ББА-коментар: Има простор за мал раст на нефункционалните кредити

Со сигурност можеме да кажеме дека проблематичните кредити веќе не се редовна главоболка за банките. Историски гледано, двоцифрените нивоа на проблематични заеми пред 10 години беа наследство од светската финансиска криза, која природно се прелеа на банкарскиот сектор преку отежната отплата на кредитите од клиентите. Проблематичните кредити покажуваат материјализација на кредитниот ризик - заемот станува проблематичен кога клиентот ќе престане да ги плаќа обврските кон банката (главно кога доцни со отплатите 90 дена) и доколку клиентот не може навреме да го врати долгот, билансот на успех на банката ги трпи последиците.

Претходните неколку години исто така беа поле на предизвик во контекст на кредитниот ризик и за бизнисите и за домаќинствата. Во контекст на населението, каматните стапки се зголемени, со што се зголемија ратите на клиентите со променливи каматни стапки, а во исто време високите стапки на инфлација доведоа до тоа поголем дел од приходите да се апсорбира од потрошувачката. Други предизвици за компаниите, покрај зголемувањето на каматните стапки, се енергетската криза, падот на надворешната побарувачка и општата неизвесност.

Сепак, нема значително зголемување на проблематичните кредити, дури и нивоата се намалени во последните пет години. Регионот генерално помина добро во постпандемискиот период, беа преземени одредени мерки за олеснување на отплатата на долгот (мораториуми), падот на БДП беше компензиран во годините што следуваа, а растот на платите и подобрувањата на пазарот на трудот овозможија кредитната способност на населението да остане добра. На крајот на првата половина на 2024 година проблематичните кредити во регионот се на релативно ниско ниво и не претставуваат закана за стабилноста на банкарските системи. Ова особено ако се земе предвид дека банкарскиот сектор е строго регулиран и дека капиталот е на високо ниво.

Во наредниот период не гледаме простор за значителен пад на показателите за проблематичните кредити, бидејќи тие се веќе на ниско ниво. Има простор дури и за мал раст, бидејќи секогаш имаме одреден број должници што ќе имаат проблеми во отплатата, секогаш постои кредитен ризик што ќе се материјализира, а макроекономскиот амбиент е сè уште предизвикувачки.

Но, и да не се наплати дел од проблематичните кредити или да има мал пораст на проблематичните кредити, показателите за адекватност на капиталот на банките се над супервизорските стандарди, банките се ликвидни, па ќе видиме дека ќе останат во форма и да продолжат со непречено кредитирање.