text size
Веќе три години компанијата „Кресент Кана“ (Crescent Canna) продава газирани пијалаци со ТХЦ (тетрахидроканабинол, скратено ТХЦ, главната психоактивна состојка на канабисот, заб. прев.) добиен од индустриски коноп, со вкусови на лубеница, јагода и лимета, лимонада со ѓумбир и други ароми. Оваа компанија од Луизијана започна со дози од пет милиграми и 10 милиграми ТХЦ по лименка од 0,35 литри, што за повеќето корисници е доволно за да се почувствува дејството. Тоа е и количество на ТХЦ што може да се најде во многу гумени бонбони.
Сепак, нивниот најпродаван производ денес е лимонада со додадена јагода и дури 50 милиграми ТХЦ по лименка, количество доволно сериозно, па дури и претерано да ве опијани. „Ја продадовме речиси побрзо отколку што можевме да ја произведеме“, вели Џо Гериџи, извршен директор на „Кресент Кана“. „Многу брзо сфативме дека имаме производ што луѓето го сакаат.“
„Кресент Кана“ е еден од многуте брендови на овој пазар во зачеток што бележат успех со пијалаци со висок удел на ТХЦ. За разлика од пијалаците направени од други видови канабис, кои се продаваат исклучиво во специјализирани продавници, не е невообичаено на полиците во супермаркетите и продавниците да се најдат лименки со 50 милиграми ТХЦ од брендови како „Кантрип“ (Cantrip) и „Сајклинг фрог“ (Cycling Frog), кои користат индустриски коноп.
„Сент ајдс“ (St. Ides) и „Си-кју“ (CQ) произведуваат газирани пијалаци и сокови со неверојатни 100 милиграми ТХЦ по лименка, кои во многу сојузни држави може да се купат на места каде што се продаваат пиво и вино. Во области со законски пропишани ограничувања за дозата на ТХЦ, некои компании креативно ги толкуваат правилата, тврдејќи дека лименка од 0,35 литри се смета како повеќе дози, иако е тешко да се замисли дека некој би испил само неколку голтки сок.
Во реалноста, станува збор за екстремни пијалаци наменети за екстремно опивање.
Многу моќни луѓе воопшто не сакаат овие пијалаци да се појавуваат на пазарот. Здруженијата на производители на алкохол и легалната индустрија на канабис, кои пијалаците со ТХЦ добиен од индустриски коноп ги доживуваат како директна конкуренција, побараа од Конгресот построго да го регулира ТХЦ од овој тип коноп. По тоа, забраната за поголемиот дел од опојните производи од индустриски коноп беше вклучена во буџетскиот закон што претседателот Доналд Трамп го потпиша на средината на ноември, со цел да ѝ се стави крај на блокадата на владата. Забраната нема да стапи во сила уште една година, а компаниите што произведуваат пијалаци со ТХЦ од индустриски коноп се обидуваат да ја спасат својата штотуку формирана индустрија, предлагајќи регулативи што би им овозможиле да опстанат.
Тоа би можело да значи крај на продажбата на поопојните варијанти, исход што љубителите и промоторите на овие пијалаци не го посакуваат. Да, потрошувачите и понатаму би можеле да пијат поголеми количества помалку опојни пијалаци за да внесат исто количество ТХЦ, но секој што преминал од виски на пиво знае какво чувство дава јачината во само една тура. Гериџи вели дека токму тоа се производите што купувачите ги сакаат. „Тие не сакаат грижливата држава да им кажува што смеат, а што не смеат да пијат.“
Crescent
Уделот на индустријата на пијалаци од коноп во продажбата на производи од канабис во САД изнесува еден отсто, иако оваа индустрија доживеа процут откако со Законот за земјоделство од 2018 година индустрискиот коноп беше отстранет од листата на супстанции под федерална контрола (Закон за земјоделство – Farm Bill; со овој закон, растенијата од канабис што содржат најмногу 0,3 отсто делта-9 ТХЦ врз основа на сува маса се класифицираат како индустриски коноп, а не како марихуана; делта-9-тетрахидроканабинолот е примарното психоактивно соединение што природно се наоѓа во растението канабис и е молекулата одговорна за карактеристичното чувство на опијанетост, заб. прев.). Со овој чекор требаше да им се даде поттик на одгледувачите на индустриски коноп, кој може да се продава како суровина за производство на најразлични производи - од текстил до додатоци за исхрана на животни. Истата регулатива создаде и правна дупка, поради која ТХЦ што индустрискиот коноп го содржи во траги е технички легален на национално ниво, иако во некои сојузни држави е забранет со локални прописи.
