината за да се подготвите за следниот лов.“
Нуркачите често ја нагласуваат заедницата. Клубовите и здруженијата ги собираат љубителите на морето, создаваат мрежа на пријателства и отвораат врати за искуства што не се само спортски туку и животни. Токму таа заедница често им помага на почетниците да влезат во светот на нуркањето со минимални вложувања.
„Нуркањето не е спорт резервиран само за богатите. Денес постојат клубови што нудат еднодневни излети и основни обуки. Тоа е најдобриот начин да се тестирате и да видите дали ова е ваша страст. Морето е достапно за сите – само е прашање колку сте подготвени да се посветите на безбедноста и подготовката“, вели Остоиќ.
Луксуз или достапна страст?
На прашањето дали нуркањето е луксуз, одговорот не е едноставен. Скуба-нуркањето навистина бара поголеми финансиски вложувања, но фридајвингот останува достапен за поширока публика. Но, во двата случаја, нуркањето е искуство што го враќа човекот кон себе – далеку од стресот и технологијата.
„Мобилен не оди под вода. Кога си долу, не постои ништо друго освен тебе и морето. Тоа е совршено бегство од модерниот живот“, заклучува Остоиќ.
Морска тишина.
Јосип Остоиќ/Приватна архива
.webp){kind=icon}
