Како една реклама му направи голем проблем за најпознатиот фудбалски новинар

Фабрицио Романо не е само спортски новинар. Денес е еден од највлијателните дигитални новинари во светот и веројатно најпознатиот инсaјдер во фудбалскиот бизнис. Италијанецот ја изгради својата кариера врз трансфер-информации, брзина, контакти и репутација дека знае што навистина се случува зад сцената на најголемите трансфери во европскиот фудбал.

Неговата фраза „Here we go“ („Еве сме“) стана еден вид печат за потврда кога трансферот е практично завршен. Кога Романо ќе ги напише овие три збора, милиони навивачи и голем број спортски редакции ги читаат како сигнал дека работата е готова.

Но Романо во меѓувреме стана многу повеќе од новинар. Тој практично е медиум сам за себе. На социјалните мрежи има вкупно над сто милиони следбеници, а секоја негова објава моментално се шири низ спортските редакции, клубовите и фан-заедниците низ светот. Во дигиталната економија на внимание тоа значи само едно: Романо е личен бренд и сериозен медиумски бизнис во едно.

Токму затоа проблемот што му се отвори на почетокот на март не е обична интернет-полемика. Тој не погреши трансфер, не објави неточна информација и не „пропушти ексклузива“. Она што предизвика бура беше спонзориран видеоматеријал во кој ја промовира „Кејсрилиф“ (KSrelief), хуманитарна агенција што ја основа Саудиска Арабија.

Зошто е тоа проблем

На прв поглед станува збор за уште една спонзорирана содржина какви што има илјадници на социјалните мрежи. Но контекстот е многу поширок. Саудиска Арабија во последните години вложува милијарди долари во спортот, од купување клубови и големи турнири до партнерства со меѓународни спортски организации. Спортот стана важен дел од стратегијата со која земјата се обидува да го зголеми своето глобално влијание и да го подобри меѓународниот имиџ.

Поради тоа видеото на Романо не беше доживеано како обична реклама. Кога најпознатиот европски фудбалски инсaјдер промовира институција зад која стои држава што агресивно влегува во глобалниот спорт, публиката тоа не го гледа само како маркетинг. Се поставува прашањето за кредибилитетот.

Тука всушност започнува деловниот дел од приказната. Романо е еден од најдобрите примери за тоа како денес изгледа „креатор“ економијата во медиумите. Некогаш новинарот работеше за редакција. Денес најуспешните меѓу нив градат директна врска со публиката, го монетизираат вниманието и го претвораат сопственото име во деловен модел.

Таквиот модел носи голема предност: поголем досег, поголема автономија и многу повеќе можности за заработка. Но носи и поинаков ризик. Кога си истовремено новинар, платформа и бренд, секоја деловна одлука директно влијае на твојата репутација.

Во традиционалните медиуми ударот врз репутацијата често го амортизира институцијата. Кај личните медиумски брендови тоа не постои. Ако публиката почне да се сомнева во твојата независност, ударот оди директно врз името, презимето и пазарната вредност на брендот.

Што велат критиките

Затоа реакциите беа доста остри и не дојдоа само од анонимни корисници на социјалните мрежи. Џон Крос од „Дејли мирор“ (Daily Mirror) реагираше директно и му порача „срам да ти е“. Мет Лотон од „Тајмс“ (The Times) напиша дека можеби токму вакви случаи потсетуваат зошто вистинското новинарство сè уште има вредност, дури и во ерата на брзи вести. Том Гибс од „Телеграф“ (Telegraph) отиде чекор подалеку и го опиша потегот на Романо како „опасен момент за фудбалското новинарство“.

Најжестокиот коментар веројатно го даде истражувачкиот новинар Ник Харис, кој напиша дека Романо всушност не е новинар, туку инфлуенсер што го монетизира своето влијание. Харис додаде дека го изнервирало тоа што Романо „навивал“ за Саудиска Арабија, бидејќи такви потези дополнително ја замаглуваат границата меѓу новинарство и маркетингот.

Секако, важно е да се биде прецизен. Нема докази дека Романо има подлабока или трајна деловна врска со Саудиска Арабија надвор од овој конкретен спонзориран материјал. Но за репутациски проблем тоа често и не е пресудно.

Економија на внимание и доверба

Во дигиталната економија перцепцијата брзо станува пазарна фактичка реалност. Доволно е публиката да заклучи дека границата меѓу информација и промоција е нејасна. Затоа случајот на Романо е интересен и надвор од спортот. Тој покажува како денес функционира економијата на внимание каде што новинарите стануваат претприемачи, а публиката – пазар.

Во таков систем репутацијата е клучен деловен капитал. Таа ја зголемува вредноста на брендот, ја зајакнува лојалноста на публиката и отвора врати кон нови партнери. Но тоа средство има една непријатна карактеристика – може да се изгуби многу побрзо отколку што се гради.

Фабрицио Романо со години покажуваше колку вреди вниманието. Неговиот саудиски гаф потсети и на другата страна на равенката - колку брзо може да падне цената на довербата.