Таа правна дупка ѝ помогна на индустријата на канабис, која е вредна 30 милијарди долари, да расте и да опфати и психоактивни гумени бонбони, пијалаци и други производи направени од индустриски коноп. Според податоците на компанијата за маркетиншки истражувања „Евромонитор“ (Euromonitor), на кои „ЏП Морган“ (JPMorgan) се повикува во својот извештај, се очекува само продажбата на пијалаци со ТХЦ добиен од индустриски коноп да достигне вредност од околу 1,4 милијарда долари во 2025 година. Притоа, особено расте продажбата на пијалаци со висок удел на оваа супстанција. Компанијата за анализа на пазарот на алкохол и пијалаци од канабис „Фил гудс инсајтс“ (Feel Goods Insights) наведува дека уделот на луѓе што купуваат пијалаци со најмалку 10 милиграми ТХЦ во последните две години се зголемил за околу 18 отсто; овие купувачи сега сочинуваат 60 отсто од потрошувачите на пијалаци со ТХЦ добиен од индустриски коноп.
Фактот што пијалаците добиени од индустриски коноп можат да се продаваат во супермаркети и мали локални продавници беше клучен за нивниот раст. Појавата на овие лименки покрај полиците со пиво создаде нов пазар на потрошувачи. Станува збор за луѓе што се љубопитни во однос на ТХЦ, но на кои би им било непријатно да влезат во специјализирана продавница за канабис. Многу е полесно да се проба газиран пијалак од коноп ако веќе во истата продавница купувате пиво и чипс.
„Овие производи се осмислени за да се консумираат речиси исто како пиво, вино или газирани алкохолни пијалаци и не сакаме да ги збунуваме потрошувачите ниту да ги доведуваме во заблуда“, вели Кристофер Лакнер, претседател на Алијансата за пијалаци од индустриски коноп (Hemp Beverage Alliance, HBA). Ова струковно здружение се обидува да ги едуцира љубопитните потрошувачи како најдобро да уживаат во овие пијалаци за возрасни, пред сè со консумирање помали дози и следење на тоа како реагира телото. „На подолг рок, како што овој производ ќе стигнува на полиците на обичните продавници, дозата од 10 милиграми, нешто како пиво со пет отсто алкохол, претставува добар репер врз чија основа потрошувачите можат да ги проценат своите искуства.“
Сепак, потрошувачите не застануваат на 10 милиграми. „Од извори од индустријата на пијалаци со ТХЦ постојано слушам дека, штом ќе воведат поголеми дози, како 50 или 100 милиграми, производите со пониски дози едноставно престануваат да се продаваат“, вели Дејв Инфанте, автор што ја следи индустријата на пијалаци во својот билтен „Фингерс“ (Fingers). Тој наведува дека сличен тренд постои и во алкохолната индустрија. Иако безалкохолните пијалаци се во подем, производите со повисок процент на алкохол и понатаму добро се продаваат во споредба со остатокот од пазарот.
Кејт Бернот, главна аналитичарка во „Фил гудс инсајтс“, забележува дека меѓу оние што бараат поопојни пијалаци има и искусни корисници на канабис, луѓе што добро ги познаваат неговите ефекти. Во нивниот случај, тоа може да биде прашање на поголема толеранција. Сара Хејден, која секојдневно користи канабис и живее во Лос Анџелес, вели дека пие пијалаци со 100 милиграми ТХЦ приближно еднаш неделно. Таа го мрази мирисот на чад и објаснува дека пијалакот го користи за да ја засили веќе постојната опијанетост, без да мора да вејпува (консумирање марихуана со помош на електронски цигари или вејп-уреди, заб. прев.), иако признава дека тоа се пијалаци со кои не треба да се излегува оддома.
Бернот вели дека луѓето најчесто не ги користат пијалаците со ТХЦ за дружење, туку првенствено за опуштање, емоционално растоварување и сон. Кејлеб Хере од Калифорнија вели дека почнал да користи силни пијалаци со ТХЦ, како пијалакот од брендот „Сајклинг фрог“ со по 50 милиграми ТХЦ и ЦБД (канабидиол, скратено ЦБД, една од главните супстанции во канабисот, која се користи за медицински цели и нема психоактивно дејство, заб. прев.), за ублажување на болките по напуштањето на морнарицата. Како и многу други ветерани, тој вели дека тешко ги остварува своите права на здравствена заштита. Тој забележува дека ефектите се различни кога ТХЦ се консумира преку пијалак во споредба со пушење и дека тие траат подолго, што за него е важно.
Тука е и пристапот „што повеќе музика за помалку пари“, кој одамна е присутен кога станува збор за опивање. Тој особено може да дојде до израз по повеќегодишната инфлација и растот на цените поради воведувањето царини. Покрај тоа, станува збор за нешто ново, што отсекогаш било доволно да ги поттикне потрошувачите барем еднаш да пробаат. Кај Ема Рид-Хестер, која живее во Кентаки, пијалакот со висок удел на ТХЦ на кој налетала во Индијана ја разбудил љубопитноста. Сепак, таа вели дека по само еден пијалак што содржел 50 милиграми ТХЦ, останала „залепена за каучот“. „Дефинитивно мислам дека овие пијалаци се премногу опојни за редовна консумација и ги гледам повеќе како еквивалент на пијалакот ‘фор локо’ во верзија со канабис или нешто слично, особено во лименка од половина литар“, вели таа („four loko“ е вид американски алкохолен пијалак што претходно содржел алкохол и кофеин, поради што бил предмет на контроверзии, забрани и судски тужби, заб. прев.).
Производите со висок удел на ТХЦ не се ограничени само на пијалаци (раширеноста на гумени бонбони со 100 милиграми), па дури ни само на канабис или алкохол - сетете се на лимонадата со висока доза кофеин од синџирот на кафулиња „Панера“ (Panera), поради која беа поднесувани тужби за предизвикување смрт и повреди поради небрежност. Понекогаш возбудата е токму во самото изложување на ризик.
Во текот на 2026 година, пред да стапи во сила забраната за индустрискиот коноп, претставниците на индустријата на пијалаци со ТХЦ добиен од ова растение и нивните политички сојузници ќе се обидуваат интензивно да подготват дополнителни закони за да ја заштитат оваа индустрија. Најверојатен чекор ќе биде воведување ограничувања на дозата. ХБА - Алијансата за пијалаци од индустриски коноп (Hemp Beverage Alliance) неодамна лобираше да се воведе ограничување од 10 милиграми по пакување за пијалаци со ТХЦ. Лакнер од ХБА вели дека е претпазлив оптимист во однос на тоа дали федералните власти ќе го признаат „сиот напорен труд што сојузните држави и производителите на пијалаци го вложија почитувајќи ги различните прописи и плаќајќи даноци“.
Компаниите што воопшто не се обиделе да произведуваат пијалаци со 100 милиграми ТХЦ веќе сега инсистираат на задржување ниски нивоа на ТХЦ. „На пазарот нема место за силни синтетички производи“, наведе во соопштение Џејк Булок, извршен директор на компанијата „Кан“ (Cann), чиј најсилен пијалак содржи 10 милиграми ТХЦ. „Подготвени сме да ја предводиме оваа нова фаза, заедно со совесни луѓе на кои им е важно вистинското регулирање.“
Доколку индустријата не успее да ја заобиколи федералната забрана преку законски измени, пијалаците со ТХЦ повторно ќе мора да се продаваат исклучиво во специјализирани продавници. Тоа би претставувало силен удар врз нивното прифаќање кај пошироката јавност и би можело да ја отвори вратата за нерегулиран црн пазар, вели Бернот.
Ограничувањето на дозата би можело да ѝ помогне на оваа растечка индустрија да стекне дополнителен легитимитет и уште повеќе да се прошири. Но, истовремено, тоа би можело целосно да ги одврати редовните корисници од пијалаците со ТХЦ. Хере вели дека го загрижува количеството на шеќер што би го внел доколку мора да испие пет лименки наместо една. За Хејден, проблемот е во количеството течност. „Мислам дека непријатно би се надула пред да ги почувствувам истите ефекти како од само половина лименка пијалак со 100 милиграми, што, признавам, е и главната причина за воведување регулатива“, вели таа.
„Попрво би испила еден силен коктел отколку три пива од истата причина и би се запрашала зошто распонот на јачина е прифатлив за алкохолот, а не и за канабисот“.
За Гериџи, токму тука е суштината: прашањето дали треба да се дозволи продажба на лимонада со јагода и 50 милиграми ТХЦ е прашање на слободниот пазар. Кога Луизијана размислувала за забрана на овие пијалаци, законодавците биле преплавени со реакции од граѓаните, вели тој. Засега, Гериџи планира да го води бизнисот како и досега и да соработува со лобистички групи, иако е свесен дека можеби ќе дојде време кога повеќе нема да може да продава газиран безалкохолен пијалак со 50 милиграми ТХЦ. „Верувам дека во еден момент ќе биде воведено ограничување од 10 милиграми“, вели тој. „Но дотогаш ќе продолжиме да им ги продаваме нашите најбарани производи на луѓето, кои очигледно ги сакаат.“
.webp){kind=icon}